سوره طه، آیه ۳۴ · جزء ۱۶ · صفحه ۳۱۳
معنی کلمات و عبارات
«نَذْکُرَکَ»: اسماء حُسنای تو را بر زبان رانیم. ذکر تو گوئیم. به یا تو باشیم
نزول
سال ۴ بعثت(دوره مکی) بازپخش وحی در این سال
نکات آیه
۱ - هدف موسى(ع) از تقاضاى نبوت و رسالت براى هارون(ع)، به دست آوردن فرصت بسیار براى ذکر خداوند و حمد و ثناى مکرر او بود. «و أشرکه فى أمرى ... و نذکرک کثیرًا»
فاعل «نذکرک» موسى و هارون(ع) است و مراد از کثرت ذکر خدا، افزایش تبلیغات توحیدى - براثر همراهى آن دو - است که متضمن مدح و ثناى خداوند مى باشد.
۲ - انتشار فراوان یاد خداوند در بین مردم، از اهداف رسالت موسىو هارون(ع) بود. «یفقهوا قولى ... و نذکرک کثیرًا»
۳ - موسى(ع)، پیدایش شرح صدر و خوش بیانى را، مایه فراهم آمدن زمینه یاد فراوان خداوند مى دانست. «قال ربّ اشرح لى صدرى ... و نذکرک کثیرًا»
تعلیل «و نذکرک» مى تواند به تمامى خواسته هاى موسى(ع) - از جمله درخواست شرح صدر و روان گویى - مربوط باشد. موسى(ع) هدف خود را از آن خواسته ها، توفیق افزون تر براى یاد خدا در هر کوى و برزن و هنگام موعظه هر فرد و گروه، اعلام کرد.
۴ - اشتغال فراوان به ذکر خداوند و یاد او، هنگام سخن با مردم، داراى فضیلت بسیار بوده و شیوه پیامبران در ترویج دین خدا است. «و نذکرک کثیرًا»
موسى(ع)، براى تسبیح و ذکر فراوان خدا در خلوت، نیازى به زبان فصیح و یارى هارون(ع) نداشت; بنابراین خواست او مطرح شدن تسبیح و یاد خدا در ملأعام بوده است.
۵ - برطرف ساختن افکار انحرافى مردم در باره خداوند، مقدم بر بیان صفات ثبوتى او است. «کى نسبّحک کثیرًا . و نذکرک کثیرًا»
در کلام موسى(ع)، تسبیح - که ابطال عقاید ناروا است - بر ذکر خدا مقدم شده است، بنابراین رتبه تخلیه، مقدم بر تحلیه است.
تفسیر (۱۱)
- تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۱–۴۸ - تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۹–۴۸ - تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۹–۴۸ - تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۹–۷۹ - برگزیده تفسیر نمونه(مکارم شیرازی)
آیه ۳۴ - تفسیر نور(محسن قرائتی)
آیه ۳۴ - نکتههای تفسیر نور
آیه ۳۴ - پیامهای تفسیر نور
آیه ۳۴ - تفسیر اثنی عشری(حسینی شاه عبدالعظیمی)
آیه ۳۴ - تفسیر روان جاوید
آیات ۱۷–۳۶ - تفسیر اطیب البیان(سید عبدالحسین طیب)
آیات ۳۳–۳۵
موضوعات
دستهبندی موضوعی
اهتمام موسی به حمد خدااهتمام موسی به ذکر خدااهمت حمد خدااهمیت صفات جمالتصحیح عقیده انسان هاتصحیح عقیده نسبت به خدازمنه تداوم حمد خدافلسفه خواسته های موسیاهداف نبوت موسیاهداف نبوت هارونآثار فصاحتآثار شرح صدرسیره انبیاروش تبلیغ انبیابینش موسیزمینه ذکر خدااهمیت ذکر خدا
فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۲۱)
- تسبیح و یاد فراوان خدا، هدف موسی(علیه السلام) از درخواست امداد و همکاری برادرش هارون(علیه السلام)+۷ آیه
- موسی(علیه السلام)، خواهان امداد برادرش هارون(علیه السلام)به خویش، در امر رسالت و تسبیح و یاد فراوان خداوند+۷ آیه
- نقش مؤثّر دعا، در تربیت انسانها+۱۱ آیه
- تسبیح و یاد بسیار خداوند، هدف موسی(علیه السلام)از دعا برای بهبود لکنت زبان، پشتیبانی و شریک قرار دادن هارون(علیه السلام)در امر رسالت+۶ آیه
- علاقهمندی موسی(علیه السلام) به تسبیح فزونتر خداوند+۶ آیه
- علاقهمندی هارون(علیه السلام) به تسبیح فزونتر خداوند+۶ آیه
- توجّه و التجا به ربوبیّت خدا، امری مطلوب در اداب دعا+۹ آیه
- دعا،موجب تامین خواسته های درخواست کنندگان نیازمند+۱۱ آیه
- اشتیاق و رغبت موسی(علیه السلام) به ذکر و یاد خدا+۳ آیه
- ذکر فراوان خدا، از جمله اهداف موسی(علیه السلام) در تقاضای شرح صدر، خوش بیانی و مشارکت دادن هارون(علیه السلام) در رسالت خویش از خداوند+۵ آیه
- اهتمام موسی و هارون(علیهما السلام) به ذکر فراوان خداوند+۱ آیه
- تقاضای نبوّت برای هارون(علیه السلام) از سوی موسی(علیه السلام)، به جهت فراهم شدن فرصت برای ذکر فراوان خداوند+۴ آیه
- رغبت و علاقه مندی موسی(علیه السلام) به ذکر و یاد فراوان خداوند
- هارون(علیه السلام)، از ذاکران و یادکنندگان خداوند+۱ آیه
- ذکر فراوان خداوند در تبلیغ، از ناحیه موسی(علیه السلام)و برادرش هارون(علیه السلام)+۲ آیه
- اهتمام و علاقه شدید موسی(علیه السلام) و هارون، به ذکر کثیر الهی+۲ آیه
- یاد خدا، نشانه شرح صدر و نرمی دل+۴ آیه
- تسبیح و یاد بسیار خدا، هدف موسی علیه السلام از دعا برای بهبود لکنت زبان، پشتیبانی و شرکت هارون علیه السلام در امر رسالت+۴ آیه
- ذکر و یاد خدا، سفارش خدا به موسی علیه السلام+۲ آیه
- اظهار اشتیاق موسی علیه السلام برای ذکر و یاد فراوان خدا، پس از دعاها و طرح خواستههایی از خدا در امر رسالت+۲ آیه
- ذکر فراوان موسی و هارون علیهما السلام+۲ آیه