سوره غافر، آیه ۵۷ · جزء ۲۴ · صفحه ۴۷۳
لَخَلْقُ السَّمَاوَاتِ وَ الْأَرْضِ أَكْبَرُ مِنْ خَلْقِ النَّاسِ وَ لٰكِنَ أَكْثَرَ النَّاسِ لاَ يَعْلَمُونَ
آفرینش آسمانها و زمین از آفرینش انسانها مهمتر است، ولی بیشتر مردم نمیدانند.
معنی کلمات و عبارات
«لَخَلْقُ السَّمَاوَاتِ وَالأرْضِ»: این قسمت آیه، اشاره به سرآغاز آفرینش جهان توسّط یزدان است. «خَلْقِ النَّاسِ»: اشاره به پایان این جهان و آفرینش دوباره مردمان است.
نزول
سال ۸ بعثت(دوره مکی) بازپخش وحی در این سال
نکات آیه
۱ - آفرینش مجموعه عالم (آسمان ها و زمین)، در مقایسه با آفرینش انسان ها بزرگ تر و آفریدن آن سخت تر و مهم تر است. «لخلق السموت و الأرض أکبر من خلق الناس»
مقصود از «أکبر»، با عظمت تر، سخت تر و مهم تر بودن است.
۲ - انسان، در مقایسه با مجموعه عالم هستى، موجودى کوچک و ناچیزاست. «لخلق السموت و الأرض أکبر من خلق الناس»
۳ - آفرینش جهان پهناور (آسمان ها و زمین)، دلیل توانایى خداوند بر آفرینش مجدد و رستاخیز انسان ها و جهان است. «لخلق السموت و الأرض أکبر من خلق الناس»
برداشت یاد شده با توجه به این نکته است که آیه شریفه در سلسله آیاتى قرار دارد که درباره اثبات معاد و رد دیدگاه مشرکان است; چنان که در دو آیه بعد از آن بحث به میان آمده است.
۴ - آفرینش مجدد انسان ها در قیامت، براى خداوند آسان تر از آفرینش آغازین جهان و انسان است. «لخلق السموت و الأرض أکبر من خلق الناس»
۵ - بیشتر مردم، به عظمت آفرینش جهان و قدرت بى پایان خداوند و امکان حیات مجدد انسان ها در قیامت پى نبرده اند. «لخلق السموت و الأرض أکبر ... و لکنّ أکثر الناس لایعلمون»
برداشت بالا مبتنى بر این احتمال است که متعلق «لایعلمون» مطلبى باشد که در آغاز آیه آمده است.
۶ - بیشتر کافران و مشرکان ستیزه جو و مجادله گر در صدر اسلام، مردمى غافل و بى خبر از معارف الهى (چون توحید و معاد) بودند. «و لکنّ أکثر الناس لایعلمون»
ممکن است مقصود از «الناس» در آیه شریفه، مردم عصر نزول قرآن (چون اهل مکه) باشد. برداشت یادشده بر این احتمال مبتنى است.
۷ - جهان، داراى آسمان هاى متعدد «السموت»
تفسیر (۸)
موضوعات
دستهبندی موضوعی
جهل اکثریت کافران صدراسلامسختی خلقت آسمان هاسختی خلقت زمینغفلت اکثریت مشرکان صدراسلامغفلت اکثریت کافران صدراسلامقیاس انسان با آفرینشاهمیت خلقت آفرینشجهل اکثریت مشرکان صدراسلامسختی خلقت آفرینشاهمیت خلقت آسمان هااهمیت خلقت انسان هاعظمت خلقت آسمان هااهمیت خلقت زمینعظمت خلقت آفرینشعظمت خلقت زمینعظمت آفرینشتجدید حیات انسان هاسهولت معادجهل انسان هاجهل اکثریتدلایل معادتعدد آسمان هانشانه های قدرت خدا
فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۱۳)
- خدا، پدید اورنده اسمانها+۱۰ آیه
- خلقت اسمانها و زمین، بسی بزرگتر از افرینش انسانها+۱ آیه
- اسمانها، دارای عظمتی ستودنی+۸ آیه
- اقلّیّتی از مردم، اگاه به ناچیز بودن افرینش انسانها در برابر مجموعه هستی و قدرت خداوند
- نااگاهی اکثریّت انسانها از ناچیز بودن افرینش خود در مقایسه با افرینش مجموعه هستی
- جدال اکثریّت مردم در برابر ایات و براهین محکم الهی ناشی از جهل و بیخردی انان
- انسان عالم و روشن بین، همچون انسان بینا+۲ آیه
- خداوند، افریننده جهان، بدون الگویی از پیش+۷ آیه
- خداوند، خالق و پدیداورنده زمین+۸ آیه
- خلقت اسمان و زمین، بسی بزرگ تر از افرینش انسانها+۲ آیه
- توجّه به افرینش موجودات، مانع هرگونه تردید در تحقّق قیامت+۱ آیه
- علم اندکی از انسانها بر قدرت خالق اسمانها و زمین، بر خلقت انسانها
- افرینش اسمانها و زمین دلیل بر امکان حیات مجدد انسانها در قیامت+۹ آیه