آیه ۲۰ سوره عبس

سوره عبس، آیه ۲۰ · جزء ۳۰ · صفحه ۵۸۵

معنی کلمات و عبارات
«السَّبِیلَ»: راه تشخیص هدایت و ضلالت و خوبی و بدی (نگا: بلد / ) در پرتو عقل و فکر و الهام و وحی.
نزول

سال ۲ بعثت(دوره مکی) بازپخش وحی در این سال

نکات آیه
۱ - خداوند، پیمودن راه طاعت و حرکت در راه راست را، براى انسان ها آسان ساخته است. «ثمّ السبیل یسّره» «ال» در «السبیل» بیانگر ماهیت است. کلمه «السبیل» گرچه مطلق است، ولى به قرینه سیاق آیه - که در مقام بیان معذور نبودن کافران است - مراد راه طاعت خداوند است. ۲ - کفر کافران با وجود آسانى راه هدایت، توجیه ناپذیر است. «ما أکفره ... ثمّ السبیل یسّره» ۳ - هدایت انسان به راه راست و آسان ساختن سلوک آن، مهم تر از آفرینش اندام او است. «ثمّ السبیل» حرف «ثمّ» براى تراخى است و چنانچه جمله «ثمّ السبیل یسّره»، تفسیر جمله «قدّره» و بیان گوشه اى از تقدیرات الهى درباره انسان باشد; مراد تراخى رتبى خواهد بود; یعنى، آنچه بعد از ثمّ ذکر شده است، والاتر و ارجمندتر است. ۴ - توانمندى براى حرکت در راه اطاعت خداوند، از جمله مقدرات الهى در وجود انسان است. «فقدّره . ثمّ السبیل یسّره» ۵ - انسان، موجودى تکامل پذیر و آماده رشد «ثمّ السبیل یسّره» فراهم آوردن «راه» براى انسان و آسان سازى پیمودن آن، نشانگر این است که انسان، به گونه اى آفریده شده که کمالات خود را بالفعل دارا نیست و براى تحصیل آن باید راهى را طى کند. ۶ - فراهم بودن زمینه آشنایى با راه خدا و آسان بودن سلوک آن، نعمتى سزاوار شکرگزارى است. «قتل الإنسن ما أکفره ... ثمّ السبیل یسّره» چنانچه کفر در «ما أکفره» به معناى کفران نعمت باشد; آیات پس از آن - از جمله این آیه - درصدد بیان نعمت هایى خواهد بود که ناسپاسى آنها، موجب نفرین خداوند است. ۷ - توجه به آسانى سلوک راه هدایت، مانع کفرورزى به خداوند است. «ما أکفره ... ثمّ السبیل یسّره»
تفسیر (۹)
موضوعات

دسته‌بندی موضوعی

فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۲۲)
  • اسان بودن راه پیشرفت و تکامل برای انسان+۱ آیه
  • خدا، اسان کننده تولّد انسان و خروج او از رحم+۱ آیه
  • ولادت انسان پس از تکمیل مراحل جنین در رحم مادر+۶ آیه
  • خداوند، اسان کننده ولادت انسان+۲ آیه
  • خداوند، منشا تسهیل خروج جنین، از رحم مادر+۱ آیه
  • خلقت جنین و خارج شدن از رحم، بعد از پایان مراحل رشد، به قدرت خداوند+۲ آیه
  • خدا، اسان کننده تولّد انسان و خروج او از رحم+۱ آیه
  • خدا، تسهیل کننده زایمان و خروج طفل از رحم+۱ آیه
  • دین خداوند، از موارد سبیل الله+۱ آیه
  • سرباز زدن کافران از ایمان و پرداختن به تکالیف الهی با وجود فراهم بودن شرایط برای رها ساختن کفر جای تعجّب+۳ آیه
  • مُیسّر/ اسماوصفات+۴ آیه
  • اسان ساختن چگونگی ولادت طفل از مادر، از نعمتهای قابل شکر الهی+۱ آیه
  • اسان ساختن پیمودن راه راست برای انسان از سوی خداوند، نعمتی شایسته شکرگزاری+۱ آیه
  • اسان ساختن پیمودن راه دین، از نعمتهای سزاوار شکر به پیشگاه الهی+۱ آیه
  • هدایت به دین، از نعمتهای الهی+۳ آیه
  • ناسپاسی در قبال نعمتها، مورد نفرین خداوند+۳ آیه
  • ولادت انسان پس از تکمیل مراحل جنین در رحم مادر+۸ آیه
  • ولادت انسان از مادر جلوهای از قدرت خداوند+۵ آیه
  • خداوند، اسانکننده ولادت انسان+۱ آیه
  • خداوند، اسان کننده راه هدایت انسانها
  • خداوند، تسهیل کننده راه هدایت به سوی خود
  • خداوند، اسان کننده راه هدایت به دین الهی+۲ آیه
واژه‌ها