آیه ۳۲ سوره زمر

سوره زمر(الزمر)، آیه ۳۲ · جزء ۲۴ · صفحه ۴۶۲

فَمَنْ أَظْلَمُ مِمَّن كَذَبَ عَلَى اللَّهِ وَكَذَّبَ بِالصِّدْقِ إِذْ جَاءَهُ أَلَيْسَ فِي جَهَنَّمَ مَثْوًى لِّلْكَافِرِينَ

پس چه کسی ستمکارتر است از آن کسی که بر خدا دروغ ببندد و سخن راست را هنگامی که به سراغ او آمده تکذیب کند؟! آیا در جهنّم جایگاهی برای کافران نیست؟!

معنی کلمات و عبارات
«الصِّدْقِ»: حقیقت و صداقت. «مَثْویً»: جایگاه. اقامتگاه (نگا: آل‌عمران / نحل / ، عنکبوت / ).
نزول

سال ۸ بعثت(دوره مکی) بازپخش وحی در این سال

نکات آیه
۱ - دروغ بستن به خدا و تکذیب قرآن و دین حق، بزرگ ترین نوع ظلم است. «فمن أظلم ممّن کذب على اللّه و کذّب بالصدق» مقصود از «صدق» قرآن و دین حق مى باشد. ۲ - دروغ بستن به خدا و تکذیب قرآن و دین حق، از خصوصیات کافران است. «فمن أظلم ممّن کذب على اللّه و کذّب بالصدق» مخاطبان آیه شریفه - به قرینه ذیل آیه (مثوًى للکافرین) - کافران مى باشند. ۳ - دروغ پنداشتن و رد کردن سخن حق (قرآن)، بدون تأمل و اندیشه و در آغاز دریافت آن، بزرگ ترین ظلم است. «فمن أظلم ممّن کذب على اللّه و کذّب بالصدق إذ جاءه» «إذ» براى ظرف زمان ماضى است و گویاى آن است که انکار و تکذیب قرآن، مقارن و همزمان با آمدن این کتاب بود و هیچ فاصله اى میان دریافت قرآن و تکذیب آن وجود نداشت. این حقیقت مى رساند که تکذیب کافران، بدون تأمل و تفکر و با شتاب بود. ۴ - شرک، افترا و دروغ بستن به خداوند، بزرگ ترین ظلم به شمار مى رود. «فمن أظلم ممّن کذب على اللّه و کذّب بالصدق» یکى از مصادیق مورد نظر دروغ بستن به خدا - با توجه به این که آیه شریفه در ردیف آیات مربوط به مشرکان قرار دارد و نیز این سوره از سوره هاى مکى است و مردم مکه بیشتر مشرک بودند - شریک قائل شدن براى خداوند یکتا است. ۵ - قرآن، سخنى سراسر راست و مطابق با واقع و حق و حقیقت «و کذّب بالصدق» «صدق» به معناى امر مطابق با واقع و حق است و آمدن آن به صورت مصدر، براى افاده مبالغه مى باشد; یعنى، قرآن و دینى که عین حق و نفس صدق است. ۶ - لزوم تأمل و تفکر در سخنان، به هنگام شنیدن آن و اجتناب از داورى شتابزده درباره آن «و کذّب بالصدق إذ جاءه» ۷ - دریافت سخن حق و تکلیف آور، شرط تکلیف و وظیفه مندى «و کذّب بالصدق إذ جاءه» ۸ - ظلم، داراى مراتب گوناگون است. «فمن أظلم» ۹ - جهنم ، جایگاه همیشگى کافران «ألیس فى جهنّم مثوًى للکفرین» «مثوًى» اسم مکان از ماده «ثواء» - به معناى اقامت توأم با استمرار - است; یعنى، جایگاه همیشگى و دائمى. ۱۰ - جهنم، جایگاه همیشگى ستمکارترین انسان ها است. «فمن أظلم ممّن کذب على اللّه ... ألیس فى جهنّم مثوًى للکفرین» «ال» در «الکافرین» براى جنس و مفید استغراق است که شامل همه افراد کافران مى شود; ولى مى توان گفت مصداق بارز و اصلى کفرپیشگان، همان افرادى است که در صدر آیه از آنان به ستمکارترین انسان ها یاد شده است. ۱۱ - جهنم ، جایگاه همیشگى و مجازات افترازنندگان بر خدا و تکذیب کنندگان قرآن و دین حق «فمن أظلم ممّن کذب على اللّه و کذّب بالصدق ... ألیس فى جهنّم مثوًى للکفرین»
تفسیر (۹)
موضوعات

دسته‌بندی موضوعی

فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۳۷)
  • افترا بر خدا سبب قرار گرفتن در زمره ستمکارترین انسانها+۹ آیه
  • افترا به خدا، سبب قرار گرفتن در زمره کافران+۴ آیه
  • کافران، از تکذیبکنندگان قران+۲ آیه
  • کافران، از تکذیبکنندکان انبیا و تعالیم وحی+۱ آیه
  • افترا به خدا، موجب گرفتاری به اتش دوزخ+۳ آیه
  • تکذیب قران، از موجبات گرفتاری به جهنّم+۱ آیه
  • ظلم، از موجبات گرفتاری به اتش دوزخ+۱ آیه
  • کفر، موجب گرفتاری به اتش دوزخ+۳ آیه
  • حرام بودن بدعت در دین+۱۰ آیه
  • انتساب افتراهای دروغین به خداوند، موجب قرار گرفتن در زمره ظالمان+۱۰ آیه
  • گرفتاری کافران، به عذاب ذلّت اور
  • راستگویی قران (در اَخبار، احکام و معارف) و مطابقت ان با میزان عدل و حق+۲ آیه
  • وجود ستمکارتر از افترازننده به خدا و تکذیب کننده ایات قران، مورد نفی و پرسش خدا+۸ آیه
  • ستمکارتر از افترازننده به خدا و تکذیب کننده ایات الهی و قران، مورد پرسش انکاری خدا+۸ آیه
  • جای گرفتن کافران و مکذبان حق در دوزخ، پرسش تقریری خدا+۱ آیه
  • شرک به خدا، مصداق ظلم و ستمگری+۶ آیه
  • ظلم، مانع پذیرش حق و خضوع در برابر دلایل روشن ان+۴ آیه
  • تکذیب کنندگان قران، مردمانی ستم پیشه+۵ آیه
  • انکار، تنها شیوه حق ناپذیران ستم پیشه، در برخورد با ایات الهی+۴ آیه
  • تکذیبگران ایات الهی، مردمانی ظالم+۵ آیه
  • ظالم ترین مردم، افترازنندگان به خداوند+۹ آیه
  • تکذیب قران، در اوج ستمگری+۱ آیه
  • افترا به خداوند، زشت ترین ظلم+۹ آیه
  • تکذیب حق، از بزرگ ترین ظلمها+۱ آیه
  • تکذیب دین حق، از بزرگ ترین نوع ظلم
  • تکذیب قران و ساختگی خواندن ان، در اوج بیدادگری+۶ آیه
  • تکذیب قران و ساختگی خواندن ان، در اوج بیدادگری+۶ آیه
  • ظلم و ستم، عملی قبیح، از نظر عقل و عقلا+۱۰ آیه
  • صدق، از اسما و صفات قران+۲ آیه
  • تکذیب ایات قران، بدترین نوع ستم کاری+۵ آیه
  • کافران، از تکذیب کنندگان قران+۴ آیه
  • تکذیب قران، موجب قرار گرفتن در زمره ستمکارترین انسانها+۳ آیه
  • دوزخ، کیفر تکذیب کنندگان ایات قران+۱ آیه
  • تکذیب قران، از سوی کافران و تکذیبگران+۵ آیه
  • بی ایمانی و کفر، زمینه ساز افترا و بدعت، نسبت به خداوند+۲ آیه
  • کفرپیشگان، تکذیب کننده قران+۳ آیه
  • تسلّا و دلداری خداوند به پیامبر صلی الله علیه و اله، در برابر تکذیب و مخالفتهای مشرکان
واژه‌ها