سوره زمر(الزمر)، آیه ۴۸ · جزء ۲۴ · صفحه ۴۶۴
وَبَدَا لَهُمْ سَيِّئَاتُ مَا كَسَبُوا وَحَاقَ بِهِم مَّا كَانُوا بِهِ يَسْتَهْزِئُونَ
در آن روز اعمال بدی را که انجام دادهاند برای آنها آشکار میشود، و آنچه را استهزا میکردند بر آنها واقع میگردد.
معنی کلمات و عبارات
«حَاقَ بِهِمْ»: ایشان را احاطه میکند. آنان را در بر میگیرد «مَا کَانُوا بِهِ یَسْتَهْزِؤُونَ»: (نگا: انعام / ، هود / نحل / ، انبیاء / ).
نزول
سال ۱۳ بعثت(دوره مکی) بازپخش وحی در این سال
در آن زمان چه میگذشت (۹ رویداد)
- هجرت پیامبر از مکه به مدینهمرتبط با نزول
۱ هجرت · مکه - مدینه - اجازه جهاد دفاعیمرتبط با نزول
13 بعثت · مدینه - جنگ بدرمرتبط با نزول
۲ هجرت · بدر - پیمان برادری میان مهاجران و انصار
13 بعثت · مدینه - اختفا در غار ثور هنگام هجرت
13 بعثت · غار ثور، نزدیک مکه - تدوین پیماننامه مدینه
13 بعثت · مدینه - نخستین نماز جمعه در رانونا
13 بعثت · بنی سالم / مدینه - بنای مسجد قبا
13 بعثت · قبا، نزدیک مدینه - پیمان دوم عقبه
13 بعثت · عقبه، منی
نکات آیه
۱ - ظهور و بروز تمامى اعمال و دستاوردهاى بد و زشت ستمگران در قیامت «و بدا لهم سیّئات ما کسبوا»
۲ - عذاب سخت و فوق تصور ستمگران در قیامت، بازتاب کردار و رفتار خود آنان است. «و بدا لهم سیّئات ما کسبوا»
آمدن ماده «کسب» به جاى ماده «فعل»، مى تواند بیانگر مطلب یاد شده باشد.
۳ - تمامى کردار و رفتار آدمیان در روز رستاخیر، در نظر آنان مجسم و ظاهر خواهد شد. «و بدا لهم سیّئات ما کسبوا»
۴ - ستمگران اعمال و رفتارهاى بد و زشت خود را در دنیا، زیبا و خوب پنداشته و یا از بدى و زشتى آنها غافل اند. «و بدا لهم سیّئات ما کسبوا»
ظاهر شدن اعمال زشت ستمگران در نظر آنان، ممکن است به خاطر این باشد که آنها را خوب و زیبا مى دانستند و یا از بدى و زشتى چنین رفتارى، کاملاً غافل بودند.
۵ - ظلم، منشأ بدى ها و سرچشمه زشت کارى ها «و لو أنّ للذین ظلموا ... و بدا لهم سیّئات ما کسبوا»
توصیف بدکاران و زشت کاران به صفت ستمگران (للذین ظلموا)، بیانگر حقیقت یاد شده است.
۶ - سرنوشت انسان در قیامت، در گرو نوع تلاش و چگونگى رفتار او در دنیا است. «و بدا لهم سیّئات ما کسبوا»
۷ - عذاب قیامت، همواره مورد انکار و استهزاى مشرکان و ستمگران است. «و حاق بهم ما کانوا به یستهزءون»
طبق نظر مفسران آنچه مورد استهزا قرار مى گرفت، قیامت و عذاب آن روز بود. گفتنى است آمدن فعل «کانوا» و کاربرد «یستهزءون» به صورت فعل مضارع، دلالت بر استمرار دارد.
۸ - عذاب قیامت، تمامى وجود ستمگران را فرا خواهد گرفت. «و حاق بهم ما کانوا به یستهزءون»
۹ - مشرکان، منکر برپایى قیامت و عذاب الهى در آن روز «و حاق بهم ما کانوا به یستهزءون»
برداشت یاد شده با توجه به این نکته است که آیه شریفه در توصیف مشرکان مى باشد.
۱۰ - انکار قیامت و مؤاخذه انسان ها در آن روز، از زمینه هاى ستم کارى و بدکردارى «الذین لایؤمنون بالأخرة ... للذین ظلموا ... و بدا لهم سیّئات ما کسبوا و حاق بهم ما کانوا به یستهزءون»
برداشت یاد شده از آن جا است که خداوند، منکران روز قیامت و کیفر آن را، ستمکار (ظلموا) و بدکردار (سیئات ماکسبوا) معرفى کرده است.
تفسیر (۹)
- تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۲۱–۵۲ - تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۳۸–۵۲ - تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۳۸–۶۱ - برگزیده تفسیر نمونه(مکارم شیرازی)
آیه ۴۸ - تفسیر نور(محسن قرائتی)
آیه ۴۸ - پیامهای تفسیر نور
آیه ۴۸ - تفسیر اثنی عشری(حسینی شاه عبدالعظیمی)
آیه ۴۸ - تفسیر روان جاوید
آیات ۴۶–۵۰ - تفسیر اطیب البیان(سید عبدالحسین طیب)
آیه ۴۸
موضوعات
دستهبندی موضوعی
استهزاهای ظالماناستهزای عذاب اخرویتکذیب عذاب اخرویعوامل سختی عذاب اخروی ظالمانغفلت ظالماناحاطه عذاب اخرویعمل ناپسند ظالمانآثار تکذیب عذاب اخرویبینش ظالمانمنشأ عمل ناپسندزمینه عمل ناپسندمکذبان عذاب اخرویآثار اخروی عمل ناپسندتکذیبگری مشرکانزمینه ظلمویژگیهای عذاب اخرویاستهزاهای مشرکانتزیین عمل ناپسندبازگشت آثار عمل به خودعذاب اخروی ظالمانظالمان در قیامتعوامل مؤثر در سرنوشت اخرویمکذبان قیامتتجسم عملآثار تکذیب قیامتآثار اخروی عملآثار ظلمظهور حقایق در قیامتمراتب عذابویژگیهای قیامت
فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۱۵)
- استهزای عذاب اخرتی از سوی کافران+۴ آیه
- گرفتاری ستمگران به عذاب مورد استهزای انان+۱ آیه
- تجسّم اعمال بد انسان، در قیامت+۸ آیه
- استهزای وعید عذاب الهی، امری حرام و ناروا+۹ آیه
- استهزای وعید عذاب الهی، حرام و ناروا+۹ آیه
- ظلم، منشا بدیها و سرچشمه زشت کاریها+۵ آیه
- عذاب قیامت، همواره مورد استهزای ستمگران و مشرکان+۳ آیه
- عذاب و کیفر، بازتاب اعمال ناپسند ظالمان+۸ آیه
- کیفر و عذاب ظالمان پی امد عمل کرد خود انان+۸ آیه
- تکذیب و انکار اخرت، ظلم، و موجب عذاب اخرتی+۱ آیه
- کیفر انسانهای بدکار، بازتاب و نتیجه اعمال خود انها+۹ آیه
- قابل رؤیت بودن تمام اعمال، در قیامت+۴ آیه
- ارتکاب گناه، موجب استهزای عذاب الهی+۲ آیه
- تجسّم گناهان انسان، در قیامت+۶ آیه
- استهزای وعده عذاب الهی از سوی کافران+۵ آیه