سوره غافر، آیه ۶ · جزء ۲۴ · صفحه ۴۶۷
وَ كَذٰلِكَ حَقَّتْ كَلِمَةُ رَبِّكَ عَلَى الَّذِينَ كَفَرُوا أَنَّهُمْ أَصْحَابُ النَّارِ
و این گونه فرمان پروردگارت درباره کسانی که کافر شدند مسلّم شده که آنها همه اهل آتشند!
معنی کلمات و عبارات
«کَذلِکَ»: همان گونه که. همچنین. یعنی همان گونه که کفّار ستمکار پیشین مورد قهر خدا قرار گرفتهاند، اینان نیز به قهر خدا در دنیا گرفتار میآیند، و سرانجام هم به دوزخ درمیآیند. چرا که دوزخیند. فرمان خدا مبنی بر این که کافران سیاه دل تاریخ را شامل شده است. «حَقَّتْ ...»: (نگا: یونس / و ، نحل / ، زمر / ). «أَنَّهُمْ أَصْحَابُ النَّارِ»: این عبارت بدل (کَلِمَةُ) و مرفوع است. یا لام تعلیل محذوف است و جمله منصوب است.
نزول
سال ۸ بعثت(دوره مکی) بازپخش وحی در این سال
نکات آیه
۱ - عذاب شدن کافران در قیامت، امرى قطعى و سنت تغییرناپذیر الهى «و کذلک حقّت کلمت ربّک على الذین کفروا»
«حق»; یعنى، «ثَبَتَ» و «وَجَبَ» (ثابت و واجب شد) است. و مراد از کلمه در «کلمة ربّک» وعده فرمان عذاب است.
۲ - عذاب الهى، سرنوشت محتوم کافران «و کذلک حقّت کلمت ربّک على الذین کفروا»
۳ - تکذیب پیامبران و ستیزه جویى با آیات الهى، موجب دوزخى شدن انسان ها «و کذلک حقّت کلمت ربّک على الذین کفروا أنّهم أصحب النار»
۴ - عذاب کافران، پس از اتمام حجت الهى بر آنان خواهد بود. «ما یجدل فى ءایت اللّه إلاّ الذین کفروا ... کذّبت قبلهم قوم نوح ... و کذلک حقّت کلمت ربّک على الذین کفروا أنّهم أصحب النار»
۵ - کافران تکذیب گر و ستیزه جوى قوم نوح و بعد از آنها، به دلیل دوزخى بودن، به عذاب دنیوى نیز گرفتار شدند. «فأخذتهم فکیف کان عقاب . و کذلک حقّت کلمت ربّک على الذین کفروا أنّهم أصحب النار»
برداشت یاد شده مبتنى بر این احتمال است که جمله «أنّهم أصحاب النار» - به تقدیر لام تعلیل - در مقام تعلیل باشد; یعنى، چون آنان از دوزخیان هستند، به عذاب الهى گرفتار آمدند.
۶ - ربوبیت الهى، مقتضى عذاب دادن و کیفر کردن کافران حق ستیز و تکذیب کننده «و کذلک حقّت کلمت ربّک على الذین کفروا أنّهم أصحب النار»
۷ - آتش، از وسایل عقوبت و عذاب الهى در قیامت «أنّهم أصحب النار»
تفسیر (۶)
موضوعات
دستهبندی موضوعی
آثار مبارزه با آیات خدااقوام پس از قوم نوححتیمت عذاب کافرانعذاب دنیوی اقوام پیشینعذاب دنیوی مکذبان نوحنقش آتشابزار عذاب اخرویعذاب دنیوی قوم نوحکیفر حق ستیزانسنت کیفرزمینه کیفر کافرانزمینه عذاب کافرانکیفر مکذبان انبیاتکذیبگری قوم نوححتمیت عذاب اخروی کافرانقانونمندی عذابهای خدااتمام حجت بر کافرانتاریخ قوم نوحآثار تکذیب انبیاآثار اتمام حجتتاریخ اقوام پیشینفرجام کافرانکافران در قیامتموجبات جهنمسنتهای خداآثار ربوبیت خدا
فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۴۱)
- اتمام حجّت انبیا بر اقوام و امّتهای گذشته+۴ آیه
- کافران حقناپذیر در برابر اتمام حجّت محمّد(صلی الله علیه واله)، مستحقّ عذاب الهی+۱ آیه
- اتمام حجّت محمّد(صلی الله علیه واله) بر کافران صدر اسلام+۴ آیه
- کیفر شدن اقوام گذشته به دلیل حقناپذیری در برابر اتمام حجّت پیامبران خود+۵ آیه
- گرفتاری امّتها به عقاب الهی در پی توطیه بر ضدّ پیامبرانشان+۱ آیه
- محمّد(صلی الله علیه واله) تحت تربیت خاصّ خداوند
- همه انسانها، تحت تربیت و ربوبیت خداوند+۲ آیه
- تهدید کافران به اتش جهنّم، از جانب خدا+۳ آیه
- عذاب سوزان دوزخ، کیفر مجادلهگران مشرک+۴ آیه
- تهدید کافران به اتش جهنّم+۲ آیه
- تکذیب پیامبران الهی، موجب دوزخی شدن+۲ آیه
- ستیزهجویی در ایات الهی، موجب دوزخی شدن انسان+۳ آیه
- جدال و ستیزهجویی در حق، موجب گرفتاری به اتش دوزخ+۳ آیه
- کفر، موجب گرفتاری به اتش دوزخ+۲ آیه
- نار (اتش) از نامهای جهنّم+۲ آیه
- همسویی احزابِ کافر اقوام پیشین، در تکذیب پیامبران+۳ آیه
- مجادله احزاب پس از نوح(علیه السلام)، به وسیله باطل، برای کوبیدن حق+۱ آیه
- تکذیب انبیای الهی از سوی احزاب کافر پیشین، موجب کیفر الهی+۴ آیه
- تهدید تکذیبگران عصر بعثت پیامبر(صلی الله علیه واله)، به سرنوشت احزاب پیشین تکذیبگر+۶ آیه
- تهدید تکذیبگران عصر بعثت پیامبر(صلی الله علیه واله) به سرنوشت احزاب پیشین تکذیبگر+۶ آیه
- جدال و اشکالتراشی، با بهکارگیری روشهای باطل و دستاویزهای دروغین، از شیوههای حقستیزی کافران+۱ آیه
- حرمت کفر به ایات الهی+۲ آیه
- حرمت کفر به انبیا و پیامبران الهی+۳ آیه
- کیفر کافران و مشرکان، اقتضای ربوبیّت الهی
- خداوند تسلاّدهنده پیامبر(صلی الله علیه واله)، با بیان فرجام تکذیب کنندگان و منکران رسالت انبیا+۳ آیه
- عذاب مستحقّان مجازات، امری حتمی، ثابت و حق+۱ آیه
- دوری مؤمنان تایب و پیرو دین از جهنّم، از جلوه های قدرت و عزّتمندی خداوند+۲ آیه
- تعصّب کافران قوم نوح بر عقاید و اعمال باطل خویش و جدال انان با ان حضرت+۱ آیه
- تکذیب نوح(علیه السلام) از جانب قومش، موجب هلاکت و عذاب انان از جانب خداوند+۶ آیه
- جدال باطل قوم نوح برای نابودی حق، از موجبات عذاب انان از سوی خداوند+۱ آیه
- کفر قوم نوح، موجب هلاکت و عذاب شدن انان از سوی خداوند+۴ آیه
- هشدار خدا به کافران، از فرجام شوم انان+۳ آیه
- گرفتار شدن کفرپیشگان به اتش دوزخ، سنّت حتمی الهی
- لجاجت کافران در برابر ایات الهی از سر عناد و حق ستیزی درپی دارنده اتش همیشگی دوزخ+۲ آیه
- کفرورزی قوم نوح، سبب هلاکت و نابودی انها+۴ آیه
- کافران حقناپذیر در برابر اتمامحجّت محمّد صلی الله علیه و اله، مستحقّ عذاب الهی+۱ آیه
- اتمامحجّت محمّد صلی الله علیه و اله بر مشرکان صدر اسلام+۳ آیه
- محمّد صلی الله علیه و اله، تحت تربیت خاصّ خداوند
- تسلّا و دلداری خداوند به پیامبر صلی الله علیه و اله، در برابر تکذیب و مخالفتهای مشرکان+۲ آیه
- خداوند، تسلّادهنده پیامبر صلی الله علیه و اله از دشمنی کافران با او+۷ آیه
- خداوند، تسلّادهنده پیامبر صلی الله علیه و اله، با تبیین فرجام تکذیبکنندگان و منکران رسالت ان حضرت+۷ آیه