سوره انسان(الانسان)، آیه ۳ · جزء ۲۹ · صفحه ۵۷۸
إِنَّا هَدَيْنَاهُ السَّبِيلَ إِمَّا شَاكِرًا وَإِمَّا كَفُورًا
ما راه را به او نشان دادیم، خواه شاکر باشد (و پذیرا گردد) یا ناسپاس!
معنی کلمات و عبارات
نزول
سال ۴ بعثت(دوره مکی) بازپخش وحی در این سال
نکات آیه
تفسیر (۱۱)
- تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۱–۲۲ - تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۱–۲۲ - تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۱–۲۲ - تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۱–۳۱ - برگزیده تفسیر نمونه(مکارم شیرازی)
آیه ۳ - تفسیر نور(محسن قرائتی)
آیات ۳–۴ - نکتههای تفسیر نور
آیات ۳–۴ - پیامهای تفسیر نور
آیات ۳–۴ - تفسیر اثنی عشری(حسینی شاه عبدالعظیمی)
آیه ۳ - تفسیر روان جاوید
آیات ۱–۱۰ - تفسیر اطیب البیان(سید عبدالحسین طیب)
آیه ۳
روایات و احادیث
۱۳ - «عن أبى عبداللّه(ع) فى قول اللّه «...إنّا هدیناه السبیل إمّا شاکراً و إمّا کفوراً» قال: عرّفناه فإمّا آخذ، و إمّا تارک...; [منبع: کافى، ج ۱، ص ۱۶۳، ح ۳; نورالثقلین، ج ۵، ص ۴۶۹- ، ح ۱۵.] از امام صادق(ع) درباره سخن خداوند «...إنّا هدیناه السبیل إمّا شاکراً و إمّا کفوراً» روایت شده که فرمود: [معناى آیه این است که] ما راه [سعادت] را به انسان نشان دادیم، یا آن را انتخاب مى کند و یا ترک مى کند (اختیار انتخاب با او است)». ۱۴ - «عن جابر بن عبداللّه قال رسول اللّه(ص): کل مولود یولد على الفطرة حتّى یعبر عنه لسانه، فإذا عبر عنه لسانه إمّا شاکراً و إمّا کفوراً...; [منبع: الدرّالمنثور، ج ۸، ص ۳۶۹.] از جابربن عبداللّه [انصارى] روایت شده که رسول خدا(ص) فرمود: هر نوزادى بر فطرت [توحید ]متولد مى شود، تا زمانى که زبان او بتواند افکار و عقاید او را تعبیر و ابراز کند. در این هنگام یا شاکر است [و پذیراى توحید] یا ناسپاس است [و پذیراى کفر]».
موضوعات
دستهبندی موضوعی
فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۳۰)
- انسان، دارای اراده و اختیار برای سپاسگزاری به درگاه خدا+۳ آیه
- ازاد و مختار بودن انسان، در انتخاب راه درست+۱ آیه
- قوّه بینایی یکی از اصلیترین قوای ادراکی انسان برای درک هدایتهای الهی+۱ آیه
- قوّه شنوایی، یکی از اصلیترین قوای ادراکی انسان برای درک هدایتهای الهی+۱ آیه
- هدایت انسانها به دست خداوند+۲ آیه
- برخورداری همه انسانها، از حق ازادی عقیده+۱ آیه
- کفران نعمت هدایت از سوی کافران، موجب تدارک زنجیر عذاب برای انها در قیامت، از طرف خداوند+۱ آیه
- دین خداوند، از موارد سبیل الله+۱ آیه
- هدایت به سوی کمال مطلوب، از سنّتهای خداوند
- اختیار انسان در پیمودن راه شکر و سپاسگزاری+۳ آیه
- برخورداری از چشم و بینایی، شایسته شکرگزاری+۵ آیه
- توانایی انسان بر ادراک و شناخت، نعمتی قابل شکرگزاری به درگاه خدا+۵ آیه
- هدایت و راهیابی به راه مستقیم، با عنایت خداوند، نعمتی شایسته شکرگزاری
- هدایت انسانها، در گرو بهره جستن از ابزار شناخت+۳ آیه
- لزوم شکرگزاری از خدا، در برابر نعمت ابزار شناخت+۵ آیه
- انسانها، مختار در انتخاب راه هدایت و یا ضلالت+۱ آیه
- کفران نعمت هدایت، موجب عذاب الهی در اخرت+۱ آیه
- کفران نعمت، از خصلتهای ناپسند انسان+۴ آیه
- محروم کردن خود از هدایت الهی، به رغم دسترسی به ان، از موارد کفران نعمت+۱ آیه
- ابزار شناخت، از نعمتهای الهی و شایسته شکرگزاری+۵ آیه
- ادراک، از نعمتهای الهی برای انسان، مقتضی شکرگزاری در برابر او+۵ آیه
- خلقت انسان و برخورداری وی از قوای حسّی و بینایی و ادراکی، از نعمتهای الهی و موجب شکرگزاری در برابر خداوند+۴ آیه
- شنوایی، نعمتی الهی و شایسته سپاس و شکرگزاری+۵ آیه
- هدایت به دین، از نعمتهای الهی+۳ آیه
- قوّه بینایی، ابزاری برای هدایت شدن و وسیلهای در این راه+۱ آیه
- قوه شنوایی، ابزاری در خدمت هدایت شدن+۱ آیه
- مختار بودن انسانها، در انتخاب راه هدایت یا گمراهی+۱ آیه
- هدایت مردم، سنّت حتمی خداوند+۱ آیه
- هدایت انسانها، به دست خدا و در اختیار او+۲ آیه
- خداوند، اسان کننده راه هدایت به دین الهی+۲ آیه