سوره محمد، آیه ۸ · جزء ۲۶ · صفحه ۵۰۷
وَ الَّذِينَ كَفَرُوا فَتَعْساً لَهُمْ وَ أَضَلَ أَعْمَالَهُمْ
و کسانی که کافر شدند، مرگ بر آنان! و اعمالشان نابود باد!
معنی کلمات و عبارات
«الَّذِینَ»: مبتدا و خبر آن محذوف است. تقدیر چنین است: الِّذِینَ کَفَرُوا، أتْعَسَهُمُ اللهُ. یا مفعول به مقدم است. «تَعْساً»: هلاک و نابودی. مفعول مطلق فعل محذوف (أَتْعَسَ) است. «أَضَلَّ»: (نگا: محمد / . عطف بر فعل محذوف (أَتْعَسَ) است. جمله دعائی است. یا این که (فَتَعْساً لَّهُمْ) انشائی، و (أَضَلَّ أَعْمَالَهُمْ) اخباری است، و معنی آیه چنین میشود: کافران، مرگ بر آنان باد، و خداوند اعمال (نیک) ایشان را باطل و بیسود میگرداند.
نزول
سال ۱۳ بعثت(دوره مکی) بازپخش وحی در این سال
در آن زمان چه میگذشت (۹ رویداد)
- هجرت پیامبر از مکه به مدینهمرتبط با نزول
۱ هجرت · مکه - مدینه - اجازه جهاد دفاعیمرتبط با نزول
13 بعثت · مدینه - جنگ بدرمرتبط با نزول
۲ هجرت · بدر - پیمان برادری میان مهاجران و انصار
13 بعثت · مدینه - اختفا در غار ثور هنگام هجرت
13 بعثت · غار ثور، نزدیک مکه - تدوین پیماننامه مدینه
13 بعثت · مدینه - نخستین نماز جمعه در رانونا
13 بعثت · بنی سالم / مدینه - بنای مسجد قبا
13 بعثت · قبا، نزدیک مدینه - پیمان دوم عقبه
13 بعثت · عقبه، منی
نکات آیه
۱- کافران، مورد نفرین خداوند و گرفتار ذلّت و خوارى «و الذین کفروا فتعسًا لهم»
واژه «تعساً» (به معناى لغزیدن و به رو در افتادن) نشانگر ذلّت و خوارى است.
۲- فرجام نهایى کافران، به رو افتادن در خاکِ مذلت و از دست دادن تلاش ها است. «و الذین کفروا فتعسًا لهم و أضلّ أعملهم»
بنابراین که جمله «فتعساً لهم» خبریه باشد و با توجه به این که «تعس» به معناى به رو در افتادن است - که حاکى از نهایت ذلت است - مطلب بالا استفاده مى شود.
۳- ذلت و ناکامى نهایى کافران، نویدى به مؤمنان مجاهد «و الذین کفروا فتعسًا لهم و أضلّ أعملهم»
با توجه به ارتباط آیات - که جهت گیرى اصلى آن، دعوت از مؤمنان به جهاد در راه خدا علیه کافران است - از جمله «فتعساً...» مطلب بالا استفاده مى شود.
۴- کفر، موجب سقوط انسان و از بین رفتن اعمال نیک وى * «و الذین کفروا فتعساً لهم و أضلّ أعملهم»
برداشت بالا بدان احتمال است که «أضلّ أعمالهم» نظر به حبط عمل داشته باشد; یعنى، اگر کافران عمل نیکى هم داشته باشند، پس از مرگ به کار آنان نخواهد آمد.
تفسیر (۶)
موضوعات
دستهبندی موضوعی
بشارت ذلت کافرانبشارت به مجاهداننفرین بر کافرانذلت کافرانحبط عمل کافرانمشمولان نفرین خداعوامل حبط عملآسیب شناسی شخصیتعوامل انحطاطبشارت به مؤمنانفرجام کافرانآثار کفر
فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۱۳)
- کفر، عامل تباهی و حبط عمل در دنیا و اخرت+۳ آیه
- بطلان اعمال و عبادات کافران+۳ آیه
- کفر، عامل تباهی و حبط عمل کافران+۴ آیه
- کافران، مورد نفرین خدا و گرفتار ذلّت و خواری
- هشدار خدا به کافران، از فرجام شوم انان+۲ آیه
- لعن بر کافران، روا و جایز و مورد درخواست خدا+۲ آیه
- مُضلّ/ اسماوصفات+۱ آیه
- جواز نفرین بر کافران+۸ آیه
- کراهت از حق و چیزهای نازل شده از سوی خداوند موجب نفرین+۱ آیه
- کفرورزی، از موجبات نفرین خدا+۸ آیه
- گناه و فسق، از موجبات نفرین+۴ آیه
- ناخشنودی کافران از پیام وحی، موجب گرفتار شدن انان به نفرین الهی+۱ آیه
- نفرین خدا بر کافران حقناپذیر+۷ آیه