آیه ۲۳ سوره یس

سوره یس، آیه ۲۳ · جزء ۲۲ · صفحه ۴۴۱

أَأَتَّخِذُ مِن دُونِهِ آلِهَةً إِن يُرِدْنِ الرَّحْمَٰنُ بِضُرٍّ لَّا تُغْنِ عَنِّي شَفَاعَتُهُمْ شَيْئًا وَلَا يُنقِذُونِ

Shall I take others besides Him as gods? If the Gracious God should intend me any harm, their intercession will be of no avail, nor can they deliver me.

معنی کلمات و عبارات
«أَأَتَّخِذُ ...»: (نگا: انعام / ، فرقان / ). «إِن یُرِدْنِ بِضُرٍّ»: اگر بخواهد به من زیانی برساند. «لا تُغْنی عَنّی ...»: (نگا: آل‌عمران / ، توبه / ). «لا یُنقِذُونِی»: مرا نجات نمی‌دهند و رها نمی‌سازند.
نزول
نکات آیه
۱ - مؤمن انطاکیه (حبیب نجار)، فردى یکتاپرست و به دور از شرک و بت پرستى «ءأتّخذ من دونه ءالهة» همزه در «ءأتخذ» براى استفهام انکارى است. بنابراین «ءأتّخذ»; یعنى، «لاأتّخذ من دونه ءالهة». ۲ - مؤمن انطاکیه (حبیب نجار)، یکتاپرستى خود و بیزارى اش از شرک و بت پرستى را اعلام کرد. «ءأتّخذ من دونه ءالهة» ۳ - معبودها، ناتوان از شفاعت کردن به درگاه خداوند براى پرستندگان خویش «ءالهة إن یردن الرحمن بضرّ لاتغن عنّى شفعتهم شیئًا» ۴ - معبودها، ناتوان از نجات پرستندگان شان از گرفتارى و رنج «ءالهة إن یردن الرحمن بضرّ ... لاینقذون» ۵ - شرک و نیز اعتقاد به معبودهاى متعدد، از ویژگى هاى مردم انطاکیه بود. «ءأتّخذ من دونه ءالهة إن یردن الرحمن بضرّ... لاینقذون» ۶ - مردم انطاکیه، معتقد به شفاعت کردن معبودهایشان به پیشگاه خداوند «ءالهة ... لاتغن عنّى شفعتهم شیئًا» ۷ - معبودها، داراى منزلت و مقام در پیشگاه خداوند، در نظر مردم انطاکیه «ءالهة ... لاتغن عنّى شفعتهم شیئًا» ۸ - معبودها، برخوردار از توانایى براى نجات دادن از گرفتارى و رنج در نظر مردم انطاکیه «ءالهة إن یردن الرحمن بضرّ لاتغن عنّى ... و لاینقذون» ۹ - مردم انطاکیه، به وجود خدا و رحمانیت او معتقد بودند.* «إن یردن الرحمن بضرّ» تصریح به صفت رحمانیت خدا از سوى مؤمن انطاکیه، مى تواند حاکى از عقیده مردم آن دیار به این حقیقت باشد; زیرا اگر آنان بر این باور نبودند، استدلال به توانایى خداوند رحمان بر ضرر و گزند رساندن به انسان ها - به گونه اى که حتّى معبودها از دفع آن ناتوان باشند - بى معنا و غیر کافى بود. ۱۰ - رحمان، از اوصاف خداوند «الرحمن» ۱۱ - ناتوانى معبودها از شفاعت کردن به پیشگاه خداوند و نجات دادن پرستندگان خویش به هنگام گرفتارى، دلیل ناشایستگى آنها براى پرستش «ءالهة إن یردن الرحمن بضرّ لاتغن عنّى شفعتهم شیئًا و لاینقذون» برداشت یاد شده به جهت این نکته است که جمله «إن یردن الرحمان...» در مقام تعلیل براى جمله «ءأتّخذ من دونه» مى باشد. ۱۲ - توانایى خداوند رحمان، دلیل شایستگى او براى پرستش «إن یردن الرحمن بضرّ لاتغن عنّى شفعتهم شیئًا و لاینقذون»
تفسیر (۸)
موضوعات

دسته‌بندی موضوعی

فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۸۶)
  • افرینش انسان از سوی خدا و بازگشت وی به پیشگاه او، از ادلّه حبیب نجّار برای اثبات حقانیت و پرستش خدا و ردّ بتپرستی+۳ آیه
  • ناتوانی بتها از شفاعت و رهایی انسان، حجتّ حبیب نجّار در مقابل مردم بتپرست انطاکیه بر بطلان بتپرستی+۴ آیه
  • حبیبنجّار، معتقد به عبادت خالصانه برای خدا+۲ آیه
  • اعتقاد مردم انطاکیه به خدایان موهوم و بیاثر+۱ آیه
  • مردم شهر انطاکیه بیاعتقاد به توحید عبادی و لزوم پرستش افریدگار یکتا+۲ آیه
  • اعتقاد اصحاب القریه به شفاعت معبودان و تاثیر انها در تدبیر امورشان+۱ آیه
  • کشته شدن حبیبنجّار از سوی مشرکان، به سبب اعراض از بتپرستی+۴ آیه
  • شفاعت کردن بتها نزد خداوند، از انگیزههای بتپرستی+۳ آیه
  • ساکنان شهر انطاکیه، مردمی بتپرست+۲ آیه
  • ناتوانی بتها و معبودان دروغین از شفاعت، استدلال مؤمن ال یاسین (حبیب نجّار) بر بطلان بتپرستی+۱ آیه
  • ناتوانی بتها از دفع ضرر و اسیب، دلیل بر نادرستی بتپرستی
  • تهدید به سنگسار شدن رسولان انطاکیه، در پی مبارزه انان با بتپرستی+۴ آیه
  • باور مشرکان به الوهیّت بتهایشان+۲ آیه
  • استفاده از پرسش برای ایجاد ذهنیت مساعد جهت تفهیم حقیقت به مخاطب، از روشهای تربیت عقلانی قران+۴ آیه
  • توحید و عقیده به خدای یگانه، رمز نجات مؤمنان خداپرست+۱ آیه
  • نفی تاثیر استقلالی غیر خداوند، در جهان هستی+۸ آیه
  • استقلال در شفاعت، منحصر به خدای یگانه+۴ آیه
  • انحصار الوهیّت و معبود به حق، در ذات خدای یگانه+۳ آیه
  • تنها پناهگاه بودن خداوند برای گرفتاران، دلیل انحصار الوهیّت و معبود بودن در او+۴ آیه
  • افرینش انسان از سوی خدا، دلیلی بر انحصار عبادت برای او+۲ آیه
  • اعلان ایمان به توحید در برابر مشرکان، از سوی حبیبنجّار+۳ آیه
  • حبیبنجّار، دعوتکننده قوم مشرک خود به توحید+۳ آیه
  • گرفتاریها و سختیها، زمینهای برای توجّه انسان به توحید+۴ آیه
  • شهادت حبیبنجّار، به دلیل ایستادگی بر عقیده توحیدی خود+۴ آیه
  • بهشت و نعمتهای ان، از پاداشهای موحّدان+۴ آیه
  • حبیبنجّار، از خداپرستان موحّد+۱ آیه
  • جواز احتجاج در اعتقادات و مبانی دینی، از روی دلیل و برهان+۳ آیه
  • حرمت بت پرستی+۴ آیه
  • خداجویی و التجا به او، در گرفتاریها و سختیها+۴ آیه
  • دفاع قاطعانه مؤمن ال یاسین از مواضع توحیدی، در محیط خفقان و پرخطر کفر و شرک+۴ آیه
  • خداوند، دارای رحمتی عام و گسترده+۲ آیه
  • سؤال انکاری حبیب نجّار و صاحب «یس» از قومش، درباره ناتوانی خدایان پنداری انان از هرگونه سود، زیان و شفاعتی برای پرستش کنندگان خود+۱ آیه
  • سؤال انکاری مؤمن ال یس از قومش، درباره ناتوانی خدایان پنداری انان از هر گونه شفاعت و امدادی برای پرستش کنندگان خود+۱ آیه
  • حبیب نجّار، فردی شجاع و فداکار، در دعوت بت پرستان به توحید+۶ آیه
  • شرکورزی به خدای یگانه، موجب گمراهی ادمی+۱ آیه
  • باور مشرکان به الوهیّت بتها، در کنار خدا+۳ آیه
  • ناتوانی معبودهای دروغین مشرکان از هرگونه شفاعت و وساطت، نشانگر بطلان شرک+۳ آیه
  • امید به شفاعت بتها در برابر خدا، انگیزه پرستش انان از سوی مشرکان+۵ آیه
  • بشر بودن انبیا، بهانه مشرکان، در نپذیرفتن دعوت انان به توحید+۳ آیه
  • برخورد خشونت امیز مشرکان، در برابر مخالفان خود+۱ آیه
  • باور مشرکان به الوهیّت و معبود بودن بتهای شان+۳ آیه
  • اعتقاد مشرکان عصر بعثت به شفاعت و امداد معبودها+۹ آیه
  • قتل حبیب نجّار، به دست مشرکان قومش+۳ آیه
  • اعتقاد مردم انطاکیّه به خدایان موهوم و بی اثر+۱ آیه
  • وجود نداشتن هیچ گونه شریک برای خدا+۲ آیه
  • اعتقاد اصحاب القریه به شفاعت و تاثیر معبودان، در تدبیر امورشان+۱ آیه
  • قدرت بر تاثیر، شرط شایستگی شفاعت کننده در پیشگاه الهی+۱ آیه
  • شفاعت کردن بتها نزد خداوند، از انگیزه های بت پرستی به گمان مشرکان+۹ آیه
  • معبودهای دروغین مشرکان، عاجز از شفاعت برای انان، در پیشگاه خدا+۹ آیه
  • اعتقاد مشرکان به شفاعت معبودهای دروغین از انان، در پیشگاه خدا+۱۰ آیه
  • تبلیغ دین و دفاع از ارزشها، زمینه ساز شهادت در راه خدا+۶ آیه
  • ضارّ / اسماوصفات+۴ آیه
  • بهره گیری قران از حسّ ضررگریزی انسان، برای تبلیغ توحید عبادی+۴ آیه
  • گفتار مؤمن ال یاسین (حبیب نجّار) برای مردم انطاکیه، مبنی بر ناتوانی بتها از دفع هر ضرر+۲ آیه
  • ناتوانی بتها از ضرررسانی به غیر+۱ آیه
  • عجز معبودان باطل، از رساندن نفع و ضرر+۲ آیه
  • تنها خداوند، قادر بر رساندن هرگونه نفع و ضرر به ادمی+۴ آیه
  • تحقّق حتمی اراده الهی، در صورت تعلّق اراده او به ضرر ادمی+۲ آیه
  • ناتوانی بتها (معبودان باطل)، از نجات افراد ضرر دیده+۲ آیه
  • گمراهی و ضلالت اشکار اصحاب القریه+۲ آیه
  • بت پرستی، موجب گمراهی+۱ آیه
  • عبادت غیر خدا، باعث گمراهی و ضلالت+۱ آیه
  • عجز معبودان باطل، از شفاعت، دلیل بطلان عبادت غیر خدا
  • ناتوانی معبودان غیر خدا، از نجات بخشی در گرفتاریها، دلیل بطلان عبادت انها+۱ آیه
  • تعدّد معبودان باطل مشرکان+۴ آیه
  • عجز معبودان باطل، از شفاعت، در قیامت+۳ آیه
  • قدرت بر شفاعت از پیروان خود، از ملاکهای شایستگی برای عبادت+۲ آیه
  • بیداری فطرت خفته انسانها با طرح سؤال، راهی برای تبلیغ و دعوت به توحید+۲ آیه
  • دفاع از توحید، مایه کرامت و عزتمندی+۳ آیه
  • ایمان و دفاع حبیب نجّار از دین تا مرز شهادت، موجب رسیدن وی به عزّت و کرامت، در پیشگاه خدا+۷ آیه
  • ناتوانی افراد از دفع ضرر، در صورت تعلق اراده و مشیّت خداوند بر ان+۲ آیه
  • عبودیّت و بندگی خداوند، علّت امرزش حبیب نجّار (مؤمن الیاسین)+۴ آیه
  • عبودیت و بندگی خداوند، زمینه ساز مغفرت+۴ آیه
  • عبودیّت و بندگی خداوند، علّت امرزش حبیب نجّار (مؤمن الیاسین)+۴ آیه
  • سرزنش مردم انطاکیه از سوی حبیب نجار، به علت تکذیب رسولان الهی و اعتقاد به بتها و معبودان باطل+۳ آیه
  • توبیخ مشرکان، به علت گزینش معبودان باطل+۲ آیه
  • احتجاج مؤمن الیاسین، در اثبات توحید و ردّ بتپرستی، به افرینش انسان از جانب خدا و بازگشت دوباره انان به سوی او+۱ آیه
  • احتجاج مؤمن الیاسین در برابر بتپرستان، به ناتوانی بتها از شفاعت و یاری+۲ آیه
  • ناتوانی بتها و معبودان دروغین از شفاعت، استدلال مؤمن الیاسین بر بطلان بتپرستی+۱ آیه
  • دوری مؤمن ال یاسین از شرک و بتپرستی، سبب شهادت او به دست کافران+۲ آیه
  • مؤمن ال یاسین، معتقد به عبادت خالصانه برای خدا+۲ آیه
  • مؤمن ال یاسین، فردی یکتاپرست و به دور از شرک و بتپرستی+۱ آیه
  • اعلام یکتاپرستی و بیزاری از شرک و بتپرستی، به وسیله مؤمن ال یاسین+۱ آیه
  • اعلام گمراهی شرک و بتپرستی، از سوی مؤمن الیاسین به مردم+۲ آیه
  • مؤمن ال یاسین، از خداپرستان موحّد+۱ آیه
  • مؤمن ال یاسین، دعوتکننده قوم خویش به توحید+۱ آیه
واژه‌ها