سوره نمل(النمل)، آیه ۶۷ · جزء ۲۰ · صفحه ۳۸۳
وَقَالَ الَّذِينَ كَفَرُوا أَإِذَا كُنَّا تُرَابًا وَآبَاؤُنَا أَئِنَّا لَمُخْرَجُونَ
و کافران گفتند: «آیا هنگامی که ما و پدرانمان خاک شدیم، (زنده میشویم و) از دل خاک بیرون میآییم؟!
معنی کلمات و عبارات
«آبَآؤُنَا»: عطف بر ضمیر (نَا) است.
نزول
سال ۸ بعثت(دوره مکی) بازپخش وحی در این سال
نکات آیه
۱ - تبدیل ذرات خاک به بدن انسانى زنده، امرى شگفت و باور نکردنى در نظر کافران عصر پیامبر «و قال الذین کفروا أءذا کنّا تربًا ... أئنّا لمخرجون»
کافران مى دیدند که پیکر مرده انسان در خاک پوسیده و پس از روزگارى تبدیل به ذرات خاک مى شود. پذیرش این مطلب (تبدیل دوباره ذرات و عناصر خاکى به بدن انسانى زنده) براى آنان غیر قابل باور بود و از آن اظهار شگفتى مى کردند.
۲ - کافران، ناتوان از رد علمى و یقینى معاد و تنها بعید شمارنده آن «بل ادّرک علمهم فى الأخرة... و قال الذین کفروا... أئنّا لمخرجون»
با توجه به ارتباط این آیه با آیه قبل و بسنده کردن کافران به اظهار شگفتى و ناباورى (به جاى اقامه دلیل و برهان) مطلب یاد شده به دست مى آید.
۳ - زنده شدن دوباره نسل هاى گذشته تاریخ با همه قدمت آنها، غیرقابل پذیرش در نظر کافران «أءذا کنّا تربًا و ءاباؤنا أئنّا لمخرجون»
آمدن کلمه «آباؤنا» در ضمن استبعاد کافران، ممکن است بدین جهت باشد که به نظر آنان زنده شدن نیاکان به جهت قدمت زمانى، امرى دشوار است.
تفسیر (۸)
موضوعات
دستهبندی موضوعی
فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۴۸)
- کوردلی و نااگاهی کافران به اخرت+۱ آیه
- دستور خداوند به پیامبر(صلی الله علیه واله) مبنی بر حفظ ارامش خاطر در برابر کافران و مکر انان+۱ آیه
- تهمت ارتجاعی بودن عقیده به معاد از سوی مشرکان+۴ آیه
- اساطیر تلقّی شدن وعده رستاخیز از سوی کافران عصر بعثت+۱ آیه
- محقّق نشدن وعده رستاخیز در گذشته، دلیل منکران برای اساطیر بودن ان+۴ آیه
- تبدیل شدن بدن انسانها به خاک (پس از مرگ)، از ادلّه منکران برای اساطیر بودن وعده رستاخیز+۱ آیه
- انذارهای پیامبر(صلی الله علیه واله) به مشرکان صدر اسلام+۱ آیه
- انذار منکران معاد، از گرفتارشدن به سرنوشت شوم پیشینیان+۳ آیه
- بدن، تشکیلدهنده حقیقت انسان، از دیدگاه منکران قیامت+۹ آیه
- کفر کافران، علّت اندوه پیامبر(صلی الله علیه واله)+۱ آیه
- تبدیل بدن انسانها به خاک، بعد از مردن+۷ آیه
- زنده شدن انسان از خاک پس از مرگ، مورد استبعاد و انکار مشرکان+۷ آیه
- سؤال انکارامیز کافران از معاد و حیات دوباره انسان بعد از مرگ+۹ آیه
- سؤال انکارامیز کافران از حیات دوباره انسان، بعد از مرگ+۱۰ آیه
- سیاحت در زمین و تامّل در فرجام مجرمان، زمینه ساز اعتقاد به معاد+۲ آیه
- پیامبراکرم(صلی الله علیه واله) مامور توصیه منکران معاد به سیاحت در زمین، برای عبرت گرفتن از فرجام مجرمان+۲ آیه
- تاخیر عذاب کافران منکر قیامت و مهلت به انان، تفضّلی الهی و مقتضی سپاسگزاری+۲ آیه
- مشرکان کافر، فاقد شناخت به اخرت و زمان قیامت+۱ آیه
- کافران، خواستار نزول سریع و بدون تاخیر عذاب از پیامبر(صلی الله علیه واله)+۱ آیه
- کافران، گرفتار شک و تردید، درباره اخرت+۱ آیه
- کوردلی کافران، ریشه شک و حیرت انان به اخرت+۱ آیه
- کافران (کر و کور و لال) فاقد شناخت صحیح در معارف الهی+۱ آیه
- خداوند، برهم زننده و افشاگر توطیه های کافران، علیه پیامبر(صلی الله علیه واله)+۱ آیه
- کافران، منکر برپایی قیامت و معاد+۹ آیه
- کافران، منکر برانگیخته شدن انسانها پس از مرگ
- کافران، گرفتار شک و تردید، درباره اخرت+۱ آیه
- کوردلی، ریشه شک و حیرت کافران، درباره اخرت+۱ آیه
- انذارهای پیامبر اسلام صلی الله علیه و اله، به کافران صدر اسلام+۱ آیه
- محافظت از پیامبر صلی الله علیه و اله، در مقابل کید کافران و مشرکان+۱ آیه
- احتجاج پیامبر صلی الله علیه و اله با کافران+۱ آیه
- تبدیل شدن تمام بدن انسان به خاک، بعد از مرگ، پس از مراحلی+۲ آیه
- استهزای معاد، از سوی منکران ان+۷ آیه
- انکار معاد از سوی مشرکان و محدود دانستن زندگی به عالم دنیا+۴ آیه
- انکار معاد از سوی کافران نشات گرفته از شکّ و تردید نه باور علمی و یقینی+۲ آیه
- جرم و تبهکاری، زمینه انکار معاد+۲ آیه
- زنده شدن مردگانِ تبدیل به خاک شده، امری بعید، از دیدگاه منکران معاد+۸ آیه
- استبعاد و انکار معاد، از سوی کافران مشرک+۱۳ آیه
- مشرکان منکر معاد و محدود دانستن زندگی به عالم دنیا+۴ آیه
- افرینش جهان از سوی خداوند یکتا، دلیل بر امکان معاد و احیای مردگان+۲ آیه
- معاد، امری جسمانی و روحانی+۲ آیه
- طرح موضوع معاد و حیات مجدّد مردگان، در ادیان سابق+۳ آیه
- معاد، وعدهای بیاساس و افسانهای کهن، در نظر کافران و مشرکان+۲ آیه
- وعده رستاخیز و هشدار مردمان به ان، رسالت مشترک همه پیامبران+۳ آیه
- وعده طرح مسیله معاد به وسیله رسولان الهی+۳ آیه
- برانگیخته شدن در قیامت پس از تبدیل بدن مشرکان و نیاکانشان به ذرات خاک شده امری شگفت و باور نکردنی، در نظر مشرکان عصر پیامبر صلی الله علیه و اله
- وعده خداوند، مبنی بر زنده شدن مشرکان و نیاکانشان، افسانهای باور نکردنی، نزد مشرکان+۱ آیه
- محقّق نشدن وعده رستاخیز در گذشته، دلیل منکران برای اساطیر بودن ان+۴ آیه
- تبدیل شدن بدن انسانها به خاک (پس از مرگ) از ادله منکران برای اساطیر بودن وعده رستاخیز+۴ آیه