تفسیر روان جاوید (ثقفى تهرانى)
فَمَنْ أَظْلَمُ مِمَّنْ کَذَبَ عَلَى اللَّهِ وَ کَذَّبَ بِالصِّدْقِ إِذْ جاءَهُ أَ لَيْسَ فِي جَهَنَّمَ مَثْوىً لِلْکافِرِينَ (32) وَ الَّذِي جاءَ بِالصِّدْقِ وَ صَدَّقَ بِهِ أُولئِکَ هُمُ الْمُتَّقُونَ (33) لَهُمْ ما يَشاؤُنَ عِنْدَ رَبِّهِمْ ذلِکَ جَزاءُ الْمُحْسِنِينَ (34) لِيُکَفِّرَ اللَّهُ عَنْهُمْ أَسْوَأَ الَّذِي عَمِلُوا وَ يَجْزِيَهُمْ أَجْرَهُمْ بِأَحْسَنِ الَّذِي کانُوا يَعْمَلُونَ (35)
ترجمه
پس کيست ستمکارتر از آنکه دروغ بست بر خداوند و تکذيب کرد سخن راست را وقتى که آمد او را آيا نيست در دوزخ جاى اقامتى براى کافران
و آنکه آورد سخن راست را و تصديق نمود آنرا آنگروه ايشانند پرهيزکاران
براى ايشانست آنچه ميخواهند نزد پروردگارشان اينست پاداش نيکوکاران
تا پوشيده دارد از آنها بدترين عملى را که بجا آوردند و پاداش دهد مزد ايشانرا ببهترين کاريکه بودند ميکردند.
تفسير
خداوند متعال ببيان ديگرى متعرّض حال اهل شرک و اهل ايمان شده ميفرمايد پس کيست ستمکارتر از کسيکه دروغ بندد بخدا و قائل شود بآنکه او براى خود شريک در عبادت قرار داده يا پسر و دختر اختيار نموده و تکذيب کند کتاب خدا و سنّت پيغمبر صلّى اللّه عليه و اله و سلّم و ولايت امير المؤمنين عليه السّلام را که صدق و حق و واقع است وقتى که بيايد از جانب خدا و مبيّن شود براى او آيا نيست در جهنم مثوى و مقام و اقامتگاه دائمى براى چنين کسانى البتّه هست و در غير آن منزلى براى آنها نخواهد بود و آنکه قرآن را که صدق محض و محض صدق است آورد از جانب خدا و آنکه تصديق نمود آنرا و سنت پيغمبر صلى اللّه عليه و اله و ولايت امير المؤمنين عليه السّلام را که صدق و حق و واقع است اين اشخاص آنها پرهيزکارانند و اينکه اولئک که جمع است خبر الّذى واقع شده بملاحظه عموم معنى است اگر چه مراد شخص باشد
جلد 4 صفحه 497
چنانچه قمّى ره فرموده که مراد از جاء بالصّدق پيغمبر صلى اللّه عليه و اله و مراد از و صدّق به امير المؤمنين عليه السّلام است و در مجمع اينمعنى را بائمه هدى عليهم السلام نسبت داده است و معلوم است که آنحضرت اوّل کسى بود که تصديق فرمود قرآن و آنچه را که پيغمبر آورد که اهمّ از همه ولايت خودش بود قولا و عملا بنحو اکمل و از براى پرهيزکاران سابق الذکر است با شرط بقاء بر تصديق مذکور قولا و عملا در دنيا آنچه را که خواسته باشند از نعمت و خوشى و خوبى نزد پروردگارشان در آخرت اين است پاداش نيکوکاران بأعمال صالحه و عقائد حقّه تا محو کند از نامه عمل آنها بدترين کاريرا که مرتکب ميشدند از اقسام شرک و کفر و معاصى و عوض دهد بعنوان مزد ببهترين اعمالشان که اسلام و ايمان و کارهاى عبادى باشد بهترين عوض و مزديرا که سزاوار است از خداوند جليل به بنده ذليل عطا شود و ظاهرا ليکفّر اللّه متعلّق بما يشاؤون است و محتمل است متعلّق بمحسنين باشد و اللّه اعلم.