آیه ۶۵ سوره هود

سوره هود، آیه ۶۵ · جزء ۱۲ · صفحه ۲۲۹

فَعَقَرُوهَا فَقَالَ تَمَتَّعُوا فِي دَارِكُمْ ثَلاَثَةَ أَيَّامٍ ذٰلِكَ وَعْدٌ غَيْرُ مَكْذُوبٍ

(اما) آنها آن (ناقه) را از پای در آوردند! و (صالح به آنها) گفت: «(مهلت شما تمام شد!) سه روز در خانه‌هایتان بهره‌مند گردید؛ (و بعد از آن، عذاب الهی فرا خواهد رسید؛) این وعده‌ای است که دروغ نخواهد بود!»

معنی کلمات و عبارات
«عَقَرُوهَا»: آن را نحر کردند. آن را سر بریدند (نگا: اعراف / ).
نزول

سال ۹ بعثت(دوره مکی) بازپخش وحی در این سال

نکات آیه
۱- کافران قوم ثمود ، با نادیده گرفتن هشدارهاى صالح(ع)، ناقه او را پى کردند و آن را هلاک ساختند. «فعقروها» «عقر» (مصدر عقروا) در اصل به معناى پى کردن شتر و قطع پاهاى آن با شمشیر است; به نحر کردن و کشتن شتر نیز «عقر» گفته مى شود. ۲- قوم ثمود، با پى کردن ناقه صالح و از میان بردن آیت رسالت او ، عذاب الهى را براى خویش قطعى ساختند. «فعقروها فقال تمتعوا فى دارکم ثلثة أیام» ۳- قوم ثمود ، پس از کشتن ناقه صالح ، بیش از سه روز مهلت ماندن در دنیا و بهره بردن از متاع آن را نداشتند. «فقال تمتعوا فى دارکم ثلثة أیام» ۴- قوم ثمود ، مردمى سخت دلبسته به دنیا و تمتعات آن «فقال تمتعوا فى دارکم ثلثة أیام» روشن است که مقصود صالح(ع) از این فرمان (تمتعوا ...) این نیست که قوم ثمود را به بهره بردارى از تمتعات دنیا فرابخواند; بلکه به قرینه جمله بعد، اعلام سه روز مهلت است. بیان مهلت سه روزه به سه روز بهره گیرى از تمتعات دنیا، اشاره به رویه قوم ثمود دارد; یعنى، آنچه خواهان آن هستید و بدان دل بسته اید و به خاطر آن به آیین الهى نمى گرایید، تنها تا سه روز دیگر ادامه خواهد داشت. ۵- نزول عذاب بر قوم ثمود ، وعده اى راستین و تخلف ناپذیر «ذلک وعد غیر مکذوب» ۶- نزول عذاب بر قوم ثمود ، وعده اى از ناحیه خداوند به حضرت صالح(ع) «ذلک وعد غیر مکذوب»
تفسیر (۹)
روایات و احادیث

۷- «عن أبى عبدالله(ع) (فى حدیث قوم صالح) ... قالوا: اعقروا هذه الناقة ... ثم قالوا: من الذى یلى قتلها و نجعل له جعلاً ما أحب ، فجائهم رجل... شقى من الأشقیاء... فجعلوا له جعلاً... فقعد لها فى طریقها فضربها بالسیف ضربة فلم تعمل شیئاً فضربها ضربة اُخرى فقتلها ... و أقبل قوم صالح فلم یبق أحد منهم إلاّ شرکه فى ضربته ... فأوحى الله تبارک و تعالى إلى صالح(ع) ... قل لهم: إنى مرسل علیکم عذابى إلى ثلاثة أیام فإن هم تابوا و رجعوا قبلت توبتهم و صددت عنهم ... فأتاهم صالح(ع) فقال لهم: ... یا قوم إنکم تصبحون غداً و وجوهکم مصفرّة والیوم الثانى وجوهکم محمرّة والیوم الثالث وجوهکم مسودّة ...; [منبع: کافى، ج ۸، ص ۱۸۷، ح ۲۱۴; بحارالأنوار، ج ۱۱- ، ص ۳۸۸، ح ۱۴.] از امام صادق(ع) [در داستان قوم صالح] روایت شده که [قوم او]گفتند: این شتر را از پاى درآورید ... سپس گفتند: چه کسى داوطلب کشتن آن مى شود ما براى او دستمزدى که دلخواهش باشد قرار مى دهیم. پس مردى که از اشقیا بود، نزد آنان آمد ... و دستمزدى براى او قرار دادند. پس آن مرد در راه شتر کمین کرد و ضربتى بر آن وارد کرد که کارساز نبود و با ضربتى دیگر او را کشت ... و قوم صالح آمدند و تمامى آنها [با پرداخت اجرت] در ضربه اى که آن مرد زده بود، خود را سهیم کردند ... پس خدا به صالح وحى کرد که به آنان بگو من تا سه روز عذاب خود را بر شما خواهم فرستاد. پس اگر [در این سه روز] آنان توبه کردند و برگشتند، توبه آنها را مى پذیرم و از [عذاب ]آنان منصرف مى شوم ... پس صالح نزد قومش آمد و گفت...اى قوم! فردا صبح صورتهاى شما زرد مى شود و روز دوم سرخ و روز سوم سیاه مى گردد...».

موضوعات

دسته‌بندی موضوعی

فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۲۳)
  • برخورد خشونت امیز قومثمود با معجزه صالح(علیه السلام)به صورت ایه خدا+۹ آیه
  • ترک استغفار از عوامل نابودی امّتهای پیشین+۲ آیه
  • امکان سه روز زنده ماندن، قوم صالح پس از پی کردن شتر+۱ آیه
  • اثرناپذیری و سرپیچی قوم صالح از انذارهای الهی، با پی کردن ناقه+۷ آیه
  • اتمامحجّت صالح(علیه السلام) بر ثمود، با اعطای مهلت محدود به انان+۳ آیه
  • پی کردن ناقه صالح، از سوی قوم ثمود+۱۰ آیه
  • نزول عذاب بر قوم ثمود، وعدهای راستین و تخلّفناپذیر+۱ آیه
  • سه روز، مهلتِ ماندن در دنیا برای قوم ثمود، پس از کشتن ناقه صالح+۱ آیه
  • صداقت خدا، در وعید به پی کنندگان ناقه صالح+۱ آیه
  • نزول عذاب بر قوم ثمود، وعده ای دروغ ناپذیر از سوی خداوند+۱ آیه
  • پی شدن ناقه صالح به دست ثمودیان، به رغم تاکید صالح(علیه السلام)بر پرهیز از هرگونه تعرض به ان+۸ آیه
  • هم دلی و هم گامی ثمودیان، در کشتن ناقه صالح+۱۲ آیه
  • قطعی شدن عذاب بر ثمودیان، پس از پی کردن ناقه صالح+۳ آیه
  • نابودی ثمودیان، در پی کشتن ناقه صالح+۱۱ آیه
  • نابودی ثمودیان، پس از پی کردن ناقه صالح، تنها پس از سه روز+۴ آیه
  • گرفتار شدن قوم ثمود به عذاب با صیحه، به سبب پی کردن ناقه صالح+۶ آیه
  • پی کردن ناقه صالح از ناحیه قوم ثمود، سبب هلاکت انان با صیحه اسمانی+۳ آیه
  • رفتار ظالمانه قوم ثمود، با ناقه صالح+۲ آیه
  • پی کردن شتر صالح، عملی ظالمانه+۲ آیه
  • راضی بودن به قتل، سبب شریک بودن در قتل+۵ آیه
  • معذب شدن ثمودیان در وطن خود (شهر حجر)+۶ آیه
  • پی کردن ناقه عامل معذب شدن ثمودیان در وطن خود+۷ آیه
  • قطعی شدن وعده عذاب الهی به قوم ثمود، با پی کردن ناقه صالح+۱ آیه
واژه‌ها