سوره طور(الطور)، آیه ۳۰ · جزء ۲۷ · صفحه ۵۲۴
أَمْ يَقُولُونَ شَاعِرٌ نَّتَرَبَّصُ بِهِ رَيْبَ الْمَنُونِ
بلکه آنها میگویند: «او شاعری است که ما انتظار مرگش را میکشیم!»
معنی کلمات و عبارات
«شَاعِرٌ»: چامهسرا. خبر مبتدای محذوف است و تقدیر چنین است: هُوَ شَاعِرٌ. «نَتَرَبَّصُ»: انتظار میکشیم. منتظر هستیم. «رَیْبَ»: شک و گمان. مشکوک. در اینجا مراد نزول و تغییرات است. «الْمَنُونِ»: مرگ. از نظر لغوی، به معنی قطع کننده است. مرگ هم رشته عمر را قطع میکند. «رَیْبَ الْمَنُونِ»: گمان مرگ. مرگ مشکوک. با توجه به معنی اخیر، اضافه صفت به موصوف خود است. یعنی مرگی که وقت فرا رسیدنش مورد گمان است و معلوم نیست.
نزول
سال ۴ بعثت(دوره مکی) بازپخش وحی در این سال
نکات آیه
۱ - نسبت دادن پیامبر(ص)، به شعر و شاعرى از جمله اتهام هاى مکرر کافران «أم یقولون شاعر»
۲ - شیوایى و جاذبه محسوس پیام وحى، مورد سوء تعبیر کافران «أم یقولون شاعر»
کافران، به جاى آن که موزون بودن و شیوایى سخنان وحى را، طریق هدایت خود قرار دهند، مورد سوء تعبیر قرار داده و نوعى شعر قلمداد کرده اند که ناخودآگاه در این نقص گیرى به تمجید نشسته اند.
۳ - کافران، آرزومند مرگ پیامبر(ص) یا حادثه اى ناگوار که آن حضرت را زمین گیر کرده و از دعوت باز دارد. «أم یقولون ... نتربّص به ریب المنون»
«تربّص» (مصدر «نتربص») به معناى انتظار کشیدن و «ریب» به معناى حادثه است. «منون» در معناى روزگار و مرگ بد، به کار مى رود. بنابراین «ریب المنون» یا به معناى حوادث روزگار است و یا به معناى حادثه مرگ.
۴ - کافران، مأیوس و ناتوان از مقابله با پیامبر(ص) و پیشگیرى از دعوت آن حضرت «نتربّص به ریب المنون»
پناه بردن کافران به آرزو و دلبستن به حادثه، نشانه یأس آنان از مقابله کارساز با پیامبر(ص) است.
تفسیر (۶)
موضوعات
دستهبندی موضوعی
جاذبه وحیوضوح وحیویژگیهای وحیسوءاستفاده کافرانآرزوی مرگ محمدتهمت شاعری به محمدآرزوهای کافرانیأس کافرانمبارزه با محمدتهمتهای کافرانعجز کافراندشمنی کافراندشمنان محمد
فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۲۸)
- نسبت ناروای شاعر بودن از سوی مشرکان به پیامبر اسلام(صلی الله علیه واله)+۲ آیه
- شعر و شاعری، رایج و قابل توجّه مردم در عصر جاهلیّت+۳ آیه
- ایات قران، همچون شعر شاعران، از نظر مردم جاهلیّت+۴ آیه
- حرمت افترا به پیامبر(صلی الله علیه واله)+۳ آیه
- سخن مشرکان مبنی بر شاعر بودن پیامبر(صلی الله علیه واله)، مورد سؤال انکاری خدا
- سخن مشرکان، مبنی بر شاعر دانستن پیامبر(صلی الله علیه واله)، مورد سؤال انکاری خدا
- نسبت ناروای شاعری به پیامبر(صلی الله علیه واله) از جانب مشرکان+۴ آیه
- شعر و شاعری، رایج در عصر جاهلیّت+۷ آیه
- نسبت ناروای شاعری به پیامبر اسلام(صلی الله علیه واله)، از جانب مشرکان+۲ آیه
- مکر و توطیه کافران علیه پیامبر(صلی الله علیه واله)، شکست پذیر و گریبانگیر خود انان+۲ آیه
- تهمت جنون از سوی کافران به انبیا، در پی طغیان انان+۴ آیه
- تهمت کهانت و شاعری از سوی کافران به پیامبر(صلی الله علیه واله)، از اثار طغیان انان+۲ آیه
- شعر بودن قران و شاعر بودن پیامبر(صلی الله علیه واله) از افتراهای عرب، در اغاز ظهور اسلام+۴ آیه
- رواج شعر و شاعری، در فرهنگ عرب+۳ آیه
- ایات قران، همچون شعر شاعران، از دیدگاه مردم عرب+۴ آیه
- نفی دیدگاه عرب از سوی خداوند، در مورد ادّعای شعر بودن قران و شاعر بودن پیامبر(صلی الله علیه واله)+۴ آیه
- لجاجت کافران بر کفر خویش، به رغم اگاهی کامل از نتایج شوم ان+۵ آیه
- لجاجت کافران تا حدّ تکذیب محسوسات+۵ آیه
- لجاجت کافران در مبارزه با پیامبر اسلام(صلی الله علیه واله)موجب گرفتاری انها به عذاب دنیوی و برزخ علاوه بر عذابهای اخروی+۴ آیه
- نسبت ناروای شاعر بودن به پیامبر اسلام صلی الله علیه و اله، از سوی مشرکان+۲ آیه
- دفاع خداوند از پیامبراکرم صلی الله علیه و اله با ردّ نسبت شعر و شاعری به ان حضرت+۷ آیه
- دشمنان پیامبراکرم، در ارزوی مرگ ان حضرت+۴ آیه
- پیراسته بودن محمّد صلی الله علیه و اله، از بافتههای شعری+۶ آیه
- تهمت شعر به ایات نازل شده بر محمّد صلی الله علیه و اله، از سوی کافران+۴ آیه
- کافران، در انتظار مردن محمّد صلی الله علیه و اله+۱ آیه
- انتظار مرگ پیامبر صلی الله علیه و اله از سوی مشرکان مکه+۲ آیه
- بی ثمر بودن انتظار مرگ پیامبر صلی الله علیه و اله از ناحیه مشرکان مکه+۳ آیه
- تهدید مشرکان مکه به هلاکت و عذاب پس از انتظار مرگ پیامبر صلی الله علیه و اله از سوی انان+۱ آیه