آیه ۸۱ سوره ص

«الْوَقْتِ الْمَعْلُومِ»: (نگا: حجر / ). یَوْمِ الدِّینِ، یَوْمِ یُبْعَثُونَ، و یَوْمِ الْوَقْتِ الْمَعْلُومِ، همه به یک معنی است.

سال ۳ بعثت(دوره مکی) بازپخش وحی در این سال

۱ - مهلت خواهى ابلیس براى تداوم حیاتش تا روز رستاخیز، تنها تا روز معین و مشخصى، مورد اجابت قرار گرفت. «من المنظرین . إلى یوم الوقت المعلوم» ۲ - حیات ابلیس، محدود است و پیش از اتمام عمر دنیا، به پایان مى رسد. * «من المنظرین . إلى یوم الوقت المعلوم» ۳ - خداوند، به ابلیس تا پایان عمر جهان و انسان، مهلت داد و به او عمر طولانى بخشید. «من المنظرین . إلى یوم الوقت المعلوم» بسیارى از مفسران بر این عقیده اند که مقصود از «یوم» مطلق زمان است - نه روز - و مراد از «الوقت المعلوم» نفخه اولى مى باشد که با آن عمر جهان و انسان به سر مى رسد. برپایه این دیدگاه نام گذارى آن به «وقت معلوم»، براى این است که تنها خدا زمان دقیق آن را مى داند. ۴ - پایان عمر دنیا و آغاز جهان آخرت، در نزد خداوند مشخص و معلوم است. «فأنظرنى إلى یوم یبعثون . قال فإنّک من المنظرین . إلى یوم الوقت المعلوم» برداشت یاد شده مبتنى بر این اساس است که مقصود از «الوقت المعلوم» نفخه اولى و پایان عمر دنیا باشد. ۵ - پایان عمر آدمى در دنیا، پایان حیات ابلیس و سرآغاز مرگ او است. «من المنظرین . إلى یوم الوقت المعلوم» ۶ - ابلیس، على رغم نافرمانى از خداوند، از استجابت دعاى خود مأیوس نشد. «قال ربّ فأنظرنى ... قال فإنّک من المنظرین . إلى یوم الوقت المعلوم» ۷ - انسان در هیچ حال نباید از استجابت دعایش به درگاه الهى، مأیوس شود. «قال ربّ فأنظرنى ... قال فإنّک من المنظرین . إلى یوم الوقت المعلوم»

۸ - «و من خطبة له علیه السلام: ...فقال سبحانه: اسجدوا لأدم فسجدوا إلاّ إبلیس ...فأعطاه اللّه النظرة إستحقاقاً للسخطة و استتماماً للبلیة و إنجازاً للعدة فقال: «إنّک من المنظرین إلى یوم الوقت المعلوم»...; [منبع: نهج البلاغه، خطبه ۱; نورالثقلین، ج ۳- ، ص ۱۳، ح۴۱.] [در نهج البلاغه آمده است:] خداى سبحان فرمود: بر آدم(ع) سجده کنید: ...پس ملائکه سجده کردند; مگر ابلیس... پس خدا به او مهلت داد تا استحقاق بیشترى براى سخط پیدا کند و آزمایش او تکمیل گردد و خدا به وعده خود وفا کند; پس فرمود: (إنّک من المنظرین . إلى یوم الوقت المعلوم)». ۹ - «یحیى بن أبى العلا... انّ رجلاً دخل على أبى عبداللّه(ع) فقال: أخبرنى عن قول اللّه عزّوجلّ لإبلیس «فإنّک من المنظرین . إلى یوم الوقت المعلوم» قال: ... و یوم الوقت المعلوم یوم ینفخ فى الصور نفخة واحدة فیموت إبلیس ما بین النفخة الأولى و الثانیة; [منبع: علل الشرایع، ج ۲، ص ۴۰۲، ح ۲; نورالثقلین، ج ۳، ص ۱۳، ح ۴۵.] یحیى بن أبى العلا روایت کرده است: شخصى بر امام صادق(ع) وارد شد و گفت: مرا از سخن خداى عزّوجلّ که به ابلیس فرمود: «فإنّک من المنظرین . إلى یوم الوقت المعلوم» خبر ده; حضرت فرمود: مراد از وقت معلوم، روزى است که یک بار در صور دمیده مى شود، پس ابلیس بین دمیدن اول و دوم مى میرد...».

دسته‌بندی موضوعی

فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۱۸)

• گمراه کردن مردم، هدف ابلیس از مهلتخواهی و درخواست عمر طولانی+۱۲ آیه
• همه انسانها ـ جز بندگان خالص خدا ـ در معرض اراستن زشتیها و فریبِ ابلیس+۳ آیه
• ابلیس، دارای عمر طولانی تا روز رستاخیز+۱۳ آیه
• گفتوگوی ابلیس با خدا درباره برخورداری او از عمر طولانی تا روز رستاخیز+۱۳ آیه
• مهلتخواهی ابلیس برای زنده ماندن، و اجابت خدا+۱۲ آیه
• گمراه کردن مردم، هدف ابلیس از مهلتخواهی+۶ آیه
• مهلت یافتن ابلیس در دنیا و کیفر دیدن وی در قیامت+۶ آیه
• گمراه ساختن انسانها هدف شیطان از مهلتخواهی+۹ آیه
• حیات و زندگانی ابلیس، تا روز رستاخیز+۱۰ آیه
• اعتقاد ابلیس، به حاکمیّت مشیّت خداوند بر حیات و مرگ+۸ آیه
• گفتگوی خدا با ابلیس، درباره مهلت خواهی وی و عمر طولانی او تا قیامت+۷ آیه
• اجابت دعای ابلیس از سوی خداوند، با مهلت دادن تا زمان مشخص+۹ آیه
• گمراه کردن مردم و فرزندان ادم، هدف دعای ابلیس برای حیات طولانی تا قیامت+۱۱ آیه
• برخورداری از عمر طولانی، درخواست ابلیس از خداوند+۱۰ آیه
• گمراه کردن مردم، هدف ابلیس، از مهلت خواهی و درخواست عمر طولانی+۱۲ آیه
• قبول درخواست ابلیس، مبنی بر داشتن عمر طولانی تا روز قیامت، از سوی خداوند+۱۰ آیه
• قیامت، روز زمان معیّن+۱ آیه
• مرگ ابلیس در مابین نفخ اوّل و دوم صوراسرافیل+۵ آیه