سوره سبأ(سبإ)، آیه ۷ · جزء ۲۲ · صفحه ۴۲۸
وَ قَالَ الَّذِينَ كَفَرُوا هَلْ نَدُلُّكُمْ عَلَى رَجُلٍ يُنَبِّئُكُمْ إِذَا مُزِّقْتُمْ كُلَ مُمَزَّقٍ إِنَّكُمْ لَفِي خَلْقٍ جَدِيدٍ
و کافران گفتند: «آیا مردی را به شما نشان دهیم که به شما خبر میدهد هنگامی که (مُردید و) سخت از هم متلاشی شدید، (بار دیگر) آفرینش تازهای خواهید یافت؟!
معنی کلمات و عبارات
«هَلْ نَدُلُّکُمْ؟»: آیا شما را رهنمود کنیم؟! مرادشان تمسخر پیغمبر بود و این است که واژه (رَجُلٍ) هم به کار بردهاند. انگار او را نمیشناسند. «مُزِّقْتُمْ»: متلاشی شدید. یعنی مردید و پوسیدید و خاک شدید و ذرّات خاکِ پیکرهایتان در گوشهها و کنارهای جهان، و چه بسا در بدن جانوران و گیاهان پراکنده گردید. «کُلَّ مُمَزَّقٍ»: کاملاً پراکنده. واژه (کلّ) مفعول مطلق است، و (مُمَزَّقٍ) مصدر میمی و بر وزن اسم مفعول و به معنی تمزیق، یعنی قطعه قطعه و تکّه تکّه کردن است.
نزول
سال ۱۶ بعثت(دوره مدنی) بازپخش وحی در این سال
در آن زمان چه میگذشت (۹ رویداد)
- جنگ خندق (احزاب)مرتبط با نزول
۵ هجرت · مدینه - کشته شدن ابورافع
16 بعثت · خیبر - واقعه الرجیع
16 بعثت · الرجیع - نبرد حمراءالاسد
16 بعثت · حمراءالاسد - فاجعه بئرمعونه
16 بعثت · بئرمعونه - سریه زید به قرده
16 بعثت · قرده - سریه قطن
16 بعثت · قطن - اخراج بنینضیر از مدینه
16 بعثت · مدینه - پیمانهای خویشاوندی برای تحکیم روابط قبایل
16 بعثت · مدینه
نکات آیه
۱ - استهزاى پیامبر(ص) از سوى کافران، به خاطر تبلیغ آن حضرت از معاد «و قال الذین کفروا»
تعبیر «رجل ینبّئکم إذا مزّقتم کلّ ممزّق» قرینه است بر این که استفهام در این آیه، براى استهزا و تمسخر است و حقیقى نیست.
۲ - کافران، به خاطر استبعاد معاد، منکر آن بودند. «و قال الذین کفروا ... إذا مزّقتم کلّ ممزّق إنّکم لفى خلق جدید»
از تعبیر «رجل ینبّئکم إذا مزّقتم کلّ ممزّق...» استفاده مى شود که آنان از طرح مسأله معاد شگفت داشتند و چنین امرى آنان را به انکار معاد واداشته بود.
۳ - بازآفرینى انسان ها پس از قطعه قطعه و پراکنده شدن اجزاى بدنشان، امرى ناشدنى در دیدگاه کافران «و قال الذین کفروا ... إذا مزّقتم کلّ ممزّق إنّکم لفى خلق جدید»
«مزق» در لغت به معناى پاره پاره شدن و قطعه گردیدن است (العین).
۴ - رفتار کافران با شخصیت پیامبر(ص)، برخوردى تحقیرآمیز و در حد شخصیتى فاقد شهرت و موقعیت «هل ندلّکم على رجل ینبّئکم إذا مزّقتم کلّ ممزّق»
ذکر نکردن شخصیت حقوقى پیامبر(ص) به عنوان رسول خدا و یا نگفتن نام آن حضرت و آوردن عنوانى نکره، حکایت از موضوع یاد شده دارد.
۵ - کافران، به دلیل امکان نداشتن بازآفرینى انسان ها، وقوع قیامت را منکر بودند. «و قال الذین کفروا لاتأتینا الساعة ... و قال الذین کفروا ... إذا مزّقتم کلّ ممزّق إنّکم لفى خلق جدید»
این آیه عطف به آیه «و قال الذین کفروا لاتأتینا الساعة...» است و به منزله اقامه دلیل براى آن مى باشد.
۶ - سخن گفتن پیامبر(ص) از بازآفرینى انسان ها در قیامت «رجل ینبّئکم إذا مزّقتم کلّ ممزّق إنّکم لفى خلق جدید»
۷ - منکران وقوع قیامت، در صدد بودند تا با طرح عدم امکان بازآفرینى اجساد قطعه قطعه شده انسان ها پس از مرگ، عقیده خود را توجیه کنند. «و قال الذین کفروا لاتأتینا الساعة ... و قال الذین کفروا هل ندلّکم على رجل ینبّئکم إذا مزّقتم»
تفسیر (۷)
موضوعات
دستهبندی موضوعی
آثار تبلیغ معادتلاش مکذبان قیامتتوجیه گری مکذبان قیامتروش برخورد کافران صدراسلامتعالیم محمداستبعاد معاد جسمانیتحقیر محمدتجدید حیات انساناستهزاهای کافران صدراسلاماستهزای محمداستبعاد معادمکذبان قیامتمکذبان معادانسان ها در قیامتبینش کافرانتبلیغ محمدمعاد جسمانیتاریخ صدر اسلام
فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۲۷)
- استهزای معاد، از سوی منکران معاد+۶ آیه
- متّهم ساختن پیامبر اسلام(صلی الله علیه واله) به افترا بر خدا، درباره اخبار حضرت از زنده شدن دوباره در قیامت، از جانب مشرکان+۱ آیه
- هشدار خداوند به کافران مکّه از گرفتارشدن به عذاب استیصال+۱ آیه
- تعجّب کافران از اظهارات پیامبر(صلی الله علیه واله) درباره حتمیّت معاد+۱ آیه
- تعجّب کافران از اظهارات پیامبر(صلی الله علیه واله) درباره تحقّق قطعی معاد+۱ آیه
- حرمت استهزای معاد+۶ آیه
- دفاع خداوند از پیامبر(صلی الله علیه واله)، در برابر اتّهام کافران به ان حضرت+۱ آیه
- سؤال کافران و منکران معاد برای اگاهی همکیشان خود، از وجود پیامبری خبر دهنده درباره تحقق معاد+۱ آیه
- سؤال استهزاامیز کافران، از هم مسلکان خود، درباره اظهارات پیامبر(صلی الله علیه واله) مبنی بر حیات مجدد و معاد انسانها+۱ آیه
- سؤال انکارامیز کافران از معاد و حیات دوباره انسان بعد از مرگ+۵ آیه
- سؤال تعجّب امیز کافران از هم مسلکان خود، درباره اظهارات پیامبر(صلی الله علیه واله) مبنی بر وقوع معاد+۱ آیه
- سؤال منکران معاد از همدیگر پیرامون قاطعیّت پیامبر(صلی الله علیه واله) درباره تحقّق معاد+۱ آیه
- کافران، منکر برپایی قیامت و معاد+۷ آیه
- افترای به محمّد صلی الله علیه و اله، درپیدارنده عذاب اخرتی+۱ آیه
- نسبت جنون به پیامبر صلی الله علیه و اله، از اتّهامات مشرکان به پیامبر صلی الله علیه و اله+۵ آیه
- دفاع خداوند از پیامبر صلی الله علیه و اله با ردّ اتّهام جنون از ان حضرت+۲ آیه
- دفاع خداوند از پیامبر صلی الله علیه و اله، در برابر متّهم ساختن وی به افترا بستن به خدا، از سوی دشمنان ان حضرت+۲ آیه
- اظهار تعجّب کافران صدر اسلام، از اظهارات محمّد صلی الله علیه و اله، درباره تحقّق قطعی معاد+۱ آیه
- انکار تمسخرامیز کافران، در مورد معاد و افترای جنون به محمّد صلی الله علیه و اله+۱ آیه
- استهزای پیامبر صلی الله علیه و اله از سوی کافران، به مردی خبر دهنده از زنده شدن مردم، پس از متلاشی شدن در قیامت
- تنزیه پیامبر صلی الله علیه و اله و سالم دانستن وی از بیماری جنون، از جانب خداوند+۵ آیه
- استهزای معاد، از سوی منکران ان+۶ آیه
- انکار معاد علی رغم توجّه به افرینش اسمان و زمین از سوی خدا+۱ آیه
- زنده شدن مردگانِ تبدیل به خاک شده، امری بعید، از دیدگاه منکران معاد+۲ آیه
- استبعاد و انکار معاد، از سوی کافران مشرک+۵ آیه
- تعجّب انکارامیز کافران، از معاد و حیات مجدّد خود+۷ آیه
- دقّت نظر در احاطه قدرت خدا بر اسمان و زمین و عذاب انسانها، راهی برای اگاهی از توان او بر تجدید حیات مردگان+۱ آیه