سوره طه، آیه ۱۲۰ · جزء ۱۶ · صفحه ۳۲۰
فَوَسْوَسَ إِلَيْهِ الشَّيْطَانُ قَالَ يَا آدَمُ هَلْ أَدُلُّكَ عَلَى شَجَرَةِ الْخُلْدِ وَ مُلْكٍ لاَ يَبْلَى
ولی شیطان او را وسوسه کرد و گفت: «ای آدم! آیا میخواهی تو را به درخت زندگی جاوید، و ملکی بیزوال راهنمایی کنم؟!»
معنی کلمات و عبارات
«الْخُلْدِ»: جاودانگی. سرمدی. (نگا: اعراف / ). «لا یَبْلی»: کهنه و فرسوده نمیشود. فناپذیر و زائل نمیگردد.
نزول
سال ۷ بعثت(دوره مکی) بازپخش وحی در این سال
در آن زمان چه میگذشت (۳ رویداد)
نکات آیه
۱ - شیطان، نام و مشخصه دیگرى براى ابلیس «إلاّإبلیس ... إنّ هذا عدوّ ... فوسوس إلیه الشیطن »
«شیطان» از ریشه «شطن» گرفته شده است که در معناى «دورى» و یا «ریسمان بلند» به کار مى رود. این اشتقاق، اشاره به دورى ابلیس از رحمت خداوند و یا شرارت طولانى او است.
۲ - شیطان، موجودى وسوسه گر در دل هاى آدمیان «فوسوس إلیه الشیطن »
۳ - شیطان با وسوسه آدم در بهشت، سعى در زمینه سازى براى اخراج آنان ازبهشت داشت. «فلایخرجنّکما ... فوسوس إلیه الشیطن »
۴ - شیطان در بهشت آدم(ع)، حضور یافته بود. «قال ی-َادم»
۵ - گفت وگوى مستقیم شیطان با آدم «قال ی-َادم»
۶ - راهنمایى آدم به درخت جاودانگى و ملک و سلطنت همیشگى، پوشش شیطان براى فریب آدم و حوا و وادار ساختن آنان به خوردن از میوه درخت ممنوع «هل أدلّک على شجرة الخلد و ملک لایبلى »
مقصود از «شجرة الخلد» درختى است که خوردن میوه آن موجب جاودانگى گردد. «ملک» به معناى مال و نیز سلطنت آمده است (قاموس). مراد از «ملک لایبلى» مالکیت و حاکمیتى است که زوال نپذیرد و فرسوده نگردد.
۷ - پوشش خیرخواهى، روش شیطان براى وسوسه در دل آدمیان و فریب آنان «فوسوس إلیه الشیطن فقال هل أدلّک »
۸ - انسان، خواهان زندگى جاوید و ملک و مالکیت فنا ناپذیر است. «هل أدلّک على شجرة الخلد و ملک لایبلى »
شیطان براى کارگر ساختن وسوسه خویش در آدم، از زمینه هایى بهره برد که در آدم وجود داشت. آن زمینه ها، میل به جاودانگى و مالکیت فنا ناپذیر است.
۹ - آدم(ع) به سکونت جاودانه خویش در بهشت اطمینان نداشت. «إنّ لک ألاّتجوع ... هل أدلّک على شجرة الخلد »
خداوند، تأمین بودن آدم(ع) از نظر غذا، پوشاک، آب، و مسکن را به او خبر داد; ولى گویا آدم در عین تضمین این نعمت ها، نسبت به جاوید بودن خود در آن بهشت اطمینان نداشت. از همین رو وسوسه شیطان در او اثر کرد.
۱۰ - شیطان، به خواسته ها و آرزوهاى انسان، آگاه است. «هل أدلّک على شجرة الخلد و ملک لایبلى »
۱۱ - شیطان، از نیازها و خواسته هاى آدمى براى فریب و وسوسه در دل آنان بهره مى برد. « هل أدلّک على شجرة الخلد و ملک لایبلى »
۱۲ - شیطان، در جهت اهداف خود، واقعیت ها را معکوس جلوه مى دهد. «فلایخرجنّکما ... هل أدلّک على شجرة الخلد »
۱۳ - شیطان، نمى تواند انسان را به خواسته هاى خویش مجبور سازد. «فوسوس ... هل أدلّک »
۱۴ - آدم(ع)، داراى محدودیت در استفاده از برخى میوه هاى درختان بهشت بود. «هل أدلّک على شجرة الخلد و ملک لایبلى»
تفسیر (۸)
- تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۹۹–۱۲۶ - تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۱۱۵–۱۲۶ - تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۱۱۵–۱۳۵ - برگزیده تفسیر نمونه(مکارم شیرازی)
آیه ۱۲۰ - تفسیر نور(محسن قرائتی)
آیه ۱۲۰ - تفسیر اثنی عشری(حسینی شاه عبدالعظیمی)
آیه ۱۲۰ - تفسیر روان جاوید
آیات ۱۱۶–۱۲۶ - تفسیر اطیب البیان(سید عبدالحسین طیب)
آیه ۱۲۰
موضوعات
دستهبندی موضوعی
آرزوهای انسانایصال به حکومت جاودانایصال به درخت جاودانگیایصال به مالکیت جاودانتظاهر به خیرخواهی شیطانجاودانگی در بهشت آدمدرخواست حکومت جاوداندرخواست زندگی جاوداندرخواست مالکیت جاودانروش وسوسه های شیطانزمینه اخراج آدم ازبهشتزمینه وسوسه انسانفواد موه ها بهشت آدممحدودیت در بهشت آدمنامهای ابلیسوسوسه آدمگفتگوی شیطان با آدمشیطان در بهشت آدمنیازهای انسان هاشیطنت ابلیسزمینه تناول از درخت ممنوعهعلم شیطانوسوسه انسان هاویژگیهای شیطانخواسته های انسانآدم و درخت ممنوعهروش اغواگری شیطانوسوسه های شیطانقصه آدمنقش شیطاناختیار انسان
فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۱۲۳)
- شیطان، تحریککننده ادم(علیه السلام) و حوّا برای تناول از درخت ممنوع و باعث برهنگی و ابروریزی انان+۴ آیه
- تخلّف ادم(علیه السلام)، از نهی خدا در تناول درخت ممنوع، موجب عریان شدن و ابروریزی او+۴ آیه
- تناول ادم(علیه السلام) از درخت ممنوع، باعث عریان شدن و اشکار شدن زشتیها+۴ آیه
- عصیان ادم(علیه السلام) از فرمان خدا در پی وسوسه ابلیس+۴ آیه
- تطمیع ادم(علیه السلام) از سوی ابلیس به سلطنت جاوید، با تناول از درخت ممنوع
- وسوسه شدن ادم(علیه السلام) از جانب ابلیس+۴ آیه
- تناول ادم(علیه السلام) از درخت ممنوع بر اثر وسوسه شیطان+۵ آیه
- اغوای ادم(علیه السلام) بر اثر وسوسه و فریبکاری ابلیس+۴ آیه
- برهنه شدن ادم(علیه السلام) در پی وسوسه ابلیس و تناول از درخت ممنوع+۴ آیه
- حضور یافتن ابلیس در بهشت ادم(علیه السلام)+۶ آیه
- مجاز نبودن ادم(علیه السلام) به استفاده از درخت ممنوع در بهشت+۵ آیه
- امکان عصیان و تمرّد از فرمان خدا در بهشت ادم(علیه السلام)+۸ آیه
- حرص ادم(علیه السلام) عامل عصیان وی از فرمان خداوند+۳ آیه
- نمایان شدن زشتیهای ادم(علیه السلام)، بر اثر عصیان او از فرمان خدا مبنی بر دوری از درخت ممنوع+۴ آیه
- حرص ادم(علیه السلام) عامل عصیان وی از فرمان خدا+۲ آیه
- وسوسه و فریبکاری شیطان، عامل لغزش ادم(علیه السلام)+۷ آیه
- ضعف اراده ادم(علیه السلام) در پیمان با خدا، زمینه عصیاناو+۲ آیه
- به فراموشی سپردن عهد خدا از سوی ادم(علیه السلام)زمینه عصیان او+۲ آیه
- گرایش به ابدیّت و زندگی جاوید در بهشت، زمینه نفوذ شیطان در ادم(علیه السلام)+۲ آیه
- گرایش به داشتن حکومت ابدی، زمینه نفوذ شیطان در ادم(علیه السلام)+۱ آیه
- گرایش ادم(علیه السلام) به داشتن حکومتی پایدار
- وجود گرایش به جاودانگی، در ادم(علیه السلام)+۱ آیه
- فریب خوردن ادم(علیه السلام) از شیطان در تناول از درخت ممنوع باعث هبوط وی+۸ آیه
- ابلیس و ادم(علیه السلام) دشمن یکدیگر+۳ آیه
- ابلیس، سبب لغزش ادم(علیه السلام) و اخراج او از بهشت+۶ آیه
- ابلیس، عامل لغزش و عصیان ادم(علیه السلام) از فرمان خدا+۷ آیه
- ابلیس، وسوسهکننده ادم(علیه السلام) در بهشت+۵ آیه
- ابلیس، عامل برهنگی ادم(علیه السلام) و اشکار شدنِ شرمگاه وی در بهشت+۴ آیه
- تطمیع ادم(علیه السلام) و حوا(علیها السلام) از سوی ابلیس، به سلطنت جاوید با تناول از درخت ممنوع
- ابلیس، عامل لغزش و نافرمانی حوّا(علیها السلام)+۶ آیه
- ابلیس همراه حوّا(علیها السلام) در بهشت+۱۱ آیه
- ابلیس، عامل برهنگی حوا(علیها السلام) و اشکارکننده شرمگاه وی در بهشت+۴ آیه
- ابلیس، باعث لغزش و خروج حوّا(علیها السلام) از بهشت+۵ آیه
- وسوسه، از دامها و روشهای ابلیس برای گمراه کردن انسانها+۱ آیه
- دشمنی ابلیس با ادم(علیه السلام) و حوا(علیها السلام)+۴ آیه
- دشمنی ابلیس با انسانها+۳ آیه
- شبههپراکنی ابلیس در ذهن ادم(علیه السلام) و حوا(علیها السلام)درباره تحریم شجره بر انان+۲ آیه
- اخراج ذلّتبار ابلیس از بهشت، کیفر اغوای ادم(علیه السلام) و حوّا(علیها السلام)+۶ آیه
- وسوسه ابلیس برای وادار کردن ادم(علیه السلام) و حوا(علیها السلام)به خوردن از شجره ممنوعه+۲ آیه
- اشکار شدن شرمگاه ادم(علیه السلام) و حوّا(علیها السلام)پس از وسوسه ابلیس+۳ آیه
- خروج ادم(علیه السلام) و حوّا(علیها السلام) از بهشت در پی وسوسه ابلیس+۳ آیه
- هبوط ابلیس از بهشت ادم(علیه السلام)+۵ آیه
- ابلیس مامور به هبوط از جایگاه خویش در پی وسوسه کردن ادم(علیه السلام)و حوّا(علیها السلام) به خوردن از درخت ممنوع+۵ آیه
- تکاثرطلبی، برانگیزاننده انسان به سرپیچی و عصیان+۱ آیه
- قدرتخواهی، زمینه گناه+۱ آیه
- وسوسه شیطان، باعث سرپیچی ادم(علیه السلام) از فرمان خدا، مبنی بر پرهیز از درخت ممنوع+۱ آیه
- سوءاستفاده شیطان از تمایلات باطنی ادم(علیه السلام)و حوّا، برای سرپیچی از فرمان خدا+۱ آیه
- سوءاستفاده شیطان از تمایلات درونی انسان، زمینه لغزش و گناه+۱ آیه
- ایجاد طمع از سوی ابلیس در ادم(علیه السلام)، برانگیزاننده وی به سرپیچی از فرمان خدا+۳ آیه
- تناول ادم و حوّا(علیهما السلام) از انگور نهی شده+۵ آیه
- شیطان، از عوامل اسیبزننده به رشد و تربیت انسان+۳ آیه
- انسان، شیفته ابدیّت و خواهان زندگی جاوید+۲ آیه
- گرایش ادم(علیه السلام) به حکومت ابدی و زندگی جاوید+۱ آیه
- حرص ادم و حوّا(علیهما السلام) به استفاده از درخت ممنوع، عامل عصیان و مخالفت انان با نهی خداوند+۶ آیه
- توهّم ادم(علیه السلام) بر مخلّد بودن و سلطنت همیشگی، در صورت خوردن از درخت ممنوع، سبب حرص او بر تناول از ان درخت+۱ آیه
- تطمیع ادم و حوّا(علیهما السلام) از سوی ابلیس به سلطنت جاوید، با تناول از درخت ممنوع
- مجاز نبودن ادم(علیه السلام)، به استفاده از درخت ممنوع در بهشت+۵ آیه
- گرایش به داشتن حکومت و سلطنت ابدی، زمینه نفوذ شیطان در ادم(علیه السلام)+۱ آیه
- وسوسه شیطان برای فریب ادم(علیه السلام) با وعده حکومت و فرمانروایی فناناپذیر
- اختیار حوّا(علیها السلام) در اطاعت و تمرّد از فرمان خدا+۵ آیه
- برهنگی حوّا(علیها السلام)، در پی وسوسه شیطان و خوردن از درخت ممنوع+۶ آیه
- استفاده حوّا(علیها السلام) از برگ درختان بهشتی، برای پوشاندن عورت خویش، پس از تناول از درخت ممنوع+۴ آیه
- علاقه حوّا و ادم(علیهما السلام) به جاودانگی و سلطنت بی زوال، باعث وادار شدن به تناول از درخت ممنوع+۲ آیه
- تناول حوّا(علیها السلام) از درخت ممنوع، بر اثر وسوسه شیطان+۶ آیه
- احساس شرمندگی حوّا(علیها السلام)، در پی اشکار شدن عورتش+۴ آیه
- نمایان شدن زشتیهای حوّا(علیها السلام)، بر اثر عصیان او از فرمان خدا، مبنی بر دوری از درخت ممنوع+۵ آیه
- فریب خوردن حوّا(علیها السلام) از شیطان، در تناول از درخت ممنوع، باعث هبوط وی+۹ آیه
- حرص حوّا(علیها السلام)، زمینه عصیان وی از فرمان خداوند، درباره اجتناب از درخت ممنوع+۳ آیه
- وسوسه و فریب کاری شیطان، زمینه لغزش حوّا(علیها السلام) و تناول از درخت ممنوع+۵ آیه
- گرایش حوّا(علیها السلام) به جاودانگی، زمینه نفوذ شیطان در او و عصیان وی+۳ آیه
- گرایش حوّا(علیها السلام)، به سلطنت پایدار و جاوید+۲ آیه
- پوشیده بودن بدن حوّا(علیها السلام) با لباس در بهشت، پیش از فریفته شدن و تناول از درخت ممنوع+۵ آیه
- کوشش شیطان برای کندن لباس حوا(علیها السلام) و اشکار کردن شرمگاه وی+۵ آیه
- فریب خوردن حوّا(علیها السلام) از شیطان، در تناول از درخت ممنوع، باعث هبوط وی+۹ آیه
- عمل کردن حوّا(علیها السلام) مطابق تصمیمات شوهرش ادم(علیه السلام)، در ماجرای تناول از درخت ممنوع+۲ آیه
- خوردن ادم و حوّا(علیهما السلام) از شجره ممنوعه در بهشت، بر اثر وسوسه شیطان، موجب برهنه شدن انان+۵ آیه
- اخراج و هبوط ادم و حوّا(علیهما السلام) از بهشت، در پی خوردن انان از شجره ممنوعه در بهشت+۶ آیه
- معرّفی درخت ممنوع در جایگاه درخت جاودانگی، نقشه شیطان برای فریب ادم و حوّا(علیهما السلام)در خوردن از ان
- خوردن ادم و حوّا(علیهما السلام) از درخت ممنوع، بر اثر وسوسه شیطان+۳ آیه
- فریبکاری و گول زدن ادم(علیه السلام) برای استفاده از درخت (شجره) ممنوع، برخاسته از دشمنی او با ادم(علیه السلام)+۳ آیه
- انسان و شیطان، دشمن یکدیگر در زندگی دنیایی+۴ آیه
- شیطان، دشمن ادم(علیه السلام)+۸ آیه
- دشمنی انسان با شیطان، امری پیوسته از اغاز هبوط ادم(علیه السلام)+۳ آیه
- اطاعت و پیروی از شیطان، موجب محرومیّت از نعمت رفاه+۹ آیه
- سؤال وسوسه انگیز ابلیس از ادم(علیه السلام) برای نشان دادن راه جاودانه زیستن و سلطنت جاودان به وی
- سؤال وسوسه انگیز ابلیس از ادم(علیه السلام) برای نشان دادن راه جاودانه زیستن و سلطنت جاودان
- خوردن ادم و حوّا(علیهما السلام) از درخت ممنوعه، موجب اشکار شدن شرمگاه انان+۴ آیه
- خوردن ادم و حوّا(علیهما السلام) از شجره ممنوعه، سبب اخراج انان از مقام خود در بهشت+۷ آیه
- بازماندن ادم و حوّا(علیهما السلام) از کمال رشد خویش، در پی خوردن از شجره ممنوعه+۱ آیه
- تناول از شجره ممنوعه، موجب هبوط ادم و حوّا(علیهما السلام) به زمین و دنیا+۷ آیه
- سستی اراده ادم(علیه السلام)، زمینه فراموشی وی از نهی خدا و عامل استفاده از شجره ممنوعه+۲ آیه
- گرایش به درخت و حکومت جاودانه، در پی وسوسه و فریبکاری ابلیس، زمینه استفاده ادم و حوّا(علیهما السلام) از شجره ممنوعه+۱ آیه
- تناول ادم و حوّا(علیهما السلام) از شجره ممنوعه، بر اثر وسوسه شیطان+۷ آیه
- بهشت، محلّ شجره ممنوعه+۵ آیه
- خوردن ادم و حوّا(علیهما السلام) از انجیر ممنوع، در بهشت+۲ آیه
- خوردن ادم و حوّا(علیهما السلام) از انگور ممنوع، در بهشت+۲ آیه
- خوردن ادم و حوّا(علیهما السلام) از توت ممنوع در بهشت+۲ آیه
- تناول ادم و حوّا(علیهما السلام) از درخت ممنوع و غیر مادی، چون حسد+۲ آیه
- راهنمایی ادم و حوّا(علیهما السلام) به درخت ممنوع جاودانگی، از سوی شیطان+۳ آیه
- نزدیک شدن ادم و حوّا(علیهما السلام) به درخت ممنوع کافور و خوردن از ان+۳ آیه
- خوردن ادم و حوّا(علیهما السلام) از سنبله ممنوع، در بهشت+۲ آیه
- خوردن ادم و حوّا(علیهما السلام) از گندم روییده و ممنوع، در بهشت+۴ آیه
- اخراج شیطان از بهشت، به جهت اغوای ادم و حوّا(علیهما السلام)+۶ آیه
- ضعف اراده ادم(علیه السلام) در پیمان با خدا، زمینه عصیان او+۲ آیه
- التزام به معارف الهی، مانع بازدارنده شیطان از گمراه کردن انسان+۱ آیه
- قصّه ادم(علیه السلام) و ماموریّت فرشتگان برای سجده در مقابل وی و رویگردانی ابلیس، امری شایسته یاداوری و عبرت اموزی+۴ آیه
- ادم و حوّا(علیهما السلام)، شخصیّتهایی با عفّت، به سبب داشتن حیا و پوشش عورت خود+۴ آیه
- علاقه مندی انسان به بهره مندی از عمر جاودانه+۲ آیه
- وعده عمر جاودانه به ادم و حوّا(علیهما السلام) از سوی شیطان، سبب فریب انان به خوردن از درخت ممنوعه+۲ آیه
- کشف عورت ادم و حوّا(علیهما السلام)، از فریبکاری شیطان+۴ آیه
- نشان دادن عورت ادم و حوّا(علیهما السلام) به انان، از اهداف شیطان، در فریفتن و برهنه کردن ایشان+۵ آیه
- به فراموشی سپردن عهد خدا از سوی ادم(علیه السلام)، زمینه عصیان او+۲ آیه
- به فراموشی سپردن عهد خدا از جانب ادم(علیه السلام)، زمینه عصیان او+۲ آیه
- اجتناب از شجره ممنوعه، عهد خدا با ادم(علیه السلام)+۲ آیه
- گناه، موجب بی ابرویی انسان+۴ آیه
- شیطان، ترغیب کننده انسان به زشتیها و گناهان+۱ آیه
- حرص و زیاده خواهی ادمی، عامل گناه و نافرمانی وی+۵ آیه
- گرایش ادمی به جاودانگی و زندگی ابدی، زمینه عصیان و نافرمانی او+۳ آیه
- محدودیّت ادم علیه السلام در استفاده از برخی میوههای بهشت+۳ آیه
- تناول ادم و حوّا علیهما السلام از میوه ممنوع بهشت، زمینهساز پیدایش روحیّه دشمنی در انسانها+۷ آیه
- یاداوری دشمنی بین شیطان، ادم و حوّا علیهما السلام از سوی خداوند، هنگام فرمان به هبوط انان از بهشت+۷ آیه
- وسوسه و اغواگری شیطان، عامل هبوط ادم و حوّا علیهما السلام از بهشت+۵ آیه
- فریب خوردن ادم و حوّا علیهما السلام از شیطان، در تناول از درخت ممنوع، باعث هبوط انان+۸ آیه