سوره یس، آیه ۵۴ · جزء ۲۳ · صفحه ۴۴۳
فَالْيَوْمَ لاَ تُظْلَمُ نَفْسٌ شَيْئاً وَ لاَ تُجْزَوْنَ إِلاَّ مَا كُنْتُمْ تَعْمَلُونَ
(و به آنها گفته میشود:) امروز به هیچ کس ذرّهای ستم نمیشود، و جز آنچه را عمل میکردید جزا داده نمیشوید!
معنی کلمات و عبارات
«شَیْئاً»: چیزی از ظلم. مفعول مطلق است. چیزی از چیزها. مفعول به است (نگا: یونس / ، مریم / ).
نزول
سال ۵ بعثت(دوره مکی) بازپخش وحی در این سال
در آن زمان چه میگذشت (۳ رویداد)
نکات آیه
۱ - قیامت، روز حساب رسى از تمام رفتار و کردارهاى بندگان «فإذا هم جمیع لدینا محضرون . فالیوم لاتظلم نفس شیئًا»
۲ - کیفر و پاداش الهى در قیامت، عادلانه بوده و ذره اى به کسى ستم نخواهد شد. «فالیوم لاتظلم نفس شیئًا»
۳ - مقدار مجازات الهى در قیامت، بسته به میزان اعمال انسان ها و متناسب با کم و کیف آنها است. «و لاتجزون إلاّ ما کنتم تعملون»
در برداشت یاد شده «ما» در «ما کنتم» مجرور به مضاف محذوف دانسته شده و تقدیر آن مى تواند چنین باشد: «و لاتجزون إلاّ على وفاق ما کنتم تعملون و على مقداره».
۴ - مجازات به میزان رفتار و کردار و متناسب با کم و کیف آن، جزایى است عادلانه. «فالیوم لاتظلم نفس شیئًا و لاتجزون إلاّ ما کنتم تعملون»
برداشت یاد شده با توجه به این نکته است که جمله «و لاتجزون...» عطف بر جمله پیش (لاتظلم...) است و بیانگر چرایى و چگونگى ستم نشدن به انسان ها است.
۵ - تجسم اعمال آدمیان، به صورت کیفر و پاداش در آخرت «فالیوم لاتظلم نفس شیئًا و لاتجزون إلاّ ما کنتم تعملون»
آمدن تعبیر «لاتجزون إلاّ ما» به جاى «لاتجزون إلاّ بما کنتم تعملون» (با ذکر «باء» مقابله)، مى تواند بیانگر این حقیقت باشد که خودِ اعمال آدمى در روز رستاخیز، به صورت کیفر و پاداش به او برگردانده خواهد شد.
تفسیر (۹)
- تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۳۳–۶۵ - تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۴۸–۸۳ - برگزیده تفسیر نمونه(مکارم شیرازی)
آیه ۵۴ - تفسیر نور(محسن قرائتی)
آیه ۵۴ - نکتههای تفسیر نور
آیه ۵۴ - پیامهای تفسیر نور
آیه ۵۴ - تفسیر اثنی عشری(حسینی شاه عبدالعظیمی)
آیه ۵۴ - تفسیر روان جاوید
آیات ۵۱–۶۰ - تفسیر اطیب البیان(سید عبدالحسین طیب)
آیه ۵۴
موضوعات
دستهبندی موضوعی
کیفرهای اخروی خداپاداشهای اخروی خداملاک کیفر اخرویحسابرسی اخروی انسان هاکیفر اخروی عملپاداش اخروی عملخدا و ظلمتجسم عملعدالت خداتناسب کیفر با گناهآثار اخروی عملنظام جزاییویژگیهای قیامت
فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۱۲)
- تجسّم اعمال بد انسان، در قیامت+۱ آیه
- عادلانه بودن حسابرسی خداوند از بندگان، در قیامت+۸ آیه
- منزّه بودن خداوند از هرگونه ستم به بندگان، در جزا و پاداش+۱۰ آیه
- عدم ستم خداوند، در پاداش دادن به بندگان خویش+۱۳ آیه
- مورد ستم واقع نشدن هیچ کس، در قیامت+۱۲ آیه
- کیفر الهی، عادلانه و به دور از هر گونه ظلم+۱۷ آیه
- عدالت خداوند، در اعطای درجه و پاداش به مؤمنان، به مقدار تلاش انان برای دین+۱۸ آیه
- عادلانه بودن عذاب در قیامت+۱۲ آیه
- کیفر انسانهای بدکار، بازتاب و نتیجه اعمال خود انها+۱۰ آیه
- برخورداری بهشتیان از متکّاهای ویژه بهشتی، نتیجه و پاداش کردار انان در دنیا+۱ آیه
- اغاز قیامت و رستاخیز انسانها، از پیامدهای نفخ صور+۲ آیه
- پدید امدن قیامت، با دمیدن دو بار در صور+۴ آیه