آیه ۵۹ سوره طه

سوره طه، آیه ۵۹ · جزء ۱۶ · صفحه ۳۱۵

قَالَ مَوْعِدُكُمْ يَوْمُ الزِّينَةِ وَ أَنْ يُحْشَرَ النَّاسُ ضُحًى

گفت: «میعاد ما و شما روز زینت [= روز عید] است؛ به شرط اینکه همه مردم، هنگامی که روز، بالا می‌آید، جمع شوند!»

معنی کلمات و عبارات
«یَوْمُ الزِّینَةِ»: روز زینت. روزی بوده است که یکی از اعیاد به حساب می‌آمده است و همگان در آن خود را می‌آراسته‌اند و به سرور و شادی می‌پرداخته‌اند. گویا امروزه در مصر هنوز برقرار و «وفاء نیل» نام دارد. «ضُحیً»: چاشتگاه. چاشت.
نزول
نکات آیه
۱ - مردم مصر در عصر فرعون داراى سنت تزیین و تجمل در روزى مخصوص (عید) و اجتماع در مکانى معین «موعدکم یوم الزینة و أن یحشرالناس ضحًى » فرعون در سخن خود با موسى(ع) دو درخواست را مطرح کرد: ۱- تعیین زمان مقابله، ۲- تعیین مکان مقابله. آن حضرت نیز «یوم الزینة» را به عنوان زمان موعود مطرح کرد. به نطر مى رسد به خاطر معین بودن مکان اجتماع روز عید، دیگر نیازى به ذکر خصوص مکان نبوده است. ۲ - موسى(ع)، روز عید را به عنوان روز موعود براى مقابله با فرعون برگزید. «قال موعدکم یوم الزینة » ۳ - اجتماع مردم مصر در روز عید، به هنگام بالا آمدن و روشنایى کامل آفتاب بود. «یوم الزینة و أن یحشرالناس ضحًى » «ضحى» به زمانى گفته مى شود که اندکى از بالا آمدن آفتاب گذشته باشد و «حشر» به معناى جمع است (قاموس). مجهول بودن «یُحشر» دلالت براین مى کند که برگزارکنندگان مراسم عید، براى جمع کردن مردم اقدام مى کردند. ۴ - هنگام بالا آمدن آفتاب و اجتماع مردم در روز عید، زمان مواعده موسى(ع) و فرعون «موعدکم ... و أن یحشرالناس ضحًى » ۵ - موسى(ع) با قاطعیت براى مقابله با فرعون در برابر مردم، اعلام آمادگى کرد. «قال موعدکم یوم الزینة » کلمه «موعد» در این آیه، اسم زمان و به معناى زمان وعده است. تعیین قاطع و روشن زمان وعده و انتخاب روز عید و اجتماع مردم، جملگى حکایت از قاطعیت موسى(ع) در امر مقابله با فرعون دارد. ۶ - موسى(ع)، مناسب ترین زمان را براى تبلیغ و ارائه معجزات خویش و منکوب ساختن فرعون برگزید. «قال موعدکم یوم الزینة و أن یحشرالناس ضحًى » روز عید، نوعاً روز فراغت و آمادگى فکرى مردم است. انتخاب چنین روزى از سوى موسى(ع) و نیز توجه به حضور گسترده مردم در روشنایى روز، حکایت از انتخاب مناسب آن حضرت دارد. ۷ - لزوم توجه و دقت در انتخاب زمان و مکان مناسب براى تبلیغ دین «موعدکم یوم الزینة و أن یحشرالناس ضحًى » حسن انتخاب موسى(ع) در مورد روز مقابله و نیز مکان و دیگر شرایط، درسى است براى همه مبلغان، که در تبلیغ، باید موقعیت زمانى و مکانى را به دقت سنجیده و بهترین شرایط را براى آن انتخاب کنند. ۸ - توجه به شرایط روحى مردم و آمادگى آنان، از ضرورت هاى کار تبلیغ است. «موعدکم یوم الزینة و أن یحشرالناس ضحًى » ۹ - موسى(ع) همراه با تعیین زمان و مکان مبارزه، تلاش فرعونیان را براى جمع کردن مردم در صحنه مبارزه، شرط کرد. «موعدکم یوم الزینة و أن یحشر الناس ضحًى » مجهول آوردن «یُحشر» حاکى از نقش عواملى در جمع شدن مردم است. چنانچه حرف «واو» در «و أن یحشر...» به معناى «مع» باشد، قید «محشور شدن مردم» گویاى این نکته است که موسى(ع)، وعده خویش را به احضار مردم مشروط ساخت.
تفسیر (۸)
موضوعات

دسته‌بندی موضوعی

فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۱۹)
  • مقابله موسی(علیه السلام) با ساحران، در یک روز عید
  • گرد امدن مردم در روز عید برای مشاهده مبارزه موسی(علیه السلام) با ساحران فرعونی
  • ترساندن ساحران از عذاب خداوند، سخن موسی(علیه السلام) در مقابله با انان+۳ آیه
  • ترساندن ساحران از عذاب خداوند، سخن موسی(علیه السلام) در مقابله با انان+۳ آیه
  • گرد امدن ساحران برای مبارزه با موسی(علیه السلام)، در روز معیّن و زمان اجتماع مردم+۵ آیه
  • صبح عید فرعونیان، وعده گاه موسی(علیه السلام) با فرعون، برای مبارزه با سحر ساحران+۲ آیه
  • حضور موسی(علیه السلام) و فرعونیان در صبح عید مصریان، در مکانی مشخص برای مبارزه، و پیروزی موسی(علیه السلام) بر انان+۶ آیه
  • یاداوری ناکامی اهل افترا در امّتهای پیشین، از جانب موسی(علیه السلام)، درس عبرت برای فرعونیان+۴ آیه
  • مردم مصر در عصر فرعون، دارای سنّت تزیین و تجمّل در روزی مخصوص به نام روز عید و سرور
  • هنگام بالا امدن افتاب و اجتماع مردم در روز عید، زمان وعده موسی(علیه السلام) و فرعون
  • اعلام قاطعانه موسی(علیه السلام) برای مقابله با فرعون، در روز عید، روز جشن مردم
  • گفتگوی فرعون با موسی(علیه السلام) درباره مبارزه و مسابقه با وی، در جهت ابطال معجزات ان حضرت+۲ آیه
  • نامگذاری روزی خاصّ به نام روز عید، در مصر باستان+۱ آیه
  • تزیین مصریان در روز عید و بیرون امدن از خانهها، در این روز+۱ آیه
  • پیروزی معجزه بر سحر، در مبارزه موسی علیه السلام با ساحران فرعون+۱۵ آیه
  • اتهام سحر بودن معجزات موسی علیه السلام از سوی فرعونیان+۱ آیه
  • وعده میان موسی علیه السلام و فرعون، درباره تخلّف نکردن انان، جهت حضور در میعادگاه+۱ آیه
  • اطمینان دادن فرعون به موسی علیه السلام به تخلف نورزیدن از حضور در میعادگاه، برای مبارزه با اعجاز او+۱ آیه
  • وعده موسی علیه السلام با فرعون، برای حضور خویش در میعادگاه+۱ آیه
واژه‌ها