آیه ۱ سوره نصر

سوره نصر(النصر)، آیه ۱ · جزء ۳۰ · صفحه ۶۰۳

إِذَا جَاءَ نَصْرُ اللَّهِ وَ الْفَتْحُ

هنگامی که یاری خدا و پیروزی فرارسد،

معنی کلمات و عبارات
«جَآءَ»: آمد. فعل ماضی برای تحقّق است. «نَصْرُ اللهِ»: یاری خدا در حقّ تو و مؤمنان، برای پیروزی بر دشمنان «الْفَتْحُ»: فتح مکّه مراد است که به دنبال آن بساط بت‌پرستی از جزیرةالعرب برچیده شد، و اسلام آماده برای جهش به کشورهای دیگر جهان گشت.
نزول

سال ۲۱ بعثت(دوره مدنی) بازپخش وحی در این سال

شأن نزول: شأن نزول آیات ۱ تا ۳

معمر از زهرى نقل کند که موقع فتح مکه وقتى رسول خدا صلى الله علیه و آله و سلم داخل مکه شد، خالد بن ولید را مأمور فرمود تا با کسانى از دشمنان که در پائین مکه هستند، قتال و نبرد نماید. خالد برفت و آن‌ها فرار کردند و عده اى اسلحه به زمین گذاشتند سپس قبیله هاى اعراب دسته دسته و فوج فوج داخل در دین اسلام مى گردیدند و خداوند این سوره را نازل فرمود. این سوره آخرین سوره ایست که بر پیامبر اسلام نازل گردید و گویند بعد از نزول این سوره عمر رسول خدا صلی الله علیه و آله یک سال بوده است.

کتاب المصنف از عبدالرزاق.

در آن زمان چه می‌گذشت (۱۴ رویداد)
نکات آیه
۱ - خداوند، پیامبر(ص) را به امداد خویش مطمئن ساخت و به آن حضرت وعده پیروزى بر دشمنان داد. «إذا جاء نصر اللّه و الفتح» «نصر» به معناى پیروز ساختن و «فَتْح» به معناى گشودن است. (برگرفته از «مقاییس اللغة») حرف «إذا» دلالت بر وقوع حتمى شرط در آینده دارد. ۲ - با رسیدن نصرت الهى، پیروزى بر دشمن قطعى است. «إذا جاء نصر اللّه و الفتح» ۳ - پیامبر(ص)، مشتاق آزادسازى و فتح مکه و در انتظار نصرت و امدادهاى الهى «إذا جاء نصر اللّه و الفتح» مفسران، این سوره را ناظر به فتح مکه مى دانند. مژده پیشاپیش آن به رسول اکرم(ص)، نشانگر اشتیاق آن حضرت به تحقق آن است. ۴ - خداوند، مسلمانان صدر اسلام را از پیش به فتح مکه و امدادهاى خود بشارت داد. «إذا جاء نصر اللّه و الفتح» ۵ - آزادسازى مکّه براى مسلمانان، به منزله فتح کامل سنگرهاى دشمن بود. «و الفتح» مطلق آوردن فتح در مورد «فتح مکه» نشانگر صدق فتح کامل بر آن است.
تفسیر (۹)
روایات و احادیث

۶ - «عن أبى عبداللّه(ع) قال: أوّل ما نزل على رسول اللّه(ص) «بسم اللّه الرحمن الرحیم . اقرأ باسم ربّک» و آخره «إذا جاء نصر اللّه»; [منبع: کافى، ج ۲، ص ۶۲۸، ح ۵; نورالثقلین، ج ۵، ص ۶۹۰- ، ح ۸.] از امام صادق(ع) روایت شده که فرمود: اولین چیزى که بر رسول خدا(ص) نازل گشت «بسم اللّه الرحمن الرحیم . اقرأ باسم ربّک» بود و آخرین آن «إذا جاء نصر اللّه» بود».

موضوعات

دسته‌بندی موضوعی

فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۴۲)
  • گرایش گسترده مردم به اسلام در پی نصرت الهی و پیروزی بر مشرکان+۱ آیه
  • امداد الهی، از عوامل گسترش اسلام+۲ آیه
  • فتح مکّه، از عوامل گسترش اسلام+۲ آیه
  • امداد خداوند، شایسته شکرگزاری+۲ آیه
  • امداد خدا، در خور حمد، تسبیح و استغفار+۲ آیه
  • پیامبراکرم(صلی الله علیه واله) موظّف به تسبیح و استغفار و حمد الهی در برابر امداد الهی+۲ آیه
  • تحقّق پیروزی اسلام، در فتح مکّه+۱ آیه
  • گرویدن گروههای بسیاری از مردم به اسلام، از اثار فتح مکّه+۱ آیه
  • تسبیح خداوند و حمد و استغفار، از جمله وظایف پیامبر(صلی الله علیه واله) و نیز برای نیل به پیروزی (فتح مکّه)+۲ آیه
  • وعده الهی به پیروزی محمّد(صلی الله علیه واله) بر دشمنانش در فتح مکّه
  • خداوند، منشا هر پیروزی+۳ آیه
  • امدادهای الهی و گرایش وسیع مردم به دین، زمینهساز تسبیح، همراه حمد از جانب پیامبر(صلی الله علیه واله)+۲ آیه
  • پیامبر(صلی الله علیه واله)، موظّف به تسبیح و ستایش خداوند، پس از پیروزی بر دشمنان+۲ آیه
  • پیامبر(صلی الله علیه واله)، مامور حمد و ستایش خداوند، به سبب پیروزی و گرویدن مردم به دین اسلام+۱ آیه
  • پیشگویی خدا، درباره فتح مکّه و استقبال گسترده مردم، از اسلام+۱ آیه
  • گرایش دسته جمعی مردم به دین الهی، در صورت پیروزی نیروهای الهی+۱ آیه
  • شکست کافران، در فتح مکّه+۱ آیه
  • مژده خداوند، مبنی بر فتح مکّه و استقبال فوج فوج مردم عرب، از اسلام+۱ آیه
  • فتح مکّه و پیروزی نمایان پیامبر(صلی الله علیه واله) بر مشرکان مکّه، از مصادیق فتح المبین+۳ آیه
  • فتح مکّه، مایه ابطال ذلیلانه شرک و سربلندی توحید+۲ آیه
  • فتح مکّه، عامل پیروزی و شکست ناپذیری پیامبر(صلی الله علیه واله) و اسلام+۵ آیه
  • موظّف شدن پیامبر(صلی الله علیه واله) به تسبیح و تحمید پروردگار، پس از فتح مکّه+۲ آیه
  • فتح مکّه، نشانه حقّانیّت اسلام و حمایت خداوند از پیامبر(صلی الله علیه واله) در دیدگاه مردم عصر بعثت+۱ آیه
  • شکست کافران و پیروزی مؤمنان، در فتح مکّه+۱ آیه
  • فتح مکّه، زمینه ساز گرویدن مردم به اسلام+۲ آیه
  • پیامبر(صلی الله علیه واله)، مامور استغفار و امرزش خواهی از پروردگار، پس از فتح مکّه+۲ آیه
  • بشارت فتح مکّه به پیامبر(صلی الله علیه واله) از سوی خداوند+۳ آیه
  • فتح مکّه، ارزوی دیرینه پیامبر(صلی الله علیه واله)+۲ آیه
  • شکست قریش و دیگر مشرکان، در فتح مکّه
  • گرایش قریش و ورودشان به دین اسلام، در فتح مکّه+۱ آیه
  • فتح مکّه و روی اوردن فوج فوج مردم به اسلام، نعمتی شایسته سپاس، از ناحیه پیامبر(صلی الله علیه واله)+۲ آیه
  • شکست مشرکان قریش و پیروزی و غلبه مسلمانان بر انان، هنگام فتح مکّه
  • پیامبر صلی الله علیه و اله، مامور تسبیح و استغفار، در برابر امدادهای الهی+۱ آیه
  • محمّد صلی الله علیه و اله، مشتاق ازاد سازی و فتح مکّه
  • وعده الهی، به پیروزی محمّد صلی الله علیه و اله بر دشمنانش، در فتح مکّه
  • امدادهای الهی، مقتضی تسبیح پیامبر صلی الله علیه و اله از خدا+۱ آیه
  • گرایش وسیع مردم به دین، مقتضی تسبیح محمّد صلی الله علیه و اله از خدا+۱ آیه
  • وعده الهی به پیروزی پیامبر صلی الله علیه و اله بر دشمنانش در فتح مکّه
  • وعده الهی به پیامبراکرم صلی الله علیه و اله، برای پیروزی بر دشمنانش+۲ آیه
  • گزارشهای غیبی از گذشته و اینده، جلوهای از اعجاز قران+۳ آیه
  • فتح مکه و پیروزی نمایان پیامبر صلی الله علیه و اله بر مشرکان، از مصادیق فتح المبین+۳ آیه
  • تسبیح و ستایش خداوند، پس از پیروزی بر دشمنان، از وظایف و واجبات پیامبر صلی الله علیه و اله+۲ آیه
واژه‌ها