سوره فصلت، آیه ۱۴ · جزء ۲۴ · صفحه ۴۷۸
إِذْ جَاءَتْهُمُ الرُّسُلُ مِنْ بَيْنِ أَيْدِيهِمْ وَ مِنْ خَلْفِهِمْ أَلاَّ تَعْبُدُوا إِلاَّ اللَّهَ قَالُوا لَوْ شَاءَ رَبُّنَا لَأَنْزَلَ مَلاَئِكَةً فَإِنَّا بِمَا أُرْسِلْتُمْ بِهِ كَافِرُونَ
در آن هنگام که رسولان از پیش رو و پشت سر (و از هر سو) به سراغشان آمدند (و آنان را دعوت کردند) که جز خدا را نپرستید آنها گفتند: «اگر پروردگار ما میخواست فرشتگانی نازل میکرد؛ از این رو ما به آنچه شما مبعوث به آن هستید کافریم!»
معنی کلمات و عبارات
«إِذْ»: معمول صاعِقَة است. «مِن بَیْنِ أَیْدِیهِمْ وَ مِنْ خَلْفِهِمْ» مراد از هر سو و با هر شیوه است. (نگا: احقاف / ).
نزول
سال ۹ بعثت(دوره مکی) بازپخش وحی در این سال
نکات آیه
۱ - تلاش همه جانبه و مستمر پیامبران الهى، براى هدایت قوم عاد و ثمود «إذ جاءتهم الرّسل من بین أیدیهم و من خلفهم»
مراد از «من بین أیدیهم و من خلفهم» جمیع جهات است و این کنایه از تلاش همه جانبه مى باشد; چنان که استمرار را نیز مى فهماند.
۲ - فرستادگان الهى (هود و صالح)، مبلغ توحید در میان قوم عاد و ثمود «إذ جاءتهم الرّسل ... ألاّ تعبدوا إلاّ اللّه»
۳ - ضرورت پرستش خداى یگانه و پرهیز از پرستش غیر او «ألاّ تعبدوا إلاّ اللّه»
۴ - توحید و پرستش خداى یگانه، پیام اصلى دعوت پیامبران و اساسى ترین رسالت ایشان «إذ جاءتهم الرّسل ... ألاّ تعبدوا إلاّ اللّه»
از این که از میان پیام ها و رهنمودهاى رسولان، موضوع عبودیت خداوند تخصیص به ذکر یافته است، مهم و اساسى بودن آن استفاده مى شود.
۵ - تبلیغ دین، نیازمند تلاشى همه جانبه و مستمر «إذ جاءتهم الرّسل من بین أیدیهم و من خلفهم»
تعبیر «من بین أیدیهم و من خلفهم» نمایانگر نوعى تلاش همه جانبه و فراگیر از سوى پیامبران، در مقام دعوتِ اقوام خویش مى باشد.
۶ - تبلیغ پیامبران، همراه با حضور فعال و گسترده آنان در میان جوامع خویش بود. «إذ جاءتهم الرّسل من بین أیدیهم و من خلفهم»
۷ - گسترش پیام توحیدى و هدایت مردم، نیازمند حضور فعّال مبلغان الهى در میان آنان «إذ جاءتهم الرّسل من بین أیدیهم و من خلفهم»
۸ - خداوند، قبل از اتمام حجت و بیان حقیقت براى مردم، آنان را به عذاب استیصال گرفتار نخواهد ساخت. «مثل صعقة عاد و ثمود . إذ جاءتهم الرسل ... ألاّ تعبدوا إلاّ اللّه»
«إذ» ظرف زمان و متعلق به «نزول صاعقه» است که از «مثل صاعقة عاد و ثمود» استفاده مى شود; یعنى، آن گاه صاعقه بر آنان نازل شد که پیامبران آمدند توحید و آیین الهى را ابلاغ کردند و آنان نپذیرفتند.
۹ - پندار باطل قوم عاد و ثمود، مبنى بر لزوم فرشته بودن رسولان الهى «قالوا لو شاء ربّنا لأنزل ملئکة»
۱۰ - اعتقاد قوم عاد و ثمود، به وجود پروردگار و فرشتگان «قالوا لو شاء ربّنا لأنزل ملئکة»
۱۱ - فرشتگان - در دید قوم عاد و ثمود - موجوداتى برتر از آدمیان و شایسته تر براى رسالت از جانب خداوند «قالوا لو شاء ربّنا لأنزل ملئکة»
از این که قوم عاد و ثمود، پیامبران خویش را به واسطه بشر بودن انکار مى کردند و نبوت را فقط لایق فرشتگان مى دانستند، مطلب بالا استفاده مى شود.
۱۲ - پافشارى و سرسختى قوم عاد و ثمود، در مخالفت با دعوت توحیدى پیامبرانِ خویش «فإنّا بما أرسلتم به کفرون»
تفسیر (۱۰)
- تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۱–۲۵ - تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۱۳–۲۵ - تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۱۳–۳۹ - برگزیده تفسیر نمونه(مکارم شیرازی)
آیه ۱۴ - تفسیر نور(محسن قرائتی)
آیه ۱۴ - نکتههای تفسیر نور
آیه ۱۴ - پیامهای تفسیر نور
آیه ۱۴ - تفسیر اثنی عشری(حسینی شاه عبدالعظیمی)
آیه ۱۴ - تفسیر روان جاوید
آیات ۱۱–۱۵ - تفسیر اطیب البیان(سید عبدالحسین طیب)
آیه ۱۴
موضوعات
دستهبندی موضوعی
استمرار تبلیغ دیناهمیت ترک شرک عبادیتبلغ صالحتبلغ هودعقیده باطل قوم عادهدایت قوم ثمودخدا شناسی در تاریخعقیده باطل قوم ثمودبرتری ملائکههدایت قوم عادمبلغان توحیدنبوت ملائکهرسالت صالحرسالت هودبینش قوم عادبینش قوم ثمودلجاجت قوم عادعقیده به ملائکهعقیده قوم ثمودلجاجت قوم ثمودمخالفان انبیاعقیده قوم عاددعوت از قوم ثموددعوت از قوم عادتبلیغ توحیدتاریخ عقیدهمهمترین رسالت انبیاعقیده به خداروش تبلیغ انبیااهمیت تبلیغ دینتبلیغ انبیاقانونمندی عذابهای خدااهمیت توحید عبادیهدایتگری انبیاآثار اتمام حجتنقش انبیااتمام حجت خداتاریخ انبیاروش تبلیغ
فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۶۸)
- اتمام حجّت محمّد(صلی الله علیه واله) بر کافران صدر اسلام+۱ آیه
- انذار، از شیوههای پیامبران در اتمام حجّت+۱ آیه
- انذار، از شیوههای محمّد(صلی الله علیه واله) در اتمام حجّت+۱ آیه
- ضرورت اخلاص در عبادت+۸ آیه
- رفع شرک و حاکم کردن توحید بر اندیشه انسانها، اصلیترین برنامه اصلاحات فرهنگی انبیا+۵ آیه
- توحید، روح دعوت همه پیامبران الهی+۲ آیه
- دعوت مردم به یگانهپرستی، سیره همه انبیای الهی+۵ آیه
- هماهنگی انبیا در دعوت به توحید و پرستش خدای یگانه+۲ آیه
- انذار از عذابهای خدا، روشی لازم در تبلیغ انبیا+۳ آیه
- همه انسانها، تحت تربیت و ربوبیت خداوند+۵ آیه
- انحراف از خط توحید و خداپرستی، مشکل همیشگی جوامع بشری+۳ آیه
- خداوند یکتا، تنها معبود شایسته برای عبادت+۱۰ آیه
- خدای واحد، اساس دعوت همه انبیا در میان امتها و انسانهای مشرک+۷ آیه
- دعوت قوم ثمود و مشرکان به توحید، از جانب صالح(علیه السلام)+۵ آیه
- هود(علیه السلام)، دعوتکننده قوم مشرک خود به توحید+۸ آیه
- کفرورزی مشرکان، به خدای یکتا+۱ آیه
- مقاومت و جبههگیری مشرکان، در مقابل توحید+۸ آیه
- دعوت صالح(علیه السلام) از ثمودیان برای خداپرستی+۴ آیه
- ثمودیان، مردمی بتپرست و مشرک+۸ آیه
- تصریح ثمود به کفر خویش، نسبت به رسالت پیامبرشان+۲ آیه
- صاعقه اسمانی، کیفر تخلّف قوم ثمود از دعوت پیامبران خویش+۱ آیه
- اعتقاد قوم ثمود، به ربوبیّت خدا
- شایسته بودن فرشتگان (نه انسانها) برای رسالت الهی، در اعتقاد ثمود+۱ آیه
- لجاجت و حق ناپذیری قوم ثمود در برابر دعوت صالح(علیه السلام)+۳ آیه
- وجوب توحید و اخلاص، در عبادت و بندگی خداوند+۸ آیه
- حرمت مخالفت با انبیا+۱ آیه
- در بین دو دست بودن، کنایه از موجودی از قبل و داشته های پیشین
- امدن انبیا از مقابل دستان و از جهت مقابل، کنایه از تلاش مستمر و خستگی ناپذیر
- انکار ایات الهی پس از اتمام حجّت، سبب گرفتاری به عذاب الهی در دنیا+۱ آیه
- دعوت انسانها به توحید و بندگی خدا از اهداف بنیادین رسالت انبیا+۶ آیه
- هدایت به صراط مستقیم از اهداف مشترک رسالت انبیا+۲ آیه
- توهّم و پندار کافران در ناتوانی بشر از دستیابی به مقام رسالت+۲ آیه
- شرکورزی به خدای یگانه، موجب گمراهی ادمی+۲ آیه
- مبارزه با شرک و چندگانه پرستی، محتوای رسالت تمامی پیامبران+۵ آیه
- بهانه جویی مشرکان، مبنی بر لزوم فرشته بودن رسولان الهی
- عقیده مشرکان جاهلی به وجود ملایکه
- کفر مشرکان به رسالت پیامبران، در طول تاریخ+۱ آیه
- مشرکان، مستحقّ کیفر و عذاب خداوندی+۴ آیه
- کفر به رسالت فرستادگان الهی، عامل کیفر با صاعقه+۱ آیه
- ارسال پیامبران بسیاری در جهت هدایت قوم عاد، از جانب خداوند+۴ آیه
- قوم عاد، برخوردار از پیامبرانی غیر از هود(علیه السلام)+۴ آیه
- برخورداری قوم عاد، از انبیایی الهی، همزمان یا پس از هود(علیه السلام)+۲ آیه
- بهانه جویی (درخواست نزول ملایکه) قوم عاد، برای ایمان به انبیا+۱ آیه
- دعوت به توحید و پرستش خدای یکتا، مهم ترین پیام هود(علیه السلام) برای قوم عاد+۴ آیه
- دعوت هود و صالح(علیهما السلام) از قوم عاد، برای دوری از شرک و بت پرستی+۲ آیه
- هلاکت و نابودی قوم عاد، ایت و عبرتی درس اموز برای دیگران+۳ آیه
- اعتقاد قوم عاد به خداوند و پرستش او در عین اعتقاد به معبودانی دروغین+۷ آیه
- اعتقاد قوم عاد، نسبت به وجود فرشتگان+۱ آیه
- عقیده قوم عاد به برتری ملایکه و فرشتگان بر ادمیان، برای رسالت+۱ آیه
- اظهار و تاکید قوم عاد بر ایمان نیاوردن به هود(علیه السلام)و تصدیق نکردن پیامها و رسالتهای او+۶ آیه
- تنها خدا، شایسته عبادت+۱۰ آیه
- وجوب پرستش خدای یگانه و پرهیز از پرستش غیر او+۸ آیه
- فراخوانی مردم به عبادت خالصانه برای خدا، از جانب انبیا+۳ آیه
- انبیا، دعوت کننده اقوام به عبادت خدا+۳ آیه
- عبادت غیر خدا، نشانه کور دلی و ضلالت+۱ آیه
- کافران، دارای عقیده به خدا
- قوم عاد، از زمره کفرپیشگان+۸ آیه
- مشرکان، از زمره کافران+۷ آیه
- کفر مشرکان به توحید و خدای یگانه+۱ آیه
- پافشاری و سرسختی کافران قوم ثمود بر کفر و مخالفت با دعوت توحیدی پیامبران خویش+۳ آیه
- قوم عاد، مردمی لجوج و متعصّب در برابر دعوت توحیدی هود علیه السلام+۵ آیه
- تکبّر و لجاجت سران قوم عاد، مایه انکار رسالت هود علیه السلام از سوی انان و نپذیرفتن تعالیم او+۱ آیه
- خودبرتربینی، غرور و غفلت از قدرت برتر خداوند، از عوامل لجاجت، حقناپذیری و انکار ایات الهی+۱ آیه
- انذارهای پیامبر صلی الله علیه و اله، نوعی اتمام حجّت+۱ آیه
- اتمامحجّت محمّد صلی الله علیه و اله بر مشرکان صدر اسلام+۱ آیه
- اعراض از پیامبر صلی الله علیه و اله، درپیدارنده عذابی چون عذاب عاد و ثمود+۱ آیه
- وجوب عقیده به توحید و اخلاص، در عبادت و بندگی+۸ آیه
- تلاش همه جانبه و مستمر پیامبران و انبیای الهی، برای هدایت قوم عاد و ثمود+۲ آیه