سوره غافر، آیه ۶۲ · جزء ۲۴ · صفحه ۴۷۴
ذٰلِكُمُ اللَّهُ رَبُّكُمْ خَالِقُ كُلِ شَيْءٍ لاَ إِلٰهَ إِلاَّ هُوَ فَأَنَّى تُؤْفَكُونَ
این است خداوند، پروردگار شما که آفریننده همه چیز است؛ هیچ معبودی جز او نیست؛ با این حال چگونه از راه حق منحرف میشوید؟!
معنی کلمات و عبارات
«فَأنَّی تُؤْفَکُونَ»: (نگا: انعام / ، یونس / ، فاطر / .
نزول
سال ۸ بعثت(دوره مکی) بازپخش وحی در این سال
نکات آیه
۱ - خداوند، حقیقتى متمایز، شناخته شده و بى مانند در صفات و افعال «ذلکم اللّه ربّکم»
«ذلکم» براى اشاره به شىء حاضر است که در این آیه، اسم جلاله (اللّه) مى باشد. آمدن آن به جاى ضمیر «هو»، مى رساند که خداوند حقیقتى است بس معلوم و روشن که اگر افعال و صفاتش بازگو شود، چنان شناخته شده و از دیگر حقایق ممتاز مى گردد که گویا حقیقتى قابل مشاهده و حاضر مى باشد.
۲ - خداوند، پروردگار انسان ها است. «ذلکم اللّه ربّکم»
۳ - خداوند، خالق همه چیز است. «خلق کلّ شىء»
۴ - در جهان هستى معبودى جز اللّه، حقیقتاً وجود ندارد. «لا إله إلاّ هو»
۵ - ربوبیت، خالقیت، الوهیت و یکتایى، از اوصاف و ویژگى هاى خداوند «ذلکم اللّه ربّکم خلق کلّ شىء لا إله إلاّ هو»
۶ - توانایى بر آفرینش همه چیز، نشانه یکتایى و بى همتایى خداوند است. «ذلکم اللّه ربّکم خلق کلّ شىء لا إله إلاّ هو»
جمله «لا إله إلاّ هو» به منزله نتیجه براى مطالبى است که در این آیه و آیه قبل آمده است; که محور آن مسأله خالقیت مطلق خداوند و ارائه جلوه هاى آن مى باشد.
۷ - روى گردانى از عبادت خداوند و گرویدن به شرک و بت پرستى، در عین مشاهده آیات و نشانه هاى قدرت و یگانگى خداوند، عملى شگفت آور و بدون توجیه «خلق کلّ شىء لا إله إلاّ هو فأنّى تؤفکون»
«أنّى» (اسم استفهام) به معناى کجا و چگونه است و در این آیه براى تعجب مى باشد و «إفک» (مصدر «تؤفکون») به معناى «صرف» (برگرداندن) است; یعنى، «فأنّى تصرفون». به قرینه مقام معناى این جمله چنین مى شود: پس به کدامین سوى مى روید و چگونه از حق و توحید ربوبى برگردانده مى شوید؟
تفسیر (۶)
موضوعات
دستهبندی موضوعی
اعراض از عبادتشگفتی بت پرستیدلایل توحید ذاتیشگفتی شرکصفات خداالوهیت خداخالق موجوداتتوحید در خالقیتبی منطقی شرکتوحید ذاتیمربی انسان هاآثار قدرت خداتوحید افعالیتوحید عبادیخالقیت خداربوبیت خداجهان بینی توحیدی
فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۲۳)
- انکار ایات خدا، زمینهساز انحراف از خدا و توحید+۱ آیه
- خداوند، اله حقیقی و یگانه+۶ آیه
- تربیت انسانها، از جانب خداوند+۴ آیه
- همه انسانها، تحت تربیت و ربوبیت خداوند+۶ آیه
- گرایش به توحید، امری فطری و معقول و شرک، پنداری دور از حقیقت و باعث شگفتی+۳ آیه
- روی برتافتن از توحید و گرایش به شرک و بتپرستی، درپیدارنده نکوهش الهی+۵ آیه
- تدبیر انسانها از سوی خدا، دلیل بر توحید خالقیّت+۲ آیه
- افرینش اشیا و تدبیر موجودات از سوی خالق متعال، دلیل بر توحید خالقیّت+۶ آیه
- انحصار رزق انسانها به خدای یکتا+۷ آیه
- تدبیر انسان در مراحل مختلف از سوی خدا، دلیل توحید ربوبی+۳ آیه
- خلقت موجودات، از دلایل انحصار ربوبیّت به خدا+۴ آیه
- انحصار الوهیّت و معبود به حق، در ذات خدای یگانه+۷ آیه
- افرینش پدیدههای جهان، نشانگر الوهیّت خدای یگانه+۵ آیه
- مشرکان، از منکران و مکذبان توحید و خدای یگانه+۱ آیه
- سرشت توحیدی بشر، نیازمند تذکّر و تنبّه+۷ آیه
- خداوند، افریننده جهان، بدون الگویی از پیش+۷ آیه
- خلقت موجودات جهان، پرتوی از ربوبیّت خدا+۴ آیه
- خلقت همه اشیا و موجودات، به فرمان خداوند+۵ آیه
- خداوند، خالق هر چیزی+۵ آیه
- توجّه به خالقیّت بی همتای خداوند، زمینه گرایش به توحید+۱ آیه
- انحصار رزق انسانها به خدای یکتا+۷ آیه
- وجود نداشتن هیچ گونه شریک برای خدا+۸ آیه
- قابل شناخت بودن خداوند، از راه صفات و ایات او