سوره سبأ(سبإ)، آیه ۴۸ · جزء ۲۲ · صفحه ۴۳۳
قُلْ إِنَ رَبِّي يَقْذِفُ بِالْحَقِ عَلاَّمُ الْغُيُوبِ
بگو: «پروردگار من حق را (بر دل پیامبران خود) میافکند، که او دانای غیبها (و اسرار نهان) است.»
معنی کلمات و عبارات
«یَقْذِفُ بِالْحَقِّ»: حق را به جان باطل میاندازد. (نگا: انبیاء / ). مراد بیان ادلّه حق به صورت قاطع و واضح است. یا این که منظور از افکندن حق، ارسال کتب آسمانی برای انبیاء، و القاء وحی الهی به قلوب پیغمبران: است.
نزول
سال ۱۱ بعثت(دوره مکی) بازپخش وحی در این سال
در آن زمان چه میگذشت (۱ رویداد)
نکات آیه
۱ - پیامبر(ص)، مأمور ابلاغ پیام الهى به مردم است. «قل»
۲ - خداوند، «علاّم الغیوب» (بسیار آگاه از نهان ها) است. «إنّ ربّى ... علّ-م الغیوب»
۳ - ربوبیت خداوند، مقتضى آگاهى همه جانبه او از غیب و نهان ها است. «إنّ ربّى ... علّ-م الغیوب»
«علاّم الغیوب»، خبر مبتداى محذوفى مثل «هو» است که مرجع آن «ربّى» است.
۴ - پیامبر اکرم(ص)، تحت عنایت ویژه خداوند «قل إنّ ربّى»
۵ - تهدید شدن مشرکان از سوى خداوند «إنّ ربّى ... علّ-م الغیوب»
استفاده از صفت «علاّم الغیوب» در گفتوگو با مشرکان، مى تواند کنایه از تهدید باشد.
۶ - خداوند، آشکار کننده حق براى مردم «ربّى یقذف بالحقّ»
«قذف»، مى تواند استعاره براى اظهار حق باشد. «با» در «بالحقّ» نیز براى ملابسه است.
۷ - قرآن، کتاب حقى است و ساخته دست بشر نیست. «قالوا ما هذا إلاّإفک مفترًى ... قل إنّ ربّى یقذف بالحقّ»
۸ - خداوند، حق را در قلب هاى شایسته قرار مى دهد. «قل إنّ ربّى یقذف بالحقّ»
احتمال دارد مراد از «یقذف بالحقّ» انداختن حق در قلب ها باشد. گفتنى است: ذکر صفت «علاّم الغیوب» براى خداوند - پس از یادآورى ارائه شدن حق از جانب خداوند - مى تواند گویاى این حقیقت باشد که چون خداوند به نهان هاى بشر آگاه است، مى داند که چه کسى شایستگى آن را دارد تا حق را به قلب او القا کند.
۹ - ربوبیت خداوند، مقتضى فرو فرستادن قرآن کریم «قل إنّ ربّى یقذف بالحقّ»
«ال» در «الحقّ» مى تواند عهد بوده و به قرآن کریم (ذکر شده در آیات سابق) بازگردد.
تفسیر (۸)
موضوعات
دستهبندی موضوعی
جایگاه حقمنشأ اظهار حقنقش قلب سلیمعلام الغیوباهمیت تبلیغ دینتهدید مشرکانمنشأ نزول قرآنحقانیت قرآنوحیانیت قرآنفضایل محمدمشمولان لطف خداویژگیهای قرآنرسالت محمدعلم غیب خداتهدیدهای خداآثار ربوبیت خداافعال خدا
فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۸)
- همه انسانها، تحت تربیت و ربوبیت خداوند+۴ آیه
- خداوند، الهامکننده حق (بر دل پیامبران و بندگان خود)
- قرار گرفتن حق در قلب انبیا، به فرمان پروردگار
- حق، نشیت گرفته از ربوبیّت خدا+۶ آیه
- علم غیب به تمام موجودات، در انحصار خدا+۷ آیه
- خداوند، دارای علم غیب و اگاه به موارد ان+۸ آیه
- خداوند، دارای علم گسترده و عمیق به همه نهانها و غیبها+۲ آیه
- علیم / اسماوصفات+۷ آیه