سوره زمر(الزمر)، آیه ۹ · جزء ۲۳ · صفحه ۴۵۹
آیا کسانی که میدانند با کسانی که نمیدانند برابرند؟ تنها خردمندان پند میگیرند.
أَمَّنْ هُوَ قَانِتٌ آنَاءَ اللَّيْلِ سَاجِداً وَ قَائِماً يَحْذَرُ الْآخِرَةَ وَ يَرْجُو رَحْمَةَ رَبِّهِ قُلْ هَلْ يَسْتَوِي الَّذِينَ يَعْلَمُونَ وَ الَّذِينَ لاَ يَعْلَمُونَ إِنَّمَا يَتَذَكَّرُ أُولُوا الْأَلْبَابِ
(آیا چنین کسی با ارزش است) یا کسی که در ساعات شب به عبادت مشغول است و در حال سجده و قیام، از عذاب آخرت میترسد و به رحمت پروردگارش امیدوار است؟! بگو: «آیا کسانی که میدانند با کسانی که نمیدانند یکسانند؟! تنها خردمندان متذکّر میشوند!»
معنی کلمات و عبارات
نزول
سال ۱۳ بعثت(دوره مکی) بازپخش وحی در این سال
در آن زمان چه میگذشت (۹ رویداد)
- هجرت پیامبر از مکه به مدینهمرتبط با نزول
۱ هجرت · مکه - مدینه - اجازه جهاد دفاعیمرتبط با نزول
13 بعثت · مدینه - جنگ بدرمرتبط با نزول
۲ هجرت · بدر - پیمان برادری میان مهاجران و انصار
13 بعثت · مدینه - اختفا در غار ثور هنگام هجرت
13 بعثت · غار ثور، نزدیک مکه - تدوین پیماننامه مدینه
13 بعثت · مدینه - نخستین نماز جمعه در رانونا
13 بعثت · بنی سالم / مدینه - بنای مسجد قبا
13 بعثت · قبا، نزدیک مدینه - پیمان دوم عقبه
13 بعثت · عقبه، منی
نکات آیه
تفسیر (۱۰)
- تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۱–۱۰ - تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۱–۱۰ - تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۱–۲۰ - برگزیده تفسیر نمونه(مکارم شیرازی)
آیه ۹ - تفسیر نور(محسن قرائتی)
آیه ۹ - نکتههای تفسیر نور
آیه ۹ - پیامهای تفسیر نور
آیه ۹ - تفسیر اثنی عشری(حسینی شاه عبدالعظیمی)
آیه ۹ - تفسیر روان جاوید
آیات ۶–۱۰ - تفسیر اطیب البیان(سید عبدالحسین طیب)
آیه ۹
روایات و احادیث
۲۲ - «عن زرارة عن أبى جعفر(ع) قال: قلت له: «آناء اللیل ساجداً و قائماً...» قال: یعنى صلاة اللیل...; [منبع: نورالثقلین، ج ۴، ص ۴۷۸، ح ۱۸; کافى، ج ۳، ص ۴۴۴- ، ح ۱۱.] زراره مى گوید: از امام باقر(ع) پرسیدم: مراد از «آناء اللیل ساجداً و قائماً» چیست؟ فرمود: مراد نماز شب است».
موضوعات
دستهبندی موضوعی
فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۷۱)
- توجّه مؤمنان به اخرت و کوشش انان برای ان، سبب رحمت الهی
- لزوم بیم از خداوند و امید به او
- امیدواری شبزندهداران به رحمت الهی
- ربوبیّت خداوند، مقتضی امید انسان به رحمت او+۱ آیه
- درک امتیاز و برتری اهل علم و معرفت بر نادانان، از ویژگیهای اولواالالباب
- پندپذیری از فضایل خردمندان+۷ آیه
- استفاده از پرسش برای ایجاد ذهنیت مساعد جهت تفهیم حقیقت به مخاطب، از روشهای تربیت عقلانی قران+۵ آیه
- مقایسه کردن، از روشهای تربیتی قران+۵ آیه
- همه انسانها، تحت تربیت و ربوبیت خداوند+۸ آیه
- تهجّد و شبزندهداری، مایه ارزشمندی انسان در پیشگاه خداوند+۱ آیه
- امید به خدا برانگیزاننده اهل ایمان به شبزندهداری+۲ آیه
- بیم و امید، برانگیزاننده مؤمنان، برای تهجّد و شبزندهداری+۲ آیه
- سجده، مصداق بارز تهجّد+۴ آیه
- نماز شب، از مصادیق اشکار تهجّد+۵ آیه
- بیارزشی جاهلان، در مقایسه با عالمان، امری بدیهی+۲ آیه
- جهل و نادانی، صفتی ناپسند و نکوهیده
- حسن علم، از نظر خردمندان+۴ آیه
- وجوب ایمان به اخرت
- شایسته بودن ترس از (فراهم کردن موجبات گرفتاری به سختیهای) قیامت
- سجده، از واجبات نماز+۶ آیه
- رحمت خداوند بر بندگان، برخاسته از ربوبیّت او+۲ آیه
- اهمّیّت و ارزش ویژه سجده، و اظهار خضوع و تذلل در برابر خداوند
- عالمان، خضوع کنندگان در برابر خداوند
- خضوع عالمان در برابر خداوند در طول شب، موجب پندگیری خردمندان
- اطاعت خاضعانه در عبادتهای شبانه، موجب امتیاز مؤمن از کافر
- خضوع، در اطاعت از سوی مؤمنان اگاه و مقایسه انها با افراد نااگاه، عاملی برای پندپذیری خردورزان
- خوف عالمان از عذاب اخرت، مورد ستایش خداوند
- ترس از اخرت، ارزشمند و مورد تشویق خداوند
- خوف از اخرت و امید به خداوند، حقیقتی مورد پند و تذکّر برای خردمندان
- ارزشمندی و برتری خوف از اخرت و امید به خداوند بر کفر و شرک+۱ آیه
- خوف از اخرت و امید به خداوند، از نشانه های علم و معرفت
- ربوبیّت خداوند، مقتضی امید انسان به رحمت او+۱ آیه
- امیدواری خایفان از اخرت، به رحمت پروردگار
- امیدواری سجده کنندگان در برابر ذات اقدس پروردگار، به رحمت او
- امیدواری شب زنده داران، به رحمت الهی
- عالمان، از امیدواران به رحمت پروردگار
- سجده به درگاه الهی در شبانگاهان، مایه ارزشمندی انسان+۱ آیه
- سجده، از ملاکهای برتری عابدان خدا در شب، بر مشرکان دوزخی
- سجده و خضوع عالمان به درگاه الهی، در دل شب
- شب هنگام، فرصتی شایسته برای سجده و اظهار خضوع در برابر پروردگار+۳ آیه
- یکسان بودن اهل علم و معرفت با جاهلان، سؤال انکاری پیامبر(صلی الله علیه واله)از انسانها برای تنبه و تذکّر انان
- یکسان بودن شب زنده داری خایف از اخرت و امیدوار به رحمت خدا با مشرکان جاهل، مورد سؤال انکاری او+۱ آیه
- یکسان بودن شب زنده داران با اهل کفر و عصیان، مورد سؤال انکاری خدا+۱ آیه
- یکسان بودن اهل علم و معرفت با جاهلان، سؤال انکاری پیامبر(صلی الله علیه واله) از انسانها برای تنبّه و تذکّر انان
- سؤال انکاری پیامبر(صلی الله علیه واله) از مشرکان، درباره یکسان بودن عالمان و جاهلان+۱ آیه
- ایجاد زمینه تفکّر و پندپذیری، از فلسفه های سؤالات محمّد(صلی الله علیه واله)+۱ آیه
- شب هنگام، فرصتی شایسته برای سجده و اظهار خضوع در برابر خدا+۳ آیه
- شب هنگام، فرصتی مناسب و شایسته برای عبادت پروردگار+۲ آیه
- برخورد قاطع و شجاعانه پیامبر(صلی الله علیه واله)، در برابر لجاجتهای قومش
- شناخت معارف دینی در پرتو عقل ناب+۷ آیه
- عبادت شبانه با سجده و قیام، از صفات عالمان راستین
- شب هنگام، زمانی مناسب برای عبادت و راز و نیاز به درگاه الهی+۳ آیه
- خردمندی، زمینه عبرت اموزی+۷ آیه
- رعایت عدالت، در براورد شخصیّت انسانها و گروهها و احترام به ارزشهای متعالی انان روشی الهی+۵ آیه
- برتری انسانهای عالم و بصیر بر جاهلانِ کوردل، امری اشکار برای عاقلان+۵ آیه
- نابرابری دانا و نادان (عالم و جاهل) امری روشن و بدیهی برای عقل
- علم و دانش، ارزشمند و والا+۱ آیه
- برتری و ارزش اهل علم و معرفت بر جاهلان، بدیهی و روشن، نزد عقل و فطرت+۳ آیه
- جهل و جهالت، صفتی قبیح، از نظر عقل و عقلا+۴ آیه
- اختلاف اساسی میان کافران و مؤمنان، از نظر شخصیّتی و سرنوشت+۱ آیه
- استفاده پیامبر صلی الله علیه و اله از سؤال و جواب در القا و تبلیغ تعالیم خود+۲ آیه
- بیان معیارهای برتری از سوی پیامبر صلی الله علیه و اله در قالب سؤال و مقایسه+۱ آیه
- برانگیختن فکر و اندیشه و تشویق به ان و پندپذیری، از اهداف پیامبر صلی الله علیه و اله در سؤال از کافران+۱ آیه
- سؤال پیامبر صلی الله علیه و اله از مشرکان، باهدف توجه دادن انان به ارزش علم و برتری عالمان بر جاهلان+۱ آیه
- پند پذیری انحصاری صاحبان عقل سلیم و خردناب+۳ آیه
- پند پذیری عالمان، دلیل برتری انان بر جاهلان
- داشتن روح پند پذیری و حق جویی، شرط بهره جستن و تاثیر پذیرفتن از سخنان بحق قران
- پندپذیری، نشانه عقل سلیم و خردناب+۶ آیه
- برتری اهل ایمان، بر کفر پیشگان+۱ آیه
- سجده، از واجبات نماز+۶ آیه
- سجده، از واجبات نماز+۶ آیه