سوره هود، آیه ۲ · جزء ۱۱ · صفحه ۲۲۱
أَلاَّ تَعْبُدُوا إِلاَّ اللَّهَ إِنَّنِي لَكُمْ مِنْهُ نَذِيرٌ وَ بَشِيرٌ
(دعوت من این است) که: جز «اللّه» را نپرستید! من از سوی او برای شما بیم دهنده و بشارت دهندهام!
معنی کلمات و عبارات
«أَلاّ»: این که نه. تا این که نه. «أَلاّ تَعْبُدُوا»: مفعول به فعل مقدّر (قُلْ) در اوّل آن است. معنی بالا با توجّه بدین نکته است. امّا این جمله میتواند علّت دو فعل (اُحْکِمَتْ ... فصّلت) در آیه قبلی باشد که معنی چنین میشود: تحکیم و تفصیل آیات، به زبان حال. یعنی به زبان برهان و استدلال، شما را فریاد میدارند که جز خدا را نپرستید.
نزول
سال ۸ بعثت(دوره مکی) بازپخش وحی در این سال
نکات آیه
۱- لزوم پرستش خدا و پرهیز از پرستش غیر او «ألاّ تعبدوا إلاّ الله»
۲- توحید و لزوم یکتاپرستى از تعالیم اساسى ، متقن و روشنِ قرآن است. «کتب أُحکمت ءایته ثم فصلت ... ألاّ تعبدوا إلاّ الله»
«ألاّ» مرکب از «أن» تفسیریه و «لا» ى ناهیه است و جمله «لاتعبدوا ...» تفسیر «کتاب اُحکمت آیاته ثم فصلت» مى باشد; یعنى ، نهى از پرستش غیر خدا ، سخن متقن و روشن قرآن است.
۳- پرستش غیر خدا ، فرجام شوم و نامیمونى را درپى خواهد داشت. «ألاّ تعبدوا إلاّ الله إننى لکم منه نذیر»
جمله «ألاّ تعبدوا إلاّ الله» حاوى دو معناست: ۱. نهى از پرستش غیر خدا; ۲. لزوم پرستش خداوند. «انذار» که به معناى ترساندن از فرجامى شوم است، در ارتباط با معناى نخست و بشارت که به معناى مژدگانى به عاقبتى خوش است، در ارتباط با معناى دوم ایراد شده است. لام در «لکم» لام تقویت و متعلق به «نذیر و بشیر» است.
۴- پرستش خداى یکتا ، درپى دارنده فرجامى خوش و نیکوست. «إننى لکم منه ... بشیر»
۵- پیامبر(ص) ، وظیفه دار انذار مشرکان و ترساندن آنان از فرجامى شوم «ألاّ تعبدوا إلاّ الله إننى لکم منه نذیر»
۶- پیامبر(ص) ، وظیفه دار مژده دادن به موحدان و بشارت دادن آنان به عاقبتى خوش «ألاّ تعبدوا إلاّ الله إننى لکم منه ... بشیر»
۷- محمد(ص) ، پیامبرى از ناحیه خداوند «إننى لکم منه»
۸- رسالت پیامبر(ص) ، از پیامهاى متقن ، روشن و اساسىِ قرآن «کتب أُحکمت ءایته ثم فصلت ... إننى لکم منه نذیر و بشیر»
جمله «إننى لکم منه ...» نیز همانند «لاتعبدوا ...» تفسیر «کتاب اُحکمت ...» مى باشد; یعنى ، از پیامهاى این کتاب ، رسالت و نبوت پیامبر(ص) است.
تفسیر (۱۰)
- تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۱–۴ - تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۱–۴ - تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۱–۱۶ - برگزیده تفسیر نمونه(مکارم شیرازی)
آیه ۲ - تفسیر نور(محسن قرائتی)
آیه ۲ - نکتههای تفسیر نور
آیه ۲ - پیامهای تفسیر نور
آیه ۲ - تفسیر اثنی عشری(حسینی شاه عبدالعظیمی)
آیه ۲ - تفسیر روان جاوید
آیات ۱–۴ - تفسیر اطیب البیان(سید عبدالحسین طیب)
آیه ۲
موضوعات
دستهبندی موضوعی
بشارت به حسن فرجامفرجام شرک عبادیفرجام عبادت غیر خدامحمد و موحدانمحمددر قرآناتقان توحید عبادیاهمیت نبوت محمدبشارت به موحدانوضوح نبوت محمدفرجام توحید عبادیوضوح توحیداجتناب از شرک عبادیانذار از فرجام شوممهمترین تعالیم قرآنانذار مشرکانعوامل فرجام شومعوامل حسن فرجامبشارتهای محمداهمیت عبادت خدااهمیت توحید عبادیمحمد و مشرکانرسولان خدانبوت محمدانذارهای محمدمقامات محمدتوحید عبادیمسؤولیت محمد
فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۵۶)
- ضرورت اخلاص در عبادت+۷ آیه
- لزوم استغفار مشرکان از شرک خود، توام با توبه و بازگشت به خدا+۷ آیه
- ماموریّت پیامبر(صلی الله علیه واله) برای دعوت مشرکان به توحید و استغفار به درگاه وی+۲ آیه
- دعوت پیامبران از مشرکان برای استغفار+۷ آیه
- پیامبر(صلی الله علیه واله) انذاردهنده مردم به وسیله قران+۹ آیه
- پیامبر(صلی الله علیه واله)، وظیفهدار انذار مشرکان از عذاب روز بزرگ+۱ آیه
- بشارتدهی، از وظایف تبلیغی پیامبر(صلی الله علیه واله)+۲ آیه
- انذار از عذابهای خدا، روشی لازم در تبلیغ انبیا+۹ آیه
- بشارت به مخاطبان، از روشی مؤثّر در تبلیغ پیامبران الهی
- بشارت، شیوه کار امد در تربیت انسان+۲ آیه
- دعوت شدن تمام انسانها به توبه، از سوی خدا+۱ آیه
- عبادت خداوند یگانه، زمینهساز توبه به درگاه او+۲ آیه
- خداوند یکتا، تنها معبود شایسته برای عبادت+۹ آیه
- پرستش خدای یگانه، از تعالیم اساسی و متقن و روشن قران کریم+۱ آیه
- تبیین و ذکر اموزههای توحیدی در قران+۹ آیه
- قران، دعوتکننده انسانها به توحید+۵ آیه
- دعوت شدن مشرکان کافر به توحید، از سوی پیامبراکرم(صلی الله علیه واله)+۶ آیه
- وجوب استغفار مشرکان، از پروردگار+۶ آیه
- لزوم عبادت و بندگی خداوند+۵ آیه
- وجوب توحید و اخلاص، در عبادت و بندگی خداوند+۷ آیه
- خوف پیامبر(صلی الله علیه واله) از ابتلای مشرکان به عذاب اخرت، در صورت توبه نکردن از شرک خود+۱ آیه
- لزوم استغفار از شرک، توام با توبه و بازگشت به خدا+۷ آیه
- شرک در عبادت، مورد نکوهش و نهی خدا
- لزوم استغفار مشرکان از شرک خود، توام با توبه و بازگشت به خدا+۶ آیه
- مشرکان، مستحقّ کیفر و عذاب خداوندی+۸ آیه
- تنها خدا، شایسته عبادت+۹ آیه
- عبادت خداوند یگانه، زمینه ساز توبه به درگاه او+۲ آیه
- لزوم عبادت خدا و ضرورت پرهیز از پرستش غیر او، فرمان خداوند به انسانها
- وجوب پرستش خدای یگانه و پرهیز از پرستش غیر او+۷ آیه
- خداوند، فراخوان انسانها به عبادت خالصانه اش+۱ آیه
- عبادت خدای یگانه، از تعالیم اساسی و مهمّ قران+۱ آیه
- خداوند، فراخوان انسانها به عبادت+۱ آیه
- تشویق و بشارت، برای وا داشتن انسانها به عبادت و بندگی خداوند+۲ آیه
- توجّه به معاد و بازگشت انسانها به سوی خدا، برانگیزنده عبادت او
- تهدید و انذار مشرکان نسبت به کیفرهای اخرتی، زمینه ساز گرایش انان به عبادت خدا+۵ آیه
- لزوم استغفار از پرستش غیر خدا+۱ آیه
- عبادت غیر خدا، درپی دارنده عذاب روز قیامت+۴ آیه
- ترس پیامبر(صلی الله علیه واله) از عذاب روز بزرگ و ابتلای روی گردانندگان از استغفار و توبه به ان+۱ آیه
- اعراض از توحید و دعوت حق، سبب ترس پیامبر(صلی الله علیه واله) از عذاب شدن اعراض کنندگان کافر در قیامت+۱ آیه
- تبیین و ذکر اموزه های توحیدی، در قران+۹ آیه
- پیامبر صلی الله علیه و اله انذاردهنده مردم به وسیله قران+۹ آیه
- پیامبر صلی الله علیه و اله، وظیفهدار انذار مشرکان، از عذاب روز بزرگ+۱ آیه
- انذار مشرکان صدر اسلام از سوی پیامبر صلی الله علیه و اله، به وسیله قران+۵ آیه
- بشارتدهی به انسانها، از وظایف محمّد صلی الله علیه و اله
- دعوت مشرکان به توحید، از جانب محمّد صلی الله علیه و اله+۶ آیه
- انذار از عذابهای خدا، از روشهای تبلیغی محمّد صلی الله علیه و اله+۶ آیه
- ترس پیامبر صلی الله علیه و اله از گرفتار شدن مشرکان به عذاب اخرت، در صورت توبه نکردن از شرک خود+۱ آیه
- توحید در عبادت، از پیامها و محورهای اصلی رسالت پیامبر صلی الله علیه و اله+۱ آیه
- پیامبر صلی الله علیه و اله، انذاردهنده مردم به وسیله قران+۸ آیه
- پیامبر صلی الله علیه و اله، وظیفهدار انذار مشرکان و ترساندن انان از فرجامی شوم
- محمّد صلی الله علیه و اله، پیامبری دلسوز برای مردم و نگران از فرجامی ناگوار برای مشرکان+۱ آیه
- انذار مردم و بیم دادن ایشان، از وظایف پیامبر صلی الله علیه و اله
- بشارت دادن به مردم، از وظایف اساسی پیامبر صلی الله علیه و اله
- استبعاد و انکار معاد، از سوی کافران مشرک
- وجوب عبادت و بندگی خداوند+۵ آیه
- وجوب عقیده به توحید و اخلاص، در عبادت و بندگی+۷ آیه