سوره مریم، آیه ۳۷ · جزء ۱۶ · صفحه ۳۰۷
فَاخْتَلَفَ الْأَحْزَابُ مِنْ بَيْنِهِمْ فَوَيْلٌ لِلَّذِينَ كَفَرُوا مِنْ مَشْهَدِ يَوْمٍ عَظِيمٍ
ولی (بعد از او) گروههایی از میان پیروانش اختلاف کردند؛ وای به حال کافران از مشاهده روز بزرگ (رستاخیز)!
معنی کلمات و عبارات
«الأحْزَابُ»: گروهها و دستهها. مراد فرق مختلف یهودیان و مسیحیان است. «وَیْلٌ»: هلاک و نابودی. وای. «مَشْهَدِ»: صحنه قیامت. هنگامه رستاخیز. حضور یافتن. گواهی. جایگاه گواهی پیغمبران و فرشتگان و اعضاء انسان، بر اعمال بندگان (نگا: غافر / ).
نزول
سال ۷ بعثت(دوره مکی) بازپخش وحی در این سال
در آن زمان چه میگذشت (۳ رویداد)
نکات آیه
۱- طایفه هایى از مردم زمان مریم، پیروان على رغم سخنان روشن عیسى(ع) در باره او به اختلاف نظر و کشمکش پرداختند. «فاختلف الأحزاب من بینهم»
با توجه به آیات گذشته که در باره فرزند مریم(س) بودن عیسى(ع) و نفى گزینش فرزند از جانب خداوند بود، چنین برمى آید که اختلاف طایفه ها و گروه ها در باره ماهیت حضرت مسیح(ع) بوده است.
۲- گروهى از مردم زمان مریم به عیسى(ع) و گفته هاى او ایمان آوردند و گروهى کفر ورزیدند. «فاختلف الأحزاب من بینهم فویل للذین کفروا»
۳- قیامت، روزى سخت و هلاکت بار براى کفرورزان به عیسى(ع) و گفته هاى او «فویل للذین کفروا من مشهد یوم عظیم»
«ویل»، یعنى عذاب و هلاکت (لسان العرب). هلاکت بار بودن قیامت کنایه از شدت عذاب است، در حدى که اگر در قیامت نیز مرگ وجود مى داشت گرفتاران به عذاب، زنده نمى ماندند.
۴- آنان که عیسى(ع) را فرزند مریم(س)، بنده خدا و پیامبر او نمى دانند، کافراند. «فاختلف الأحزاب من بینهم فویل للذین کفروا»
۵- اعتقاد به فرزندى عیسى(ع) براى خداوند کفر است. «ما کان للّه أن یتّخذ من ولد ... فویل للذین کفروا من مشهد یوم عظیم»
۶- در قیامت، گواهانى بر بطلان پندار فرزندى عیسى(ع) براى خداوند شهادت خواهند داد. «فویل للذین کفروا من مشهد یوم عظیم»
۷- صحنه هاى شهادت علیه کافران در قیامت، منظره هایى دشوار و هلاکت آفرین خواهد بود. «فویل للذین کفروا من مشهد یوم عظیم»
«مشهد» ممکن است اسم مکان به معناى محل شهادت باشد. حرف «مِنْ» دلالت دارد که همان مکان شهادت منشأ «ویل» براى کافران است، بنابراین باید گفت صحنه هاى شهادت علیه آنها، مرگ آفرین و عذاب ساز است، به گونه اى که اگر در قیامت مرگ کسى امکان پذیر بود، آنان جز هلاکت و ویل سرنوشتى نداشتند.
۸- روز قیامت، روزى عظیم و جایگاه حضور و گواهى است. «من مشهد یوم عظیم»
«مشهد» چنانچه اسم مکان باشد، به معناى محل حضور و شهادت است. و مى تواند مصدر میمى و به معناى شهود و حضور در روز قیامت باشد.
تفسیر (۸)
موضوعات
دستهبندی موضوعی
اختلاف در عیسیاختلاف مردم دوران مریممؤمنان به عیسیمکذبان عیسی در قیامتگواهی اخروی علیه کافراناختلاف مسیحیانبطلان عقیده به فرزندداری خدامکذبان عیسیعبودیت عیسیبشر بودن عیسیگواهی در قیامتگواهان در قیامتسختی قیامتفرزند مریمعقیده به فرزندداری خداقصه عیسیموجبات کفرعظمت قیامتاهوال قیامتظهور حقایق در قیامت
فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۵۶)
- وجود اختلاف میان احزاب و پیروان ادیان+۳ آیه
- اختلاف مذاهب و فرقههای مسیحیّت درباره عیسی(علیه السلام)+۳ آیه
- حزبگرایی و خودمحوری، منشا اختلاف+۳ آیه
- انذار کافران و ظالمان اهلکتاب، از وظایف پیامبر(صلی الله علیه واله)+۲ آیه
- انذار کافران از سختیهای قیامت+۲ آیه
- انذارهای پیامبر(صلی الله علیه واله) به مشرکان صدر اسلام+۱ آیه
- اختلاف اهلکتاب درباره شخصیّت عیسی(علیه السلام)+۳ آیه
- انذار کافران وستمگران اهلکتاب نسبت به حوادث حسرتافرین قیامت، از مسؤولیّتهای پیامبر(صلی الله علیه واله)+۲ آیه
- اختلاف اهلکتاب درباره شخصیت عیسی(علیه السلام)+۳ آیه
- انذار کافران اهلکتاب نسبت به حوادث حسرتافرین قیامت از مسؤولیّتهای پیامبر(صلی الله علیه واله)+۲ آیه
- پرستش خدای یگانه، مایه اتّحاد و همبستگی در پیروان ادیان الهی+۲ آیه
- بروز حقّانیّت توحید، در قیامت+۳ آیه
- تهدید اهلکتاب از ناحیه خداوند به عذاب قیامت، به سبب کفر و اعتقاد باطلشان درباره عیسی(علیه السلام)+۲ آیه
- مسیحیان کافر و حقناپذیر، مورد تهدید خدا به عذاب قیامت+۱۰ آیه
- جهنّم، دربردارنده وادی عمیق، برای عدّهای از جهنّمیان+۴ آیه
- بینایی اعجابانگیز چشمان کافران، در قیامت+۱ آیه
- اختلاف احزاب اهلکتاب، درباره عیسی(علیه السلام)+۳ آیه
- افراط و تفریط احزاب اهلکتاب، درباره شخصیّت عیسی(علیه السلام)، سبب گرفتاری انان به عذاب+۳ آیه
- کفر برخی احزاب اهلکتاب، نسبت به عیسی(علیه السلام)+۱ آیه
- احزاب و گروههای مختلف، در عصر عیسی(علیه السلام)+۳ آیه
- شگفتانگیز بودن شنوایی و بینایی کافران، هنگام حشر و حضور انان، در نزد پروردگار+۱ آیه
- حرمت اختلاف در دین+۵ آیه
- جهنّم، دارای درّه های عذاب+۴ آیه
- قیامت روزی سخت برای احزاب و گروههای اختلاف کننده در دین+۱ آیه
- توجّه به قیامت و بازگشت انسانها به سوی پروردگار، منشا پرهیز از اختلاف در دین+۳ آیه
- برخورداری کافران در قیامت، از قدرت شنوایی+۱ آیه
- کفر، باعث گمراهی و محرومیّت از هدایت الهی+۲ آیه
- سرکشی و ظلم، درپی دارنده اختلاف و تفرقه+۲ آیه
- کافران، مردمانی ستم پیشه و ظالم+۲ آیه
- تکذیب و انکار اخرت، ظلم، و موجب عذاب اخرتی+۱ آیه
- کفر، ظلم و کافران، مردمی ستم پیشه+۳ آیه
- عذاب اخرت، عذابی بس بزرگ تر
- احزاب و گروههای کفرپیشه، در عصر عیسی(علیه السلام)+۳ آیه
- اختلاف احزاب اهل کتاب، درباره عیسی(علیه السلام)و افراط و تفریط انان، درباره شخصیّت وی+۳ آیه
- کفر گروههایی از بنی اسراییل به عیسی(علیه السلام)+۱ آیه
- غفلت کافران از روز قیامت، موجب حسرت انان در ان روز+۲ آیه
- غفلت کافران، از روز قیامت+۳ آیه
- قیامت، روز بیداری کافران از خواب غفلت+۲ آیه
- غفلت از قیامت، زمینه کفرورزی و ترک ایمان به ان+۱ آیه
- غفلت از قیامت، موجب حسرت کافران در ان روز+۲ آیه
- انذار شدن کافران از روز حسرت بار قیامت، وظیفه پیامبر(صلی الله علیه واله)+۱ آیه
- قیامت، روزی بزرگ و با عظمت
- بروز حقّانیّت توحید، در قیامت+۳ آیه
- قیامت، روز حسرت برای کافران+۱ آیه
- حضور کفرپیشگان در قیامت، بس دشوار و هلاکت بار
- برخورداری کافران، از بینایی و شنوایی تعجّب انگیز در قیامت+۱ آیه
- صحنه های شهادت علیه کافران در قیامت، دشوار و هلاکت افرین
- شهادت گواهانی در قیامت، بر بطلان پندار فرزندی عیسی علیه السلام برای خداوند+۱ آیه
- صحنههای شهادت علیه کافران در قیامت، منظرههایی دشوار و هلاکتافرین
- انذار اهلکتاب، از مسیولیّتهای پیامبر صلی الله علیه و اله+۳ آیه
- انذارهای پیامبر اسلام صلی الله علیه و اله، به کافران صدر اسلام+۱ آیه
- اختلاف نصارا و فرقههای مسیحیت، درباره عیسی علیه السلام+۳ آیه
- مسیحیان کافر و حقناپذیر، مورد تهدید خداوند به عذاب قیامت+۱۰ آیه
- جواز نفرین بر کافران+۶ آیه
- کفرورزی، از موجبات نفرین خدا+۷ آیه
- نفرین خدا بر کافران حقناپذیر+۶ آیه