سوره هود، آیه ۷۴ · جزء ۱۲ · صفحه ۲۳۰
فَلَمَّا ذَهَبَ عَنْ إِبْرَاهِيمَ الرَّوْعُ وَ جَاءَتْهُ الْبُشْرَى يُجَادِلُنَا فِي قَوْمِ لُوطٍ
هنگامی که ترس ابراهیم فرو نشست، و بشارت به او رسید، درباره قوم لوط با ما مجادله میکرد...
معنی کلمات و عبارات
«الرَّوْعُ»: خوف و هراس. وحشت. «یُجَادِلُنا»: با فرستادگان ما به مجادله پرداخت.
نزول
سال ۹ بعثت(دوره مکی) بازپخش وحی در این سال
نکات آیه
۱- ترس و دلهره ابراهیم(ع)، با پى بردن به ماهیت مهمانان خویش (فرشته بودن آنان) برطرف شد. «فلما ذهب عن إبرهیم الروع»
«الروع» به معناى ترس و دلهره است و «ال» در آن عهد ذکرى است و اشاره به ترسى دارد که به خاطر تناول نکردن فرشتگان از طعام ابراهیم(ع)، بر وى عارض شد.
۲- فرشتگان مهمان بر ابراهیم(ع)، او را به دارا شدن فرزندى پسر ، بشارت دادند. «و جاءته البشرى»
«ال» در «البشرى» عهد ذکرى است و اشاره به بشارتى دارد که آیه ۷۱ (فبشرناها) متضمن آن بود.
۳- ابراهیم(ع)، پس از پى بردن به هدف فرشتگان (نابودسازى قوم لوط)، با آنان به چون و چرا و جر و بحث پرداخت. «یجدلنا فى قوم لوط»
جمله «قد جاء أمر ربک» در آیه ۷۶ مى تواند قرینه اى بر این باشد که مراد از «یجادلنا»، «یجادل رسلنا» باشد.
۴- ابراهیم(ع)، از پیشگاه خداوند درباره هلاکت قوم لوط شفاعت کرد و خواهان نازل نشدن عذاب بر آنان شد. «یجدلنا فى قوم لوط»
آیه ۷۶ (قد جاء أمر ربک ...) گویاى محتواى جدال و چون و چراى ابراهیم(ع); یعنى، برطرف شدن عذاب از قوم لوط است.
۵- جدال و چون و چراى ابراهیم(ع) درباره قوم لوط ، پس از برطرف شدن ترس او و دریافت بشارت (فرزنددار شدن) بود. «فلما ذهب عن إبرهیم الروع و جاءته البشرى یجدلنا فى قوم لوط»
۶- بشارت یافتن ابراهیم(ع) به فرزنددار شدن در سن کهولت ، او را به پذیرش شفاعتش درباره قوم لوط (برطرف شدن عذاب از آنان) امیدوار ساخت. «فلما ... جاءته البشرى یجدلنا فى قوم لوط»
برداشت فوق، مقتضاى ترتب «یجادلنا ...» بر «جاءته البشرى» است.
۷- جدال و چون و چرا با پیام آوران و مأموران الهى ، به منزله چون و چرا با خداوند است. «یجدلنا فى قوم لوط»
چنان چه مقصود از «یجادلنا»، «یجادل رسلنا» باشد، جمله مذکور حاوى این نکته است که جدال و چون و چرا با فرستادگان الهى، به منزله جدال با خداوند است.
۸- دغدغه ها و هیجانات درونى، مانع موضع گیریها و تصمیماتى است، که آدمى آنها را لازم و ضرورى مى پندارد. «فلما ذهب عن إبرهیم الروع ... یجدلنا فى قوم لوط»
هدف از تعیین زمان جدال و چون و چراى ابراهیم(ع) درباره نزول عذاب بر قوم لوط; یعنى، زمانى که دلهره و ترس از او زدوده شد، این معناست که: آدمى به هنگام هیجانات درونى نمى تواند آنچه را لازم مى داند، درصدد تحقق آن برآید.
۹- لزوم پرهیز از تصمیم گیرى و موضع گیرى به هنگام هیجانات و دغدغه ها «فلما ذهب عن إبرهیم الروع ... یجدلنا فى قوم لوط»
۱۰- «عن أبى بصیر ... قال أبوجعفر(ع): فلما جاءت ابراهیم البشارة باسحاق و ذهب عنه الروع أقبل یناجى ربه فى قوم لوط و یسأله کشف البلاء عنهم ...;(۱) از ابوبصیرنقل شده ... که امام باقر(ع) فرمود: هنگامى که به ابراهیم بشارت اسحاق رسید و ترس او برطرف شد، درباره قوم لوط با پروردگار خود به نجوا سخن گفت و از خدا خواست تا بلا راازآن قوم برطرف سازد».
تفسیر (۱۰)
- تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۶۱–۷۶ - تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۶۹–۷۶ - تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۶۹–۸۳ - برگزیده تفسیر نمونه(مکارم شیرازی)
آیه ۷۴ - تفسیر نور(محسن قرائتی)
آیه ۷۴ - نکتههای تفسیر نور
آیه ۷۴ - پیامهای تفسیر نور
آیه ۷۴ - تفسیر اثنی عشری(حسینی شاه عبدالعظیمی)
آیه ۷۴ - تفسیر روان جاوید
آیات ۶۹–۷۶ - تفسیر اطیب البیان(سید عبدالحسین طیب)
آیه ۷۴
موضوعات
دستهبندی موضوعی
روانشناسیآداب تصمیم گیریابراهیم و هلاکت قوم لوطتصمیم گیری در اضطرابدفع عذاب از قوم لوطشفاعت از قوم لوطعوامل امیدواری ابراهیمعوامل رفع ترس ابراهیممجادله با رسولان خدامجادله با ملائکهموانع تصمیم گیری صحیحموضعگیری در اضطرابرفع ترس ابراهیمآثار اضطرابشفاعت ابراهیممجادله ابراهیمبشارت تولد اسحاقپیری ابراهیمملائکه و ابراهیممجادله با خداابراهیم و ملائکهملائکه مبشرمهمانان ابراهیمبشارت به ابراهیمدعای ابراهیمملائکه عذابقصه ابراهیم
فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۷۷)
- ارامش دادن ملایکه به حضرت ابراهیم(علیه السلام)+۱۰ آیه
- ارامش یافتن ابراهیم(علیه السلام) در پی اعلام ملایکه به فرستاده بودن انان از سوی خدا و دلداری دادن به حضرت+۸ آیه
- ارامش قلبی ابراهیم(علیه السلام) پس از شناخت رسولان الهی+۲ آیه
- شفاعت ابراهیم(علیه السلام) در حقّ قوم لوط در پیشگاه خداوند
- ابراهیم(علیه السلام)، موظّف به ترک شفاعتِ قوم لوط به دلیل حتمیّت عذاب انان+۱ آیه
- نگرانی ابراهیم(علیه السلام) از عذاب شدن قوم لوط
- گفتوگوی ابراهیم(علیه السلام) با ملایکه درباره رفع عذاب از قوم لوط+۳ آیه
- ارامش دادن ملایکه به ابراهیم(علیه السلام)+۸ آیه
- رفع نگرانی ابراهیم(علیه السلام)، پس از شناخت مهمانان خویش+۲ آیه
- گفتوگوی ابراهیم(علیه السلام) با ملایکه برای شفاعت از قوم لوط+۱ آیه
- شفاعت ابراهیم(علیه السلام) از قوم لوط، به دلیل بردباری و دلسوزی وی+۱ آیه
- ابراهیم(علیه السلام)، موظّف به دست برداشتن از شفاعت در حقّ قوم لوط به دلیل حتمیّت عذاب انان+۱ آیه
- گفتوگوی ابراهیم(علیه السلام) با ملایکه درباره عذاب قوم لوط+۷ آیه
- مجادله ابراهیم(علیه السلام) با خداوند درباره عذاب قوملوط+۱ آیه
- امید دادن فرشتگان الهی به ابراهیم(علیه السلام) درباره تولّد فرزند برای وی+۵ آیه
- بشارت فرشتگان به ابراهیم(علیه السلام)، برای عطای پسر به وی+۶ آیه
- بشارت ابراهیم(علیه السلام) به فرزنددار شدن در سنّ کهولت و پیری+۵ آیه
- بشارت جبرییل به ابراهیم(علیه السلام)، در مورد هلاکت قوم لوط+۱۱ آیه
- جبرییل، از فرشتگان بشارتدهنده ولادت اسحاق(علیه السلام) به ابراهیم(علیه السلام)+۶ آیه
- گفتگوی جبرییل با ابراهیم(علیه السلام)+۱۷ آیه
- ارامش دادن جبرییل و همراهان وی، به ابراهیم(علیه السلام)+۸ آیه
- مجادله ابراهیم(علیه السلام) با جبرییل، درباره قوم لوط+۳ آیه
- بشارت جبرییل به ابراهیم(علیه السلام)، مبنی بر هلاکت قوم لوط+۱۱ آیه
- جبرییل، از فرشتگان بشارتدهنده ولادت اسحاق(علیه السلام) به ابراهیم(علیه السلام)+۶ آیه
- گفتگوی جبرییل با ابراهیم(علیه السلام)+۱۷ آیه
- جبرییل، مامور عذاب و هلاکت قوم لوط+۸ آیه
- مجادله ابراهیم(علیه السلام) با فرشتگان الهی، برای برطرف شدن عذاب از قوم لوط
- خودداری از مجادله درباره عذاب قوم لوط، درخواست ملایکه از ابراهیم(علیه السلام)+۱ آیه
- دلسوزی ابراهیم(علیه السلام) برای قوم لوط، انگیزه ان حضرت از مجادله با فرشتگان عذاب
- نهی الهی از مجادله ابراهیم(علیه السلام) در مورد عذاب قوم لوط+۱ آیه
- اندوه و تاثّر زیاد ابراهیم(علیه السلام)، از گرفتاری قوم لوط به عذاب الهی+۱ آیه
- حزن پسندیده ابراهیم(علیه السلام)، در مورد مردم+۱ آیه
- بردباری ابراهیم(علیه السلام)، برانگیزنده او به شفاعت، درباره قوم لوط+۱ آیه
- ربوبیّت خداوند، مقتضی مجازات اقوام و جوامع عصیانگر+۳ آیه
- دلداری، موجب برطرف شدن ترس+۶ آیه
- سؤال جدال گونه و تعجّب امیز ابراهیم(علیه السلام) از فرشتگان، درباره هلاکت قوم لوط، با وجود افراد مؤمن در بین انان+۱ آیه
- سؤال جدال گونه و تعجّب امیز ابراهیم(علیه السلام) از فرشتگان، درباره هلاکت قوم لوط با وجود افراد مؤمن، در بین انان+۱ آیه
- ردّ شفاعت خواهی ابراهیم(علیه السلام) در حق قوم لوط، به دلیل حتمیّت یافتن عذاب انان+۱ آیه
- بی تاثیر بودن شفاعت در مورد محکومان به عذاب حتمی، از جانب خدا+۵ آیه
- گفتوگوی ابراهیم(علیه السلام) با ملایکه، برای شفاعت از قوم لوط+۱ آیه
- ابراهیم(علیه السلام)، موظّف به ترک شفاعت خواهی برای قوم لوط، به علت حتمیّت عذاب انان+۱ آیه
- حتمیّت عذاب، مایه محرومیّت از شفاعت+۵ آیه
- انحراف جنسی، از عوامل گرفتاری به عذاب با صیحه+۳ آیه
- زیر و رو شدن شهر قوم لوط، در پی صیحه ای اسمانی، به علّت کردارهای زشت و انحرافات جنسی+۶ آیه
- وساطت ابراهیم(علیه السلام) برای ظالمان قوم لوط+۲ آیه
- گفتگوی ابراهیم(علیه السلام) با ملایکه درباره رفع عذاب از قوم لوط+۳ آیه
- گفتگوی ابراهیم(علیه السلام) با ملایکه درباره عذاب قوم لوط+۱۱ آیه
- دعوت شدن ابراهیم(علیه السلام) به اعراض و ترک جدال درباره عذاب قوم لوط+۱ آیه
- نگرانی ابراهیم(علیه السلام) از عذاب شدن قوم لوط+۱ آیه
- گفتگوی ابراهیم(علیه السلام) با عزراییل و فرشتگان همراه وی+۲ آیه
- عذاب هم جنس بازان قوم لوط، مورد قضای الهی+۱ آیه
- شفاعت ابراهیم(علیه السلام) از قوم لوط، در حضور فرشتگان مامور به عذاب قوم لوط+۲ آیه
- بردباری ابراهیم(علیه السلام) و تاسفش بر مشکلات مردم و اعتقاد راسخش به خداوند، برانگیزنده او به شفاعت، درباره قوم لوط+۳ آیه
- ردّ شفاعت ابراهیم(علیه السلام) درباره قوم لوط+۱ آیه
- قطعی و تغییرناپذیر بودن نزول عذاب بر قوم لوط، دلیل پذیرفته نشدن شفاعت ابراهیم(علیه السلام)درباره انان+۱ آیه
- حضور فرشتگان به محضر ابراهیم(علیه السلام) قبل از ایفای ماموریّت خود در نابودی قوم لوط+۴ آیه
- اگاه شدن حضرت ابراهیم(علیه السلام) از عذاب قوم لوط، پیش از نزول ان به وسیله فرشتگان+۹ آیه
- تاکید فرشتگان در محضر حضرت ابراهیم(علیه السلام)، مبنی بر تحقّق قطعی نزول عذاب بر قوم لوط+۱ آیه
- عدم تاثیر شفاعت ابراهیم(علیه السلام) برای گناهکاران قوم لوط+۲ آیه
- نزول بارانی از سنگهای نامدار بر قوم لوط، کیفر همجنس گرایی انان+۴ آیه
- تمجید و ستایش خداوند از ابراهیم علیه السلام+۲ آیه
- ارامش دادن ملایکه به ابراهیم علیه السلام+۷ آیه
- ناشناس بودن مهمانان وارد بر ابراهیم علیه السلام موجب ترس او+۲ آیه
- عدم تناول مهمانان ابراهیم از غذای مهیّا شده، موجب ترس او از انان+۶ آیه
- ناخوشایندی ابراهیم علیه السلام از غذا نخوردن مهمانان (فرشتگان)+۶ آیه
- برطرف شدن ترس ابراهیم علیه السلام از مهمانان، با روشن شدن ماهیت انان+۱ آیه
- بشارت مهمانان ابراهیم به پسردار شدن وی+۹ آیه
- جدال ابراهیم علیه السلام با مهمانان خویش (فرشتگان)، در مورد ماموریت انان بر هلاک قوم لوط+۱ آیه
- فرشتگان مهمان ابراهیم، حامل اخبار هلاکت قوم لوط+۸ آیه
- بشارت میکاییل به ابراهیم علیه السلام، مبنی بر هلاکت قوم لوط+۱۰ آیه
- میکاییل، از فرشتگان بشارتدهنده ولادت اسحاق علیه السلام به ابراهیم علیه السلام+۶ آیه
- گفتگوی میکاییل با ابراهیم علیه السلام+۱۳ آیه
- ارامش دادن میکاییل و همراهان وی به ابراهیم علیه السلام+۷ آیه
- مجادله ابراهیم علیه السلام با میکاییل، درباره قوم لوط+۳ آیه
- میکاییل، از فرشتگان بشارتدهنده ولادت اسحاق علیه السلام به ابراهیم علیه السلام+۹ آیه
- میکاییل، از زمره بشارت دهندگان ولادت یعقوب علیه السلام به ابراهیم علیه السلام+۴ آیه
- میکاییل، مامور عذاب و هلاکت قوم لوط+۷ آیه