سوره غافر، آیه ۵۲ · جزء ۲۴ · صفحه ۴۷۳
يَوْمَ لاَ يَنْفَعُ الظَّالِمِينَ مَعْذِرَتُهُمْ وَ لَهُمُ اللَّعْنَةُ وَ لَهُمْ سُوءُ الدَّارِ
روزی که عذرخواهی ظالمان سودی به حالشان نمیبخشد؛ و لعنت خدا برای آنها، و خانه (و جایگاه) بد نیز برای آنان است.
معنی کلمات و عبارات
«سُوءُ الدَّارِ»: سرای بد. اضافه صفت به موصوف است. «اللَّعْنَةُ»: دوری از رحمت خدا و طرد از لطفالله.
نزول
سال ۱۲ بعثت(دوره مکی) بازپخش وحی در این سال
در آن زمان چه میگذشت (۱ رویداد)
نکات آیه
۱ - عذرخواهى ستمگران در قیامت، بى نتیجه بوده و سودى به حال آنان نخواهد داشت. «یوم لاینفع الظلمین معذرتهم»
۲ - کافران و مشرکان، با رو به رو شدن با گواهى شاهدان علیه خود، به عذرخواهى خواهند پرداخت. «و یوم یقوم الأشهد . یوم لاینفع الظلمین معذرتهم»
برداشت یاد شده با توجه به این نکته است که عبارت «یوم لاینفع ...» بدل براى «یوم یقوم الأشهاد» مى باشد.
۳ - عذرخواهى کافران و مشرکان ستیزه جو در قیامت، پذیرفته نشده و سودى به حال آنان نخواهد داشت. «یوم لاینفع الظلمین معذرتهم»
با توجه به دو آیه پیشین مقصود از «الظالمین» کافران و مشرکان مىباشد.
۴ - ستم پیشگى، گناهى نابخشودنى و عذرناپذیر در قیامت «یوم لاینفع الظلمین معذرتهم»
آمدن کلمه «الظالمین» به صورت وصفى، بیانگر این نکته است که مقصود از آن، فردى نیست که در زندگى اندکى ستم کرده باشد; بلکه کسى است که چنان به این گناه آلوده شده که به آن شهرت یافته و عادت کرده است.
۵ - کفر و شرک، ستمى غیرقابل بخشش و عذرناپذیر در پیشگاه خداوند «یوم لاینفع الظلمین معذرتهم»
مقصود از «الظالمین» - به قرینه آیات گذشته - کافران و مشرکان مى باشد.
۶ - ستمگران، طیف مخالف پیامبران و مؤمنان در طول تاریخ «إنّا لننصر رسلنا ... فى الحیوة الدنیا و یوم یقوم الأشهد . یوم لاینفع الظلمین معذرتهم»
۷ - ستمگران، گروهى مطرود و محروم از رحمت خداوند در قیامت «و لهم اللعنة»
۸ - ستمگران، داراى سرایى بد (دوزخ) در قیامت «و لهم سوء الدار»
۹ - ستم پیشگى، موجب پذیرفته نشدن عذر آدمى از گناه، محرومیت از رحمت خدا و جاى گرفتن در سراى بد «یوم لاینفع الظلمین معذرتهم و لهم اللعنة و لهم سوء الدار»
۱۰ - پذیرفته نشدن عذر ستمگران، دورى آنان از رحمت خداوند و جاى گرفتن در سرایى بد، مظهر نصرت الهى به پیامبران و مؤمنان در قیامت «إنّا لننصر رسلنا و الذین ءامنوا ... یوم یقوم الأشهد . یوم لاینفع الظلمین معذرتهم ... و لهم سوء الدار»
برداشت یاد شده با توجه به این نکته است که آیه شریفه، بیانگر چگونگى نصرت الهى در قیامت از رسولان و مؤمنان است که در آیه پیش (یوم یقوم الأشهد) به آن اشاره شده بود.
تفسیر (۱۰)
- تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۱۳–۵۴ - تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۲۱–۵۴ - تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۲۱–۶۰ - برگزیده تفسیر نمونه(مکارم شیرازی)
آیه ۵۲ - تفسیر نور(محسن قرائتی)
آیه ۵۲ - نکتههای تفسیر نور
آیه ۵۲ - پیامهای تفسیر نور
آیه ۵۲ - تفسیر اثنی عشری(حسینی شاه عبدالعظیمی)
آیه ۵۲ - تفسیر روان جاوید
آیات ۵۱–۵۵ - تفسیر اطیب البیان(سید عبدالحسین طیب)
آیه ۵۲
موضوعات
دستهبندی موضوعی
بی تأثیری عذرخواهی ظالمانبی تأثیری عذرخواهی مشرکانرد عذر ظالمانعذرخواهی مشرکانعذرخواهی کافرانعوامل رد عذرمشرکان و گواهاننشانه های نصرت خداکافران و گواهاندشمنی ظالمانعذرخواهی اخروی مشرکانموانع آمرزشعذرخواهی اخروی ظالمانبی تأثیری عذرخواهی کافرانلعن بر ظالمانعذرخواهی اخروی کافراننصرت انبیافرجام شوم ظالمانگناه ظلمعوامل محرومیت از رحمت خداعذر غیرمقبولمشمولان نصرت خدادشمنان مؤمناننصرت مؤمنانظلم کفرعوامل فرجام شوممحرومان از رحمت خداظالمان در جهنمدشمنان انبیاشومی جهنممحرومیت ظالمانظالمان در قیامتمشمولان لعنظلم شرکگناه نابخشودنیمشرکان در قیامتآثار ظلمتاریخ انبیاکافران در قیامتموجبات جهنم
فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۲۲)
- بیفایده بودن اقرار ستمگران کافر به گناه خویش در قیامت+۱ آیه
- جهنّم، جایگاهی بس شوم و بد برای دوزخیان+۱ آیه
- ظلم، از موجبات گرفتاری به اتش دوزخ
- جواز لعن بر ظالمان+۴ آیه
- ظلم پیشگی، موجب پذیرفته نشدن عذر ادمی از گناه، در اخرت+۱ آیه
- بی ثمر بودن توبه ستمگران، در قیامت، هنگام عذاب+۱ آیه
- عدم پذیرش عذرخواهی ستمگران، در قیامت+۱ آیه
- گرفتار امدن به لعنت، کیفر ظلم و ظالمان+۷ آیه
- کافران، مردمانی ستم پیشه و ظالم+۴ آیه
- کفر، ظلم و کافران، مردمی ستم پیشه+۴ آیه
- پذیرفته نشدن عذر ظالمان، در قیامت+۱ آیه
- بی حاصل بودن عذرخواهی ظالمان، در قیامت+۱ آیه
- پذیرفته نشدن هیچ عذری از سوی ظالمان، در قیامت+۱ آیه
- ظالمان، گرفتار لعنت خدا در قیامت
- پذیرفته نشدن عذرخواهی کافران ستیزه جو، در قیامت+۱ آیه
- گواهی شاهدان علیه کافران در قیامت، مایه عذرخواهی انان+۱ آیه
- لعن بر کافران، روا و جایز و مورد درخواست خدا+۵ آیه
- شهادت گواهان در قیامت، خدشهناپذیر و غیر قابل ردّ+۲ آیه
- جواز لعن بر ظالمان+۴ آیه
- گرفتاری ظالمان در قیامت به لعنت الهی و دور شدن از رحمت او+۱ آیه
- ستمکاران، مورد لعن و نفرین خداوند+۳ آیه
- دلداری خداوند به پیامبر صلی الله علیه و اله، در برابر انکار و اعراض کافران به حمایت و یاری وی در دنیا و اخرت+۱ آیه