سوره طه، آیه ۱۲۶ · جزء ۱۶ · صفحه ۳۲۱
قَالَ كَذٰلِكَ أَتَتْكَ آيَاتُنَا فَنَسِيتَهَا وَ كَذٰلِكَ الْيَوْمَ تُنْسَى
میفرماید: «آن گونه که آیات من برای تو آمد، و تو آنها را فراموش کردی؛ امروز نیز تو فراموش خواهی شد!»
معنی کلمات و عبارات
«کَذلِکَ»: همین است که میبینی. به خاطر آن است که. «نَسِیتَهَا»: آن را ترک کردی و درباره آن سستی نمودی. «تُنْسَی»: فراموش میشوی. ترک گفته میشوی (نگا: اعراف / ).
نزول
سال ۷ بعثت(دوره مکی) بازپخش وحی در این سال
در آن زمان چه میگذشت (۳ رویداد)
نکات آیه
۱ - خداوند، آیات متعددى را براى هدایت بشر و یادآورى به او فرستاده است. «قال کذلک أتتک ءایتنا »
۲ - به فراموشى سپردن آیات و هدایت هاى الهى و غفلت از آن، موجب کور محشور شدن در قیامت است. «لم حشرتنى أعمى ... قال کذلک أتتک ءایتنا فنسیتها »
۳ - خداوند، بدون بیان وظایف و ابلاغ آن به بندگان خود، آنان را عقوبت نمى کند. «قال کذلک أتتک ءایتنا »
در روز قیامت به غافلان گفته مى شود: «أتتک آیاتنا»; یعنى، آیات ما نزد تو آمد [نه این که ما آیات را فرستادیم، به تو رسیده باشد یا نرسیده باشد]. بنابراین خداوند، ملاک مؤاخذه را، ابلاغ آیات قرار داده است.
۴ - پرسش مجرمان از خداوند و دریافت پاسخ از او، از رخدادهاى صحنه قیامت «ربّ لم حشرتنى ... قال کذلک أتتک ءایتنا »
از ظاهر «قال کذلک» چنین برمى آید که پاسخ سؤال «لم حشرتنى» با لفظ بیان مى گردد - نه این که صرفاً حالتى در نفس باشد - گرچه این پاسخ ممکن است به صورت مستقیم نباشد، بلکه با وساطت ملائکه یا غیر آن، صورت گیرد.
۵ - هدایت هاى ابلاغ شده از سوى خداوند، آیات او هستند. «إمّا یأیتنّکم منّى هدًى فمن اتبع هداى ... قال کذلک أتتک ءایتنا »
در آیات پیشین «هدایت» محور کلام بود. در این آیه از هدایت هاى الهى - که در «هدًى» و «هداى» مطرح گردیده بود - با تعبیر «آیاتنا» یاد شده است تا گویاى این حقیقت باشد که هدایت هاى الهى، همان آیات او مى باشند.
۶ - خداوند در روز قیامت، از افراد بى اعتنا به آیات و معارف الهى، روى برگردانده و به آنان بى اعتنا خواهد بود. «أتتک ءایتنا فنسیتها و کذلک الیوم تنسى»
در فعل «تنسى» گرچه فاعل، مجهول است; ولى به قرینه «ربّ لم حشرتنى» (در آیه قبل) مى توان گفت که فاعل، خداوند است. نسیان، مشترک بین دو معنا است: ۱- ترک از روى غفلت; ۲- ترک از روى عمد (مصباح). در این آیه به قرینه آیات پیشین، معناى دوم مراد است.
۷ - غفلت از آیات و هدایت هاى خداوند و به فراموشى سپردن آنها، از عوامل محرومیت انسان از توجه و عنایت او، در قیامت «أتتک ءایتنا فنسیتها و کذلک الیوم تنسى »
مراد از نسیان در «نسیتها» به قرینه «من أعرض عن ذکرى» (در آیات پیشین) بى توجهى و روى گردانى از آیات الهى است. و تقابل آن با «تنسى»، گویاى این نکته است که نسیان در آن کلمه نیز، به معناى اعراض و ترک مى باشد.
۸ - نابینایى و بسته بودن راه درک انسان در قیامت، تبلور محرومیت او از توجه و عنایت خداوند «لم حشرتنى أعمى ... کذلک الیوم تنسى »
۹ - کیفیت برانگیختن انسان و جزاى اعمال او در قیامت، متناسب با عملکرد دنیایى او است. «فنسیتها ... تنسى »
۱۰ - پاداش و کیفر انسان در قیامت، برخاسته از کردار دنیوى او است. «فنسیتها ... الیوم تنسى »
تفسیر (۸)
- تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۹۹–۱۲۶ - تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۱۱۵–۱۲۶ - تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۱۱۵–۱۳۵ - برگزیده تفسیر نمونه(مکارم شیرازی)
آیه ۱۲۶ - تفسیر نور(محسن قرائتی)
آیه ۱۲۶ - تفسیر اثنی عشری(حسینی شاه عبدالعظیمی)
آیه ۱۲۶ - تفسیر روان جاوید
آیات ۱۱۶–۱۲۶ - تفسیر اطیب البیان(سید عبدالحسین طیب)
آیه ۱۲۶
موضوعات
دستهبندی موضوعی
آثار فراموشی آیات خداآثار محرومیت از عنایتهای خدابی اعتنایی به معرضان از آیات خداعوامل محرومیت از عنایتهای خداعوامل کوری اخرویمعرضان از آیات خدا در قیامتمنشأ کوری اخروی انسان هاپاسخ اخروی گناهکارانپرسش اخروی گناهکارانپرسش و پاسخ در قیامتکیفراخروی عملکیفیت حشرآثار غفلت از آیات خداپرسش از خداعوامل پاداش اخرویهدایتگری آیات خداتناسب پاداش با عملعوامل کیفر اخروینقش آیات خداپاداش اخروی عملآثار غفلت از خدااهمیت هدایتتناسب کیفر با گناههدایتهای خداآثار عملویژگیهای قیامت
فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۲۰)
- فراموش کردن ایات، سبب فراموش شدن در قیامت
- فراموشی ایات خدا، سبب نابینا محشور شدن در اخرت+۱ آیه
- کفر کافران به ایات خدا، بهرغم تاکید خودشان بر ایمان به انها در صورت ارایه شدن+۱ آیه
- به فراموشی سپردن ایات و هدایتهای الهی و غفلت از ان، موجب کوری در قیامت+۱ آیه
- روا نبودن اعراض، از یاد خدا+۳ آیه
- به فراموشی سپردن ایات الهی، زمینه کور محشور شدن اعراضکنندگان از یاد خدا، در قیامت+۲ آیه
- حرمت هرگونه اسراف+۱ آیه
- گفتگوی خدا با کافران، در قیامت و بیان علّت کور محشور شدن انان+۱ آیه
- سؤال غفلت زدگان از پروردگار، درباره علت نابینا محشور شدن شان در قیامت، به رغم بینایی در دنیا+۱ آیه
- غفلت از ایات الهی، از عوامل شقاوت+۲ آیه
- وجود نوعی تناسب بین گناه و عذاب در نظام مجازات الهی+۵ آیه
- کور محشور شدن در صحنه قیامت، کیفری برای فراموش کنندگان ایات خدا+۱ آیه
- غفلت از ایات خدا، موجب به فراموشی سپرده شدن در قیامت از سوی خداوند+۴ آیه
- غفلت انسان در دنیا، مانع بصیرت نسبت به حقایق اخرتی+۲ آیه
- غفلت ادمی از ایات و هدایتهای الهی، مایه محرومیّت از توجّه و عنایت خدا در قیامت+۱ آیه
- شگفتی غافلان از یاد خدا، از کوری خویش در قیامت، و جویا شدن علّت ان از خداوند+۱ آیه
- به فراموشی سپردن ایات خدا، موجب کور محشور شدن در قیامت+۱ آیه
- فراموش کنندگان ایات خدا، مورد فراموشی خدا در قیامت
- اعراض کنندگان از ذکر خدا در دنیا، مورد فراموشی و بی توجّهی خدا در قیامت+۱ آیه
- گفتگوی خدا با کافران در قیامت و بیان علّت کور محشور شدن انان+۳ آیه