آیه ۳۸ سوره حجر

سوره حجر(الحجر)، آیه ۳۸ · جزء ۱۴ · صفحه ۲۶۴

معنی کلمات و عبارات
«الْوَقْتِ الْمَعْلُومِ»: مراد روز رستاخیز است (نگا: حجر / و ، واقعه / ).
نزول
نکات آیه
۱- مهلت خواهى ابلیس براى تداوم زندگى خویش تا روز رستاخیز، تنها تا روز معین و مشخصى، مورد اجابت قرار گرفت. «فإنک من المنظرین . إلى یوم الوقت المعلوم» ۲- روز قیامت و زمان دقیق برپایى آن، مشخص و معلوم در نزد خداوند «فأنظرنى إلى یوم یبعثون . قال فإنک من المنظرین . إلى یوم الوقت المعلوم» برداشت فوق، بر این اساس است که مقصود از «الوقت المعلوم» روز رستاخیز و قیامت باشد و نام گذارى آن روز به «وقت معلوم» براى این است که تنها خدا، زمان دقیق آن را مى داند. ۳- حیات ابلیس، محدود است و قبل از پایان عمر دنیا، پایان مى پذیرد.* «قال فإنک من المنظرین . إلى یوم الوقت المعلوم» ابلیس، از خداوند درخواست کرد که حیاتش طولانى شود و تا قیامت ادامه یابد. خداوند، درخواست حیات طولانى وى را اجابت کرد، اما تداوم آن را تا قیامت با آوردن «إلى یوم الوقت المعلوم» ردّ کرد. بنابراین حیات ابلیس، قبل از قیامت پایان مى پذیرد.
تفسیر (۱۱)
روایات و احادیث

۴- «یحیى بن أبى العلاء ... ان رجلاً دخل على أبى عبدالله(ع) فقال: أخبرنى عن قول الله عزّوجلّ لإبلیس «فإنک من المنظرین إلى یوم الوقت المعلوم» قال: ... و یوم الوقت المعلوم یوم ینفخ فى الصور نفخة واحدة فیموت ابلیس ما بین النفخة الأولى و الثانیة; [منبع: علل الشرایع، ج ۲، ص ۴۰۲، ح ۲; نورالثقلین، ج ۳، ص ۱۳، ح ۴۵.] یحیى بن ابى العلاء روایت کرده است: شخصى وارد بر امام صادق(ع) شد و گفت: مرا از سخن خداى عزّوجلّ که به ابلیس فرمود: «فإنک من المنظرین إلى یوم الوقت المعلوم» خبر ده، حضرت فرمود: مراد از روز وقت معلوم، روزى است که [هنوز فقط] یک بار در صور دمیده شده; پس ابلیس بین دمیدن اول و دوم مى میرد...». ۵- «عن أبى عبدالله(ع) فى قول الله تبارک و تعإلى «فأنظرنى إلى یوم یبعثون . قال فإنک من المنظرین إلى یوم الوقت المعلوم» قال: یوم الوقت المعلوم یوم یذبحه رسول الله(ص) على الصخرة التى فى بیت المقدس; [منبع: تفسیر قمى، ج ۲، ص ۲۴۵; تفسیر برهان، ج ۲، ص ۳۴۳، ح ۲ و ۸.] از امام صادق(ع) در باره سخن خداوند تبارک و تعالى «فأنظرنى إلى یوم یبعثون . قال فإنک من المنظرین إلى یوم الوقت المعلوم» روایت شده است که فرمود: روز وقتِ معین، روزى است که رسول خدا(ص) ابلیس را روى صخره اى که در بیت المقدس است، ذبح مى کند». ۶- «عن الحسن بن عطیة قال: سمعت أباعبدالله(ع) یقول: ان إبلیس عَبَدَ الله فى السّماء الرابعة فى رکعتین ستة آلاف سنة و کان من انظار الله إیّاه إلى یوم الوقت المعلوم بما سبق من تلک العبادة; [منبع: تفسیر عیاشى، ج ۲، ص ۲۴۱، ح ۱۳; نورالثقلین، ج ۳، ص ۱۴، ح ۴۷.] حسن بن عطیه گوید: از امام صادق(ع) شنیدم که مى فرمود: همانا ابلیس در آسمان چهارم با دو رکعت [نماز] شش هزار سال خدا را عبادت کرد و به خاطر همین عبادت، خدا او را تا روز وقت معین مهلت داد».

موضوعات

دسته‌بندی موضوعی

فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۱۵)
  • ابلیس، دارای عمر طولانی تا روز رستاخیز+۱۳ آیه
  • گفتوگوی ابلیس با خدا درباره برخورداری او از عمر طولانی تا روز رستاخیز+۱۳ آیه
  • مرگ ابلیس مابین نفخ اول و دوم صور اسرافیل
  • مهلت یافتن ابلیس در دنیا و کیفر دیدن وی در قیامت+۸ آیه
  • حیات و زندگانی ابلیس، تا روز رستاخیز+۱۰ آیه
  • علم به زمان وقوع قیامت، در انحصار خداوند+۳ آیه
  • برخورداری از عمر طولانی، درخواست ابلیس از خداوند+۱۰ آیه
  • گمراه کردن مردم، هدف ابلیس، از مهلت خواهی و درخواست عمر طولانی+۹ آیه
  • قبول درخواست ابلیس، مبنی بر داشتن عمر طولانی تا روز قیامت، از سوی خداوند+۱۰ آیه
  • اگاهی ابلیس به وقوع قیامت و درخواست عمر طولانی تا ان روز، از سوی وی+۹ آیه
  • قیامت، روز زمان معیّن+۱ آیه
  • مرگ ابلیس، دارای زمان معین در نزد خداوند+۲ آیه
  • روز مرگ ابلیس، روز مرگ و هلاکت همه مخلوقات+۲ آیه
  • مرگ ابلیس در مابین نفخ اوّل و دوم صوراسرافیل+۵ آیه
  • مردن ابلیس، بین نفخ صور اول و نفخ صور دوم+۱ آیه
واژه‌ها