سوره قریش، آیه ۳ · جزء ۳۰ · صفحه ۶۰۲
فَلْيَعْبُدُوا رَبَ هٰذَا الْبَيْتِ
پس (بشکرانه این نعمت بزرگ) باید پروردگار این خانه را عبادت کنند،
معنی کلمات و عبارات
«رَبَّ»: خداوندگار. صاحب.
نزول
سال ۲ بعثت(دوره مکی) بازپخش وحی در این سال
نکات آیه
۱ - قریش، باید خود را به عبادت خداوند و بندگى نکردن غیر او، ملزم مى ساختند. «فلیعبدوا ربّ هذا البیت»
۲ - خداوند، مالک کعبه و مدبّر امور آن است. «ربّ هذا البیت»
«ربّ»، در اصل به معناى «تربیت» است (مفردات) و به معناى مالک و مدبر نیز آمده است (لسان العرب).
۳ - مالکیت خداوند بر کعبه و سیطره ربوبیت و تدبیر او بر آن، برهان الزام قریش به عبادت او است. «فلیعبدوا ربّ هذا البیت»
۴ - فراهم آمدن زمینه مناسب از جانب خداوند، براى کوچ هاى زمستانى و تابستانى قریش، حجّتى کامل بر لزوم روى آوردن آنان به عبادت خداوند «لإیلف قریش . إیلفهم رحلة الشتاء و الصیف . فلیعبدوا»
«لام» در «لایلاف» چه متعلق به سوره «فیل» باشد و چه به «فلیعبدوا» (در این آیه) برداشت یاد شده استفاده مى شود.
۵ - عبادت خداوند، سپاس نعمت هاى او است. «لإیلف ... فلیعبدوا»
حرف «فاء»، لزوم عبادت را بر وجود نعمت «ایلاف» تفریع کرده است و هر کارى که انسان خود را به جهت داشتن نعمتى، موظّف به آن سازد، سپاس آن نعمت است.
۶ - سپاس قریش از خداوند در برابر نعمت امنیت، به پذیرش بندگى او بود. «ألم تر کیف فعل ربّک بأصحب الفیل ... فلیعبدوا»
۷ - «کعبه»، مظهر ربوبیت خداوند و نشانى گویا بر لزوم عبادت او است. «فلیعبدوا ربّ هذا البیت»
۸ - کعبه، بیتى شرافت مند و وابسته به خداوند «ربّ هذا البیت»
اسم اشاره (هذا)، به قرینه سیاق براى تعظیم است.
تفسیر (۹)
- تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۱–۴ - تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۱–۴ - برگزیده تفسیر نمونه(مکارم شیرازی)
آیه ۳ - تفسیر نور(محسن قرائتی)
آیات ۱–۴ - نکتههای تفسیر نور
آیات ۱–۴ - پیامهای تفسیر نور
آیات ۱–۴ - تفسیر اثنی عشری(حسینی شاه عبدالعظیمی)
آیه ۳ - تفسیر روان جاوید
آیات ۱–۴ - تفسیر اطیب البیان(سید عبدالحسین طیب)
آیه ۳
موضوعات
دستهبندی موضوعی
آثار عبودیت قریشاتمام حجت بر قریشدلایل تکلیف قریشدلایل عبودیت قریششکرگزاری قریشمالک کعبهمدبر کعبهمالکیت کعبهتدبیرهای خداامنیت قریشکوچ تابستانی قریشکوچ زمستانی قریشتکلیف قریشعبودیت قریشنعمتهای قریشفضیلت کعبهنقش کعبهنعمت امنیتاهمیت عبادت خداآثار مالکیت خداآثار عبادت خداعبادت خداشکر نعمتاتمام حجت خدامالکیت خدامشمولان لطف خدانشانه های ربوبیت خداآثار ربوبیت خدا
فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۸۳)
- نابودی اصحاب فیل، رفع مانعی از سوی خدا برای فراهم اوردن روزی قریش و نجات انان از گرسنگی+۴ آیه
- ایجاد محیط اُلفت و ارامش برای عبادت خدا، در پی نابودی اصحاب فیل+۳ آیه
- اطعام خداوند به قریش و رهایی انان از گرسنگی+۲ آیه
- ربوبیّت خداوند، منشا اطعام او به انسانها+۴ آیه
- اطعام خداوند به قریش و رهایی انان از گرسنگی+۲ آیه
- لزوم خداپرستی قریش، به سبب رهایی از گرسنگی و اطعام از سوی خداوند+۱ آیه
- امتنان خداوند بر قریش با نابودی اصحاب فیل و ایجاد امنیّت اقتصادی برای سفرهای بازرگانی انان+۵ آیه
- امور اقتصادی و معیشتی مردم، دارای جایگاهی مهمّ در حدّ مسایل اعتقادی و عبادی+۳ آیه
- امنیّت، زمینهساز رویکرد مردم به عبادت خدای متعال+۲ آیه
- برخورداری قریش از امنیّت در سفرهای زمستانی و تابستانی برای تجارت+۳ آیه
- حصول امنیّت، به اراده و مشیّت خداوند+۷ آیه
- امنیّت، نعمت عطا شده از سوی خداوند+۴ آیه
- تجارت قریش با سفرهای تابستانی و زمستانی خود به اطراف مکّه+۳ آیه
- امنیّت بخشیدن به سفرهای تجاری قریش، دلیل هلاکت اصحاب فیل+۴ آیه
- فراهم امدن زمینه تجارت قریش با سفرهای تابستانی و زمستانی، دلیل لزوم روی اوردن قریش به عبادت خداوند+۳ آیه
- تجارت قریش، عامل انس و الفت انها در اقامت به مکّه+۴ آیه
- امنیّت در مکّه، قابل تامّل و اندیشه+۹ آیه
- هشدار خداوند به حرمتشکنان کعبه، از عذاب سخت+۳ آیه
- داشتن امنیّت، امری مطلوب و پسندیده+۶ آیه
- لزوم عبادت و بندگی خداوند+۱ آیه
- وجوب توحید و اخلاص، در عبادت و بندگی خداوند+۲ آیه
- ربوبیّت خدا، منشا اطعام او به بندگان+۳ آیه
- برخورداری از امنیّت، پرتوی از ربوبیّت خدا+۲ آیه
- ربوبیّت خداوند، مقتضی عبادت و بندگی برای او+۱ آیه
- کیفر و هلاکت اصحاب فیل، از اثار تدبیر خدا برای حفظ کعبه+۵ آیه
- خداوند، پروردگار کعبه
- از بین بردن گرسنگی و به دست اوردن توان عبادت، هدف از مصرف طعام و خوردنی+۱ آیه
- تبدیل خوف قریش به امنیّت، امتنان الهی بر انان+۳ آیه
- امنیّت راهها، نعمتی الهی+۳ آیه
- امنیّت راه سفرهای تجارتی قریش، نعمتی سزاوار سپاس+۳ آیه
- امنیّت راه سفرهای تجارتی قریش، در زمستان و تابستان+۳ آیه
- راههای امن بین مکّه تا شام، برای قریش، در زمستان و تابستان+۳ آیه
- راههای امن بین مکّه تا یمن، برای قریش، در زمستان و تابستان+۳ آیه
- روی اوردن به عبادت خداوند، فلسفه برخوردار شدن قریش از رفاه و اسایش از سوی خدا+۱ آیه
- فراهم امدن زمینه مناسب از جانب خداوند برای سفرهای زمستانی و تابستانی قریش، حجّتی کامل بر لزوم روی اوردن انان به عبادت خداوند+۲ آیه
- نقش سفر در تجارت و تهیّه مایحتاج زندگی+۳ آیه
- امنیّت قریش، هنگام سفر، از عنایات خداوند+۳ آیه
- امنیّت قریش در سفر، نعمتی شایسته سپاس و عبادت به درگاه خدا+۳ آیه
- قریش، دارای امنیّت در سفرهای تابستانی و زمستانی خود، برای تامین مواد غذایی+۳ آیه
- امن شدن سفرهای تابستانی و زمستانی قریش، پس از هلاکت اصحاب فیل+۸ آیه
- تامین امنیّت مشرکان مکه، مرهون کعبه و امنیّت ان+۱ آیه
- شکست و نابودی اصحاب فیل، باعث ایجاد محیطی مناسب برای عبادت خدا+۳ آیه
- مکلّف بودن قریش به عبادت خداوند+۱ آیه
- وجوب پرستش خدای یگانه و پرهیز از پرستش غیر او+۲ آیه
- امنیّت، زمینه ساز رویکرد مردم، به عبادت خدای متعال+۲ آیه
- توجّه به رازقیّت خداوند، زمینه ساز پرستش او+۱ آیه
- توجّه به ربوبیّت خداوند، مقتضی پرستش او+۲ آیه
- امنیّت کعبه و کوچ زمستانی و تابستانی قریش، زمینه اطعام انان از جانب خداوند و نجات انان از گرسنگی+۳ آیه
- اطعام به قریش از جانب خداوند، مقتضی عبادت و بندگی انان در برابر وی+۳ آیه
- لزوم سپاسگزاری قریش در برابر خداوند، با عبادت به درگاه او، به سبب بهره مند شدن از اطعام الهی+۳ آیه
- شکست اصحاب فیل، مانع گرفتار شدن قریش به فقر اقتصادی و گرسنگی فراگیر و طاقت فرسا+۴ آیه
- برخوردار کردن قریش از امنیّت کامل در سفر و حضر و از میان بردن هراس و خوف انان، از جانب خداوند+۳ آیه
- امنیّت بخشیدن به قریش از جانب خداوند و از میان بردن خوف انان، مقتضی لزوم عبادت خداوند از ناحیه انان+۳ آیه
- شکست اصحاب فیل، موجب امنیّت قریش و از میان برنده زمینه تهاجم دیگران به مکّه+۳ آیه
- حکمفرمایی و زندگی قریش در شهر مکّه، پیش از ظهور اسلام+۲ آیه
- استوار ماندن قریش بر نظام معیشتی و زندگی دیر پای خویش، نعمتی الهی و سزاوار سپاس+۳ آیه
- فراهم امدن زمینه تجارت قریش با سفرهای تابستانی و زمستانی، دلیل لزوم روی اوردن قریش به عبادت خداوند+۳ آیه
- امنیّت راههای کوچ زمستانی و تابستانی در مسافرتهای قریش، نعمتی الهی و سزاوار سپاس+۳ آیه
- فراهم امدن زمینه مناسب از جانب خداوند، برای کوچ زمستانی و تابستانی قریش، حجّتی کامل بر لزوم روی اوری انان به عبادت خداوند+۳ آیه
- لزوم سپاسگزاری قریش از خداوند، در برابر نعمت برخورداری از امنیّت اقتصادی، با عبادت و بندگی در برابر او+۳ آیه
- قریش، معتقد به تقدّس کعبه در زمان جاهلیّت+۲ آیه
- نابودی اصحاب فیل، زمینه ای برای فراهم شدن روزی قریش و نجات انان از گرسنگی+۴ آیه
- کعبه (خانه خدا) وسیله اتحاد، امنیت، اعتبار و تحصیل مال برای قریش+۱ آیه
- مواجه شدن کاروانهای تجارتی قریش با خطر جدّی، بر اثر هجوم اصحاب فیل به مکّه+۴ آیه
- قریش، دارای دو کاروان تجارتی (تابستانه و زمستانه)+۳ آیه
- امنیّت کاروان تجاری قریش، پس از شکست و نابودی سپاه ابرهه، نعمتی قابل یاداوری+۸ آیه
- امنیت برای کاروان قریش از سوی پروردگار موجب پرستش خالصانه انان نسبت به خداوند+۳ آیه
- کعبه، معبد توحید و یکتاپرستی
- «بیت» (خانه)، از نامهای کعبه+۳ آیه
- کعبه، وسیله اتّحاد و اعتبار قریش+۳ آیه
- رفع گرسنگی با تامین مواد خوراکی برای غیر یکتاپرستان از سوی خداوند+۱ آیه
- رفع گرسنگی مردم، قبل از الزام انان به بندگی خداوند، از میان برنده بهانه مخالفان، در ترک عبادت+۱ آیه
- شکر رفع گرسنگی، تنها با عبادت خداوند+۱ آیه
- رفع گرسنگی به وسیله طعام، عامل پیدایش توان عبادت+۱ آیه
- ربوبیّت خداوند، منشا اطعام او به گرسنگان+۵ آیه
- رفع گرسنگی و ناامنی از ساکنان مکّه، در راستای اعتلا و شکوفایی کعبه و از جلوه های ربوبیّت خداوند+۱ آیه
- مبتلا شدن قریش به گرسنگی و فراهم شدن زمینه های رفع ان، از سوی خداوند+۲ آیه
- رفع گرسنگی قریش از جانب خدا، مقتضی بندگی و عبادت انان برای او+۲ آیه
- توجّه به دوران گرسنگی و ناامنی قریش مایه عبرت+۴ آیه
- تسلّط قریش بر مکه، قبل از اسلام+۱ آیه
- وجوب عبادت و بندگی خداوند+۱ آیه
- امنیت بخشیدن خداوند به قریش و از بین بردن ترس انان، موجب وجوب عبادت خداوند بر انان+۲ آیه
- وجوب عقیده به توحید و اخلاص، در عبادت و بندگی+۲ آیه