آیه ۶۴ سوره هود

سوره هود، آیه ۶۴ · جزء ۱۲ · صفحه ۲۲۹

وَ يَا قَوْمِ هٰذِهِ نَاقَةُ اللَّهِ لَكُمْ آيَةً فَذَرُوهَا تَأْكُلْ فِي أَرْضِ اللَّهِ وَ لاَ تَمَسُّوهَا بِسُوءٍ فَيَأْخُذَكُمْ عَذَابٌ قَرِيبٌ

ای قوم من! این «ناقه» خداوند است، که برای شما نشانه‌ای است؛ بگذارید در زمین خدا به چرا مشغول شود؛ هیچ گونه آزاری به آن نرسانید، که بزودی عذاب خدا شما را خواهد گرفت!»

معنی کلمات و عبارات
«نَاقَةُ اللهِ»: شتر خدا. اضافه شتر به (الله) اضافه تشریفی است و بیانگر اکرام و احترام است. از قبیل: أَرْضُ اللهِ. بَیْتُ اللهِ. شَهْرُ اللهِ. «آیَةً»: معجزه. حجّت و برهان (نگا: اعراف / ، شعراء / قمر / - ).
نزول

سال ۹ بعثت(دوره مکی) بازپخش وحی در این سال

نکات آیه
۱- پیدایش شترى به اراده خداوند و بدون جریان اسباب و علل عادى ، معجزه صالح(ع) براى اثبات رسالت خویش «و یقوم هذه ناقة الله لکم ءایة» ۲- ناقه صالح ، آیه و معجزه اى بزرگ و داراى اهمیتى خاص بود. «هذه ناقة الله لکم ءایة» اضافه «ناقة» به «الله» علاوه بر اینکه اشاره به پیدایش ناقه صالح بدون جریان علل عادى دارد ، گویاى عظمت و بزرگى ناقه نیز مى باشد. ۳- صالح(ع) با برخوردى عاطفى ، قوم خویش را با خصوصیات معجزه خویش آشنا ساخت. «و یقوم هذه ناقة الله» تعبیر «یا قوم» (اى مردم من) حکایت از مهربانى و عطوفت دارد. ۴- صالح(ع) از قوم خویش خواست تا ناقه را براى چریدن آزاد بگذارند. «فذروها تأکل فى أرض الله» ۵- صالح(ع) ، برحذر دارنده قوم ثمود از ایجاد هرگونه مزاحمت و آزاررسانى به ناقه «و لاتمسوها بسوء» ۶- صالح(ع) ، قوم خود را در صورت آزاررسانى به ناقه و بازداشتن آن از چرا ، به عذابى زودرس هشدار داد. «و لاتمسوها بسوء فیأخذکم عذاب قریب» ۷- زمین و روییدنیهاى آن، ملک خداوند است. «فذروها تأکل فى أرض الله» برداشت فوق، از اضافه «أرض» به «الله» استفاده شده است. ۸- مالکیت خداوند بر چراگاهها ، دلیل صالح(ع) بر لزوم آزاد گذاشتن ناقه براى چریدن در هر کجاى زمین «هذه ناقة الله ... فذروها تأکل فى أرض الله» تعبیرهاى «ناقه خدا» و «زمین خدا» در حقیقت استدلال صالح(ع) بر لزوم آزادگذارى ناقه براى چریدن بود; یعنى ، چون ناقه از آنِ خداست و زمین نیز از آنِ اوست ، روا نیست ناقه را از چریدن باز دارید. ۹- آزادى ناقه صالح براى چریدن ، در تضاد با منافع قوم ثمود «فذروها تأکل فى أرض الله و لاتمسوها بسوء» تهدید شدن قوم ثمود به عذاب در صورت بازدارى ناقه از چریدن، نشان مى دهد که سلامتى ناقه ازسوى آنان، درخطر بود وآنها آزادى ناقه را براى چرا، به سودخویش نمى دیدند.
تفسیر (۹)
روایات و احادیث

۱۰- «عن أبى جعفر(ع) قال: إن رسول الله(ص) سأل جبرئیل(ع): ... فقال: یا محمد(ص) ان صالحاً بعث إلى قومه ... قالوا: یا صالح ادع لنا ربک یخرج لنا من هذا الجبل الساعة ناقة حمراء شقراء وبراء عشراء بین جنبیها میل ... فسأل الله تعالى صالح ذلک فانصدع الجبل صدعاً ... ثم اضطرب ذلک الجبل ... ثم لم یفجأهم إلاّ رأسها ... ثم خرج سائر جسدها ثم استوت قائمة على الأرض ...; [منبع: کافى، ج ۸، ص ۱۸۵، ح ۲۱۳; تفسیر برهان، ج ۲، ص ۲۲۵، ح ۳.] از امام باقر(ع) روایت شده است که رسول خدا از جبرئیل [درباره قوم صالح] سؤال فرمود ، ... جبرئیل گفت: اى محمد! صالح به سوى قومش مبعوث شد ... به او گفتند: اى صالح! براى ما از پروردگارت بخواه که همین لحظه از این کوه شترى بیرون آورد قرمز پررنگ و پرکرک که ده ماه از حملش گذشته و بین دو پهلویش یک میل فاصله باشد ... آن گاه صالح این را از خدا خواست و کوه شکاف بزرگى برداشت ... سپس به لرزه درآمد ... ناگهان سر شتر از کوه بیرون آمد ... سپس باقى جسدش خارج شد و روى زمین ایستاد ...».

موضوعات

دسته‌بندی موضوعی

فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۶۳)
  • شتر صالح(علیه السلام)، معجزه وی و ایه خدا+۴ آیه
  • ارایه ایات الهی برای اتمام حجّت به بندگان+۱ آیه
  • خدا، ارایه دهنده ایات خود برای اثبات نبوّت انبیا+۴ آیه
  • برخورد خشونت امیز قومثمود با معجزه صالح(علیه السلام)به صورت ایه خدا+۹ آیه
  • تمام شدن حجّت بر قوم ثمود از سوی صالح(علیه السلام)+۴ آیه
  • استحقاق قوم ثمود برای کیفر شدن، به دلیل عصیان در مقابل اتمام حجّت صالح(علیه السلام)+۴ آیه
  • صالح(علیه السلام)، برحذر دارنده قوم خود از هرگونه ازاررسانی به شتر خود+۵ آیه
  • تهدید ثمودیان از سوی صالح(علیه السلام)، به عذاب و کیفرسخت الهی در صورت رساندن هرگونه اذیّت بهناقه+۵ آیه
  • هشدار صالح(علیه السلام) به قوم ثمود، از گرفتارشدن به عذاب درصورت ازار رساندن به شتر وی+۲ آیه
  • اثرناپذیری و سرپیچی قوم صالح از انذارهای الهی، با پی کردن ناقه+۷ آیه
  • هشدار صالح(علیه السلام) به قوم ثمود، از گرفتارشدن به عذاب درصورت ازار رساندن به شتر وی+۲ آیه
  • استفاده از تهییج عواطف، در مسیر تبلیغ معارف الهی+۵ آیه
  • تهدید اذیّتکنندگان ناقه صالح، به عذاب و کیفر+۵ آیه
  • تهدید ثمودیان از سوی صالح(علیه السلام) به عذاب دردناک، در صورت ازار رساندن به ناقه+۸ آیه
  • شتر صالح، از ایات خدا در بین ثمودیان+۱۰ آیه
  • اتمامحجّت صالح(علیه السلام) بر ثمود، با اعطای مهلت محدود به انان+۳ آیه
  • اتمامحجّت صالح(علیه السلام) بر ثمودیان، با فرستادن ناقه به سوی انان+۳ آیه
  • احتجاج صالح(علیه السلام) در برابر قومش، به دلیل روشن (ناقه) برای اثبات نبوت خویش+۳ آیه
  • نهی و هشدار صالح(علیه السلام) از ازاررسانی ثمودیان به ناقه+۶ آیه
  • نهی صالح(علیه السلام) از ضرر رساندن ثمودیان به ناقه+۵ آیه
  • پی کردن ناقه صالح، از سوی قوم ثمود+۱۱ آیه
  • استحقاق قوم ثمود برای کیفر شدن با عذاب استیصال، به دلیل عصیان در مقابل اتمامحجّت صالح(علیه السلام)+۴ آیه
  • حرمت تعرّض، به شتر صالح+۷ آیه
  • صداقت خدا، در وعید به پی کنندگان ناقه صالح+۱ آیه
  • ازاد گذاشتن ناقه صالح برای خوردن و چریدن، درخواست حضرت از قومش+۲ آیه
  • خوردن و چریدن شتر صالح از علفهای خودرو و روییدنیهای زمینی، خواسته ان حضرت از قومش+۱ آیه
  • خلق ناقه به اعجاز الهی و به دست صالح(علیه السلام)، برای اثبات صدقش در ادّعای رسالت+۶ آیه
  • زمین، از منابع پیدایش گیاه، برای تغذیه انسان و چهارپایان+۱ آیه
  • شتر صالح، از ایات خدا+۷ آیه
  • ارایه معجزات الهی به مردم، دلیلی بر توحید و ردّ شرک+۳ آیه
  • تمام شدن حجّت بر قوم ثمود از سوی صالح(علیه السلام)+۴ آیه
  • احتجاج صالح(علیه السلام) به معجزه روشن خود (ناقه) بر حقّانیّت رسالتش در برابر شبهه افکنیهای قوم ثمود+۳ آیه
  • متکی بودن دعوتهای صالح(علیه السلام) بر دلیل و معجزه+۸ آیه
  • امیخته بودن دعوتهای صالح(علیه السلام) با تحریک احساسات و عواطف مخاطبان و لحن مهربانانه و محبّت امیز+۶ آیه
  • صالح(علیه السلام)، پیامبری مهربان و دلسوز برای قوم خود+۹ آیه
  • ناقه صالح، معجزه وی برای اثبات رسالت و نبوّتش+۱۱ آیه
  • ناقه صالح، معجزه روشن الهی برای ثمودیان، جهت پی بردن به صدق ادّعای صالح(علیه السلام)+۴ آیه
  • هشدار صالح(علیه السلام) به ثمودیان، درباره هرگونه تعرّض به ناقه+۲ آیه
  • گرفتاری به عذاب الهی، کیفر هرگونه تعرّض به ناقه صالح+۶ آیه
  • تذکّر صالح(علیه السلام) به ثمودیان، درباره ازاد بودن ناقه برای چرا در زمین و روا نبودن تعرّض به ان+۲ آیه
  • مالکیّت خدا بر زمین، دلیل صالح(علیه السلام) بر لزوم ازادگزاری ناقه برای چریدن در هر کجای زمین+۲ آیه
  • ازادی ناقه صالح برای چریدن، در تضادّ با منافع قوم ثمود+۲ آیه
  • ناقه صالح، در معرض کینه و دشمنی قوم ثمود+۸ آیه
  • پی شدن ناقه صالح به دست ثمودیان، به رغم تاکید صالح(علیه السلام)بر پرهیز از هرگونه تعرض به ان+۹ آیه
  • هم دلی و هم گامی ثمودیان، در کشتن ناقه صالح+۱۴ آیه
  • روحیه ستم گری قوم ثمود، از عوامل کشته شدن ناقه صالح به دست انان+۲ آیه
  • ناقه صالح، حیوانی با عظمت و دارای حرمتی خاص، در پیشگاه خداوند+۴ آیه
  • قطعی شدن عذاب بر ثمودیان، پس از پی کردن ناقه صالح+۳ آیه
  • نابودی ثمودیان، در پی کشتن ناقه صالح+۱۲ آیه
  • نابودی ثمودیان، پس از پی کردن ناقه صالح، تنها پس از سه روز+۴ آیه
  • گرفتار شدن قوم ثمود به عذاب با صیحه، به سبب پی کردن ناقه صالح+۷ آیه
  • پی کردن ناقه صالح از ناحیه قوم ثمود، سبب هلاکت انان با صیحه اسمانی+۳ آیه
  • پی کردن شتر صالح پیامد عذاب قوم ثمود+۹ آیه
  • اذیّت و ازار شتر صالح، از مصادیق گناه+۳ آیه
  • روی بر تافتن اصحاب حجر (قوم ثمود) و لجاجتورزی انان در برابر معجزات و ایات الهی، منجرّ به گرفتار شدن انها به صیحه مرگبار+۳ آیه
  • ارایهؤ معجزات هر یک از انبیای الهی، برای اثبات رسالت خویش، نشانههای خدا+۴ آیه
  • اجابت تقاضای قوم ثمود، در اعطای معجزه مورد نظرشان (ناقه/ شتر ماده) از سوی خداوند+۷ آیه
  • ناقه صالح، معجزه او و ایه خدا+۵ آیه
  • صالح علیه السلام پیامبری دلسوز و مهربان نسبت به قوم خویش+۶ آیه
  • معذب شدن ثمودیان در وطن خود (شهر حجر)+۶ آیه
  • پی کردن ناقه عامل معذب شدن ثمودیان در وطن خود+۶ آیه
  • قطعی شدن وعده عذاب الهی به قوم ثمود، با پی کردن ناقه صالح+۱ آیه
  • وعده عذاب الهی به قوم ثمود از سوی صالح علیه السلام در صورت کشتن ناقه+۳ آیه
واژه‌ها