سوره رعد(الرعد)، آیه ۱۶ · جزء ۱۳ · صفحه ۲۵۱
قُلْ مَن رَّبُّ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ قُلِ اللَّهُ قُلْ أَفَاتَّخَذْتُم مِّن دُونِهِ أَوْلِيَاءَ لَا يَمْلِكُونَ لِأَنفُسِهِمْ نَفْعًا وَلَا ضَرًّا قُلْ هَلْ يَسْتَوِي الْأَعْمَىٰ وَالْبَصِيرُ أَمْ هَلْ تَسْتَوِي الظُّلُمَاتُ وَالنُّورُ أَمْ جَعَلُوا لِلَّهِ شُرَكَاءَ خَلَقُوا كَخَلْقِهِ فَتَشَابَهَ الْخَلْقُ عَلَيْهِمْ قُلِ اللَّهُ خَالِقُ كُلِّ شَيْءٍ وَهُوَ الْوَاحِدُ الْقَهَّارُ
بگو: «چه کسی پروردگار آسمانها و زمین است؟» بگو: «اللّه!» (سپس) بگو: «آیا اولیا (و خدایانی) غیر از او برای خود برگزیدهاید که (حتّی) مالک سود و زیان خود نیستند (تا چه رسد به شما؟!)» بگو: «آیا نابینا و بینا یکسانند؟! یا ظلمتها و نور برابرند؟! آیا آنها همتایانی برای خدا قرار دادند بخاطر اینکه آنان همانند خدا آفرینشی داشتند، و این آفرینشها بر آنها مشتبه شده است؟!» بگو: «خدا خالق همه چیز است؛ و اوست یکتا و پیروز!»
معنی کلمات و عبارات
نزول
سال ۱۹ بعثت(دوره مدنی) بازپخش وحی در این سال
در آن زمان چه میگذشت (۱۴ رویداد)
- فتح مکهمرتبط با نزول
۸ هجرت · مکه - ماجرای ابوبصیر
19 بعثت · ساحل دریای سرخ - فتح خیبر
19 بعثت · خیبر - سریه عبدالرحمن بن عوف به دومةالجندل
19 بعثت · دومةالجندل - سریه عبدالله بن رواحه به خیبر
19 بعثت · خیبر - سریه ابوبکر به فزاره
19 بعثت · فزاره - سریه ابوقتاده به خضره
19 بعثت · خضره - سریه علی به فدک
19 بعثت · فدک - سریه بشیر بن سعد به فدک
19 بعثت · فدک - سریه غالب بن عبدالله به الکدید
19 بعثت · الکدید - غزوه وادیالقری
19 بعثت · وادیالقری - ارسال نامه به پادشاهان و سران
19 بعثت · مدینه - بیعت رضوان
19 بعثت · حدیبیه - بازگشت جعفر از حبشه
19 بعثت · مدینه / خیبر
نکات آیه
تفسیر (۱۱)
- تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۵–۱۶ - تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۷–۱۶ - تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۷–۱۶ - تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۷–۱۶ - برگزیده تفسیر نمونه(مکارم شیرازی)
آیه ۱۶ - تفسیر نور(محسن قرائتی)
آیه ۱۶ - نکتههای تفسیر نور
آیه ۱۶ - پیامهای تفسیر نور
آیه ۱۶ - تفسیر اثنی عشری(حسینی شاه عبدالعظیمی)
آیه ۱۶ - تفسیر روان جاوید
آیه ۱۶ - تفسیر اطیب البیان(سید عبدالحسین طیب)
آیه ۱۶
موضوعات
دستهبندی موضوعی
فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۱۷۲)
- عالم افرینش، دارای اسمانهای متعدّد+۴ آیه
- توانایی خداوند بر افرینش و ناتوانی بتها بر ان، دلیلی بر ابطال شرک، و اثبات توحید
- احتجاج پیامبر(صلی الله علیه واله) با مشرکان برای اثبات ربوبیّت خدا و نفی ولایت و تاثیر معبودان و مشرکان
- ایمان، همانند نور، روشناییبخش و هدایتگر+۳ آیه
- ایمان، همانند نور، روشنایی بخش و هدایتگر+۶ آیه
- نزول باران، جلوهای از خالقیّت خداوند+۱ آیه
- جلب منفت و دفع ضرر از خویش، از انگیزههای بتپرستی+۲ آیه
- ناتوانی بتان بر رساندن نفع و ضرر، برهانی بر خطا بودن بتپرستی+۱ آیه
- بطلان بتپرستی به دلیل ناتوانی بتها از افرینش
- بصیرت، باعث رهیافتن به توحید و قدرت خدا
- بدیهی بودنِ برتری بصیرت بر کوردلی+۳ آیه
- مؤمنان، انسانهایی اهل بینش و خرد+۴ آیه
- استفاده از پرسش برای ایجاد ذهنیت مساعد جهت تفهیم حقیقت به مخاطب، از روشهای تربیت عقلانی قران+۱۰ آیه
- مقایسه کردن، از روشهای تربیتی قران+۹ آیه
- ایمان، همچون نور روشناییبخش+۱۰ آیه
- انسان عالم و روشن بین، همچون انسان بینا+۴ آیه
- تشبیه کفر به تاریکی+۹ آیه
- تشبیه مؤمنان به انسان بینا+۳ آیه
- تعلیم روش احتجاج به محمّد(صلی الله علیه واله) از سوی خداوند+۳ آیه
- نفی تاثیر استقلالی غیر خداوند، در جهان هستی+۲ آیه
- حاکمیّت بلامنازع خدای یگانه، بر تمام موجودات+۲ آیه
- ناتوانی غیر خدا، از هرگونه خلق و ایجاد+۱ آیه
- افرینش اشیا و تدبیر موجودات از سوی خالق متعال، دلیل بر توحید خالقیّت+۳ آیه
- خدای یکتا، تنها پروردگار هستی و مدبّر امور+۱ آیه
- حاکمیّت مطلق خدا، دلیل ربوبیّت او+۱ آیه
- خلقت موجودات، از دلایل انحصار ربوبیّت به خدا+۳ آیه
- مالکیّت تکوینی موجودات، منحصر به خداوند یکتا+۲ آیه
- انحصار ولایت مطلق به خداوند یکتا
- دعوت شدن مشرکان کافر به توحید، از سوی پیامبراکرم(صلی الله علیه واله)
- سرشت توحیدی بشر، نیازمند تذکّر و تنبّه+۲ آیه
- اعتقاد مردم به وجود خداوند، در عصر جاهلیّت+۳ آیه
- پیامبر(صلی الله علیه واله) موظّف به بیان حرمت و زشتی اعمال و رسوم جاهلیّت+۱ آیه
- خداوند، تدبیرکننده جهان افرینش و عوالم متعدّد ان+۱ آیه
- خداوند، افریننده جهان، بدون الگویی از پیش+۴ آیه
- بدیهی بودن برتری نور بر ظلمت+۱ آیه
- حسن علم، از نظر خردمندان+۴ آیه
- ممنوعیّت احتجاج، بدون اگاهی و از روی جهل+۵ آیه
- حرمت بت پرستی+۳ آیه
- حاکمیّت و فرمانروایی خدا بر موجودات، زمینه و دلیلی برای شناخت یگانگی خدا+۱ آیه
- سراسر جهان، در سیطره حاکمیّت خداوند+۱ آیه
- تدبیر امور جهان، اقتضای ربوبیّت خدا+۱ آیه
- خلقت موجودات جهان، پرتوی از ربوبیّت خدا+۲ آیه
- خداوند، پروردگار اسمان و زمین
- قهاریّت و قدرت کامل، از صفات خداوند+۱ آیه
- غلبه و سلطه کامل خداوند، بر تمام موجودات
- خلقت همه اشیا و موجودات، به فرمان خداوند+۱ آیه
- خلقت اشیا، برخاسته از قدرت خداوند
- خداوند، خالق هر چیزی+۱ آیه
- یگانگی خداوند، منشا خلقت هر چیزی
- قهاریّت خداوند، منشا خلقت هر چیزی
- ناتوانی معبودهای باطل، از افرینش مخلوقی همانند مخلوقات خداوند
- تدبیر امور زمین، از جانب خداوند+۱ آیه
- پیامبر(صلی الله علیه واله)، موظّف به پرسش نکوهشی و استهزایی از مشرکان، درباره اتّخاذ معبودان فاقد تاثیر به عنوان ولیّ و سرپرست خود
- همسان بودن انسان کوردل و گمراه، با انسان حق پذیر و هدایت یافته، مورد سؤال انکاری خدا+۲ آیه
- سؤال انکاری پیامبر(صلی الله علیه واله) از مشرکان، درباره یکسان بودن افراد کوردل و بینا و ظلمت (شرک و کفر) و نور (ایمان)
- پیامبر(صلی الله علیه واله)، موظّف به پرسش نکوهشی و استهزایی از مشرکان درباره اتّخاذ معبودان فاقد تاثیر، در مقام ولی و سرپرست
- توجه نکردن مشرکان به یکسان نبودن خدای خالق با بتهای ناتوان از افرینش و تاثیر مورد پرسش انکاری و توبیخی خدا
- پیامبر(صلی الله علیه واله)، موظف به پرسش نکوهشی و استهزایی از مشرکان درباره اتّخاذ معبودان فاقد تاثیر در جایگاه ولی و سرپرست خود
- همسان بودن انسان کوردل و گمراه با انسان حق پذیر و هدایت یافته، مورد سؤال انکاری خدا+۲ آیه
- توجّه نکردن مشرکان به یکسان نبودن خدای خالق با بتهای ناتوان از افرینش و تاثیر، مورد پرسش انکاری و توبیخی خدا
- سؤال تقریری پیامبر(صلی الله علیه واله) از مشرکان، درباره تدبیر خداوند بر جهان هستی
- پیامبر(صلی الله علیه واله)، موظّف به پرسش نکوهشی و استهزایی از مشرکان، درباره اتّخاذ ولی و سرپرست از معبودان فاقد تاثیر
- سؤال انکاری پیامبر(صلی الله علیه واله) از مشرکان، درباره یکسان بودن افراد کور دل و بینا و ظلمات (شرک و کفر) و نور ایمان
- توجّه دادن مردم به شناخت خدا و دوری از شرک، از اهداف سؤال محمّد(صلی الله علیه واله) از مشرکان+۲ آیه
- اتّخاذ شریک برای خدا در تدبیر انسانها و جهان، پنداری نادرست+۱ آیه
- اعتقاد مشرکان به وجود شریک، برای ربوبیّت خدا+۱ آیه
- ناتوانی معبودهای مشرکان از هرگونه افرینش، دلیل بطلان شرک+۱ آیه
- شرک، در ناپایداری، مانند کف روی اب+۱ آیه
- اعتقاد مشرکان جاهلی به شریک و همتا داشتن خداوند+۱ آیه
- مشرکان، مردمانی کوردل و فاقد بصیرت+۱ آیه
- پذیرش ولایت غیر خدا، از مصادیق شرک به او
- وجود نداشتن هیچ گونه شریک برای خدا
- کوردلی، از موانع شناخت حقایق+۵ آیه
- بهره گیری قران از حسّ ضررگریزی انسان، برای تبلیغ توحید عبادی+۲ آیه
- خداوندِ قادر بر دفع هر ضرر، شایسته ولایت و سرپرستی انسانها
- تنها مدبّرِ یگانه بر هستی، قادر بر دفع ضرر از هر چیز
- معبودان باطل (بتها)، عاجز از هرگونه دفع ضرری، از خویش+۱ آیه
- ناتوانی بتها از ضرررسانی به غیر+۱ آیه
- عجز معبودان باطل، از رساندن نفع و ضرر+۲ آیه
- شایستگی خدا برای پرستش، به جهت مالک بودن نفع و ضررها+۲ آیه
- تشبیه ضلالت به تاریکی+۱۰ آیه
- تشبیه انسان گمراه به کور+۴ آیه
- تعدّد راههای گمراهی، در مقابل هدایت+۱۰ آیه
- پذیرش ولایت معبودان شرک، موجب افتادن در وادی تاریکیها (گمراهی)
- نابرابری تاریکیها (گمراهیها) با روشنایی (هدایت)+۲ آیه
- تشبیه کفر به تاریکی+۱۰ آیه
- تشبیه بت پرستی و شرک به تاریکی و کوری
- پذیرش ربوبیّت غیر خدا، عامل فرو رفتن در تاریکیهای کفر
- پذیرش ولایت غیر خدا، عامل ابتلا به ظلمت معنوی
- تعدّد مراتب ظلمت معنوی، در مقابل وحدت نور+۱۰ آیه
- نابرابری انبوه مشرکان با موحّدان، بسان نابرابری تاریکیها با روشنایی و یکسان نبودن ان دو با یکدیگر
- تصریح خداوند به نابرابری تاریکیها با نور و برتری نور بر تاریکی+۲ آیه
- تعدّد معبودان باطل مشرکان+۲ آیه
- معبودان باطل، ناتوان نسبت به دفع ضرر از خود+۱ آیه
- عجز معبودان باطل، از نفع رسانی به خود+۱ آیه
- معبودان باطل، موجوداتی کور و فاقد بینایی
- معبودان باطل، خود موجوداتی مخلوق دیگران+۱ آیه
- بینایی، از صفات معبود حقیقی و ملاک شایستگی، برای عبادت
- رعایت عدالت، در براورد شخصیّت انسانها و گروهها و احترام به ارزشهای متعالی انان روشی الهی+۶ آیه
- برتری انسانهای عالم و بصیر بر جاهلانِ کوردل، امری اشکار برای عاقلان+۶ آیه
- خالق و تدبیرکننده جهان و توانمند بر رساندن نفع و زیان، شایسته پرستش از نظر عقل، نسبت به موجود فاقد این صفات (معبودان مشرکان)
- برتری نور (علم) بر ظلمت (جهل)، از نظر عقل
- حکم عقل به نابرابری نابینایی و بصیرت (جهل و علم)+۴ آیه
- برتری و ارزش اهل علم و معرفت بر جاهلان، بدیهی و روشن، نزد عقل و فطرت+۳ آیه
- مشرکان، حاضر به فدیه دو برابر ثروت زمین در قیامت (در صورت دارا بودن) برای نجات از عذاب
- عدم پذیرش هیچ گونه فدیه ای از مشرکان در قیامت، برای نجات از جهنّم
- بیداری فطرت خفته انسانها با طرح سؤال، راهی برای تبلیغ و دعوت به توحید+۵ آیه
- احتجاج با مشرکان، راهی برای بیدار ساختن فطرت توحیدی مشرکان+۲ آیه
- ترجیح نابینا بر بینا، قبیح از نظر عقل+۱ آیه
- جهل و جهالت، صفتی قبیح، از نظر عقل و عقلا+۴ آیه
- خلقت اشیا، از جلوه های قدرت خداوند
- بدیهی بودن ارزش بصیرت قلب بر کوردلی+۳ آیه
- بی ارزشی کوردلان، در مقایسه با صاحبان قلب بصیر و بیدار+۴ آیه
- قهّار / اسماوصفات+۱ آیه
- تشبیه شرک به کف اب، در زوال و ناپایداری+۱ آیه
- تشبیه شرک در ناپایداری و پوچی به کف برخاسته از فلزات گداخته شده+۱ آیه
- ظلمت و تاریکی، پیامد کفر+۸ آیه
- تشبیه کفر به تاریکی+۱۰ آیه
- اعتقاد مشرکان به ولایت و تدبیر خدایان خویش به رغم سراغ نداشتن مخلوقی برای انان
- روی اوردن مشرکان به دیگران در جایگاه ولیّ و سرپرست خویش، با وجود دلایل روشن بر ولایت خداوند
- امتناع مشرکان عصر بعثت از اقرار به ربوبیّت خدا بر تمام هستی، به رغم مشاهده نقش او در جهان افرینش
- احتجاج پیامبر صلی الله علیه و اله با مشرکان، برای اثبات ربوبیّت خدا و نفی ولایت معبودان و مشرکان
- تعلیم روش احتجاج به پیامبراکرم صلی الله علیه و اله، از جانب خداوند+۲ آیه
- دعوت مشرکان به توحید، از جانب محمّد صلی الله علیه و اله
- استفاده پیامبر صلی الله علیه و اله از سؤال و جواب در القا و تبلیغ تعالیم خود+۲ آیه
- بیان معیارهای برتری از سوی پیامبر صلی الله علیه و اله در قالب سؤال و مقایسه+۱ آیه
- دست کشیدن از شرک و شناخت درست خداوند از اهداف سؤال و جواب پیامبر صلی الله علیه و اله با مشرکان+۳ آیه
- پیامبر صلی الله علیه و اله مامور پرسش از مشرکان، برای بیان نابرابری موحدان با مشرکان، مانند نابرابری کوری و بینایی، ظلمات و نور
- پیامبر صلی الله علیه و اله مامور بیدار کردن فطرت توحیدی مشرکان با سؤال از انان+۱ آیه
- فرمان خدا به پیامبر صلی الله علیه و اله مبنی بر سؤال از مشرکان، درباره دلیل انتخاب غیر خداوند، در جایگاه ولیّ، به رغم ناتوانی انها از نفع و ضرر رساندن
- پیامبر صلی الله علیه و اله بیان کننده ربوبّیت انحصاری خداوند، در قالب پرسش از مشرکان
- پیامبر صلی الله علیه و اله مامور احتجاج بر خالقیّت خدابه نبودن مخلوق برای معبودان باطل، در قالب پرسش ازمشرکان
- پیامبر صلی الله علیه و اله مامور احتجاج با مشرکان+۳ آیه
- پیامبر صلی الله علیه و اله، مامور بیدار کردن فطرت توحیدی مشرکان+۲ آیه
- پیامبر صلی الله علیه و اله، موظّف به ابلاغ رهنمود خداوند به مشرکان، در اثبات توحید و نفی شرک
- پیامبر صلی الله علیه و اله موظّف به تبیین براهین توحیدی و اثبات یگانگی خداوند، با ابطال وجود خدایان دروغین+۲ آیه
- وظیفه پیامبر صلی الله علیه و اله در توجه دادن مردم به فطرت توحیدی و بیدار کردن ان
- کوردلی، از اسباب نکوهش+۲ آیه
- توجّه نکردن مشرکان به یکسان نبودن خدای خالق با بتهای ناتوان از افرینش، مورد پرسش نکوهشی خدا
- پیامبر صلی الله علیه و اله، موظّف به پرسش نکوهشی از مشرکان درباره اتخاذ معبودان فاقد تاثیر، در جایگاه ولیّ و سرپرست خود
- مؤمنان، انسانهایی اهل بینش و بصیرت+۳ آیه
- مؤمنان، دارای ارزش و فضیلت، در پیشگاه خدا+۲ آیه
- فقدان بصیرت برای شناخت خداوند، به مانند نداشتن نور
- ایمان، همچون نور روشناییبخش+۱۰ آیه
- برتری نور ایمان برای انسان، بر کفر و شرک، امری روشن
- حقیقت اسمانها و زمین، از مصادیق نور، و خداوند، صاحب ان
- شناخت ربوبیت پروردگار، از مصادیق کامل نور
- نابرابری نور با ظلمت+۲ آیه
- نابرابری مشرکان با موحّدان، به سان نابرابری ظلمت با نور
- تعدّد تاریکیها و وحدت نور، در جهان افرینش+۹ آیه
- فرورفتن در تاریکیها بر اثر پذیرش ولایت و ربوبیّت غیر خدا و راهیابی به نور، به جهت پذیرش ولایت و ربوبیّت خدا+۱ آیه
- اعتقاد مشرکان به ولایت بتها به رغم عدم مالکیّت انها نسبت به نفع و ضرر خود
- اعتقاد مشرکان به ولایت بتها، به رغم خالق نبودن انها
- خلقت اسمان و زمین از دلایل شایستگی خداوند برای ولایت و سرپرستی
- قدرت خداوند بر دفع ضرر از موجودات از دلایل شایستگی او بر ولایت و سرپرستی
- قهّاریّت خدا ویژگی انحصاری خدا برای ولایت و سرپرستی
- نفعرسانی خداوند به موجودات از دلایل شایستگی او برای ولایت و سرپرستی
- ولایت خدا ولایتی یگانه و بدون معارض
- ولایت خدا بدون شریک
- خداوند تنها ولیّ موجودات اسمان و زمین
- یکتا و یگانه بودن خداوند از دلایل ولایت خداوند
- تدبیر امور اسمان و زمین دلیل لزوم تمسک به ولایت خداوند و پذیرش ان
- اعتقاد به ولایت خدا و پذیرش ان موجب روشنی دل و بصیرت
- پذیرش ولایت خداوند موجب نورانیت دل
- عدم صلاحیّت موجودات مخلوق خدا برای ولایت مستقلّ و بدون ارتباط با خدا
- رویگردانی از ولایت خدا موجب پذیرفتن ولایتهای متعدد
- ندیدن ایات الهی و غفلت از یاد خدا سبب پذیرش ولایت غیر خدا
- عدم استحقاق اولیای مشرکان برای ولایت، به سبب عدم قدرتشان بر نفعرسانی حتّی به خویشتن
- اعتقاد مشرکان به ولایت معبودهای باطل علیرغم مشاهده عدم توانایی انها بر خلقت
- اولیای (معبودان باطل) مشرکان ناتوان از سود و زیانرسانی
- پذیرش ولایت غیر خدا نوعی تاریکی و باعث فرو رفتن در تاریکیها و گمراهیها
- پذیرش ولایت غیر خدا شرک به خداوند