آیه ۱۸ سوره طور

سوره طور(الطور)، آیه ۱۸ · جزء ۲۷ · صفحه ۵۲۴

معنی کلمات و عبارات
«فَاکِهِینَ»: افراد شاد و مسرور (نگا: یس / ، دخان / ).
نزول
نکات آیه
۱ - شادمانى تقواپیشگان در بهشت، از عطایاى پروردگار به آنان «فکهین بما ءاتیهم ربّهم» «فاکه» (از مصدر «فکاهه») به معناى شادمان است. ۲ - بهشت و نعمت هاى گسترده آن، مایه بهرهورى و لذت کامل بهشتیان - و نه مانند امکانات محدود و ناقص دنیوى - * «فکهین بما ءاتیهم ربّهم» ممکن است که «فاکهین»، تعریض به امکانات دنیا داشته باشد که معمولاً بشر قادر به بهرهورى کامل از آنها نیست و لذت آن، آمیخته با محرومیت ها است. ۳ - شادمانى و عیشِ بهشتیان، فضل الهى در قبال تعهد و تقواى ایشان «إنّ المتّقین ... فکهین بما ءاتیهم ربّهم» ۴ - بهشت، جلوه ربوبیت خداوند، در حق تقواپیشگان «إنّ المتّقین فى جنّ-ت ... ءاتیهم ربّهم» مطرح ساختن ربوبیت خداوند، در مقام اعطاى بهشت به پرهیزکاران و نیز اضافه «رب» به «هم»، مطلب بالا را افاده مى کند. ۵ - یاد نعمت ها و تعظیم عطایاى خداوند، نقل مجلس انس متقین، در بهشت * «فکهین بما ءاتیهم ربّهم» در معناى «فاکهین» گفت و گوهاى دوستانه در مجالس انس آورده شده است. ۶ - رهایى از عذاب دوزخ در پرتو ربوبیت خداوند، خود نعمتى بزرگ براى تقواپیشگان «و وقیهم ربّهم عذاب الجحیم» ۷ - بهشتیان، مسرور و شادمان از لطف پروردگار خویش، به خاطر رهایى از دوزخ «فکهین بما ءاتیهم ربّهم و وقیهم ربّهم عذاب الجحیم» ۸ - «جحیم»، از نام هاى دوزخ «و وقیهم ربّهم عذاب الجحیم» ۹ - آتش دوزخ، سخت برافروخته و ملتهب «عذاب الجحیم» «جحمه» (مبدأ اشتقاق «جحیم») به شدت افروختگى و التهاب آتش اطلاق مى شود. ۱۰ - تقواپیشگان، مورد حفاظت خداوند از گرفتارى به جهنم، در قبال تلاش آنان براى حفظ ارزش هاى الهى در دنیا «إنّ المتّقین ... و وقیهم ربّهم عذاب الجحیم» با توجه به این که ریشه «متقین» و «وقاهم» از یک ماده مى باشد، ممکن است تعبیر «وقاهم» اشاره به مطلب بالا داشته باشد. ۱۱ - اعتراف متقین به نقش اصلى ربوبیت خداوند، در هدایت آنان به بهشت و نجات از دروخ «فکهین بما ءاتیهم ربّهم و وقیهم ربّهم عذاب الجحیم» قید «بماآتاهم...» مى رساند که پارسایان بهشتى، در عین برخوردارى از نعمت ها، گرفتار غفلت نشده و مغرور به تقواى خود نمى باشند; بلکه توجه دارند که به هر نعمتى رسیده اند و از هر بلایى که رهیده اند جز در پرتو امداد و رهنمودهاى رشد آفرین خداوند و الطاف او نبوده است. ۱۲ - ربوبیت و تکامل بخشى خداوند، داراى تداوم حتى درجهان آخرت «فکهین بما ءاتیهم ربّهم و وقیهم ربّهم عذاب الجحیم» در صورتى که اضافه «ربّ» به «هم»، بیانگر ربوبیت قبلى و فعلى خداوند نسبت به بهشتیان باشد - و نه صرفاً به لحاظ گذشته - معلوم مى گردد که جریان تکامل بخشى در جهان آخرت نیز تداوم دارد. گفتنى است که تربیت کردن - که در واژه «ربّ» هست - عبارت است از ایجاد حالتى در شىء پس از حالت قبل، تا زمانى که به حد تمام و کمال برسد. (مفردات راغب)
تفسیر (۷)
موضوعات

دسته‌بندی موضوعی

فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۲۰)
  • شادی بهشتیان، از عطایای خداوند به انان+۵ آیه
  • بهشتیان، دریافتکنندگان عطایای خداوند+۳ آیه
  • تقوا، موجب برخورداری از پاداش الهی+۸ آیه
  • رعایت تقوای الهی، موجب تربیت و کمال انسان+۴ آیه
  • همه انسانها، تحت تربیت و ربوبیت خداوند+۳ آیه
  • تقوا، مایه نجات ادمی از عذاب دوزخ+۴ آیه
  • بهشت و نعمتهای ان، از پاداشهای متقین+۸ آیه
  • دعای پرهیزکاران در دنیا، برای بهرهمندی از بهشت و اجابت ان از جانب خداوند+۲ آیه
  • خداوند، مصونیّتبخش بهشتیان از جهنّم+۳ آیه
  • جحیم، از نامهای دوزخ+۲ آیه
  • برخورداری تقواپیشگان، از نعمتهای بهشتی، مقتضای ربوبیّت خدا+۴ آیه
  • متّقین، شادمان و مسرور از عطایای خدا در بهشت+۱ آیه
  • دعا و نیایش متّقین به درگاه خداوند، زمینه ساز راهیابی انان به بهشت و رهایی از دوزخ+۳ آیه
  • دعای متّقین در دنیا، برای بهره مندی از بهشت و اجابت ان از سوی خداوند+۲ آیه
  • توجّه متّقین به نیکی و رحمت گسترده خداوند، موجب گرایش انان به دعا برای بهره مندی از بهشت و نعمتهای ان+۲ آیه
  • متّقین در بهشت برخوردار از رفاه و اسایش کامل+۵ آیه
  • به سر بردن بهشتیان در فضایی سرشار از سرور، در قیامت+۲ آیه
  • شادمانی پرهیزگاران در بهشت، از عطایای پروردگار به انان+۱ آیه
  • مُؤتی/ اسماوصفات+۲ آیه
  • شادمانی متّقین در بهشت از نعمتهای داده شده به انان، از سوی پروردگار+۱ آیه
واژه‌ها