آیه ۷۸ سوره یس

سوره یس، آیه ۷۸ · جزء ۲۳ · صفحه ۴۴۵

وَ ضَرَبَ لَنَا مَثَلاً وَ نَسِيَ خَلْقَهُ قَالَ مَنْ يُحْيِي الْعِظَامَ وَ هِيَ رَمِيمٌ

و برای ما مثالی زد و آفرینش خود را فراموش کرد و گفت: «چه کسی این استخوانها را زنده می‌کند در حالی که پوسیده است؟!»

معنی کلمات و عبارات
«الْعِظَامَ»: جمع عَظْم، استخوانها. «رَمِیمٌ»: پوسیده و فرسوده. «نَسِیَ خَلْقَهُ»: جمله کوتاهی است که پاسخ کاملی برای پرسش هر فرد بی‌خبری است که قدرت خدا را با قدرت مردم همسان بداند و درباره آفرینش خود از خاک نیندیشد.
نزول
نکات آیه
۱ - فراموشى و بى توجهى به مبدأ پیدایش انسان، عامل دور شمردن برپایى قیامت و حیات مجدد انسان ها «و ضرب لنا مثلاً و نسى خلقه» برداشت یاد شده با توجه به این نکته است که عبارت «و نسى خلقه» حال براى فاعلِ «ضرب» است; یعنى، در حالى که آفرینش خود را فراموش کرد، مَثَلى در رد عقیده به قیامت براى ما آورد. ۲ - دقت و اندیشه در چگونگى پیدایش انسان، زمینه ساز ممکن دانستن برپایى قیامت و حیات مجدد انسان ها «أوَلم یر الإنسن ... و ضرب لنا مثلاً و نسى خلقه» ۳ - زنده شدن انسان ها پس از تبدیل شدن به استخوان کهنه و پوسیده، امرى شگفت آور و ناممکن در دیدگاه کافران «قال من یحىِ العظم و هى رمیم» «من» در آیه شریفه براى استفهام انکارى و تعجبى است و «رمیم» به معناى کهنه و پوسیده است. ۴ - تبدیل شدن انسان ها به استخوان کهنه و پوسیده، دلیل و شاهد مثالِ کافران براى دور شمردن برپایى قیامت و زنده شدن مجدد انسان ها «و ضرب لنا مثلاً ... قال من یحىِ العظم و هى رمیم» برداشت یاد شده با توجه به این مطلب است که جمله «قال من یحىِ...» استئناف بیانى است; یعنى، بیان براى جمله «ضرب لنا مثلاً» است. ۵ - کافران، خدا را از احیاى مجدد انسان ها پس از مرگ، ناتوان مى دانستند. «و ضرب لنا مثلاً... قال من یحىِ العظم و هى رمیم» مقصود از «ضرب لنا مثلاً» (براى ما مثل آورد) مى تواند این معنا باشد که: کافران، قدرت خدا را با قدرت دیگران یکى مى دانستند; یعنى، همان گونه که همه از احیاى استخوان کهنه ناتوان اند، او نیز مانند همه ناتوان است. ۶ - پیدایش انسان هاى نخستین، دلیل و شاهدِ امکانِ زنده شدن مجدد آنان پس از مرگ و خاکستر شدن بدن ها «و ضرب لنا مثلاً و نسى خلقه قال من یحىِ العظم و هى رمیم»
تفسیر (۸)
موضوعات

دسته‌بندی موضوعی

فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۶۲)
  • احتجاج مشرکان با پیامبر(صلی الله علیه واله)، برای انکار معاد به پوسیده شدن مردگان+۷ آیه
  • قدرت خدا بر زنده کردن دوباره استخوانهای مردگان+۵ آیه
  • حیات دوباره استخوانها در قیامت پس از پوسیدگی+۷ آیه
  • تعجّب و انکار کافران از حیات دوباره استخوانهای مردگان+۶ آیه
  • پوسیدن استخوانها پس از مرگ+۲ آیه
  • قدرت خداوند بر احیای استخوانهای مردگان همانند ایجاد انها در نخستین بار+۱ آیه
  • انسان، دارای حیات اخرتی+۳ آیه
  • شگفتی انکار معاد و عالم اخرت، با توجّه به مخلوق خدا بودن اسمان و زمین+۲ آیه
  • زنده شدن انسانها پس از تبدیل شدن به استخوان کهنه و پوسیده امری شگفتاور در دیدگاه کافران
  • توجّه به قدرت خدا، از عوامل رفع تعجّب+۲ آیه
  • تفکّر و اندیشه، راهی برای شناخت معاد+۴ آیه
  • تامّل در مبدا پیدایش انسان، زمینهساز باور او به قیامت+۴ آیه
  • مجادلهگری انسانِ افریده شده از نطفه با خداوند، امری شگفتاور+۱ آیه
  • افرینش چوب اتشزنه (مرخ و عفار)، نشانهای از قدرت خداوند بر افرینش مجدّد انسانها+۱ آیه
  • خداوند، پدیداورنده حیات+۶ آیه
  • خداوند، منشا حیات اخرتی برای انسان+۳ آیه
  • خلقت استخوان، از ناحیه خداوند+۱ آیه
  • سؤال انکارامیز کافران از معاد و حیات دوباره انسان بعد از مرگ+۶ آیه
  • توجه نکردن کافران در باره خلقت خود از نطفه و دشمنی اشکار با خدا، مورد سؤال انکاری و نکوهش امیز او+۱ آیه
  • نیندیشیدن کافران و منکران معاد، درباره قدرت داشتن افریدگار جهان بر احیای مجدد انسانها، مورد پرسش انکاری و نکوهش امیز خدا+۶ آیه
  • سؤال خدا از انسانها برای اقرار به توانایی او بر احیای مجدّد انان، مثل توانایی او در افرینش اولیّه انان+۴ آیه
  • توجّه نکردن کافران، درباره خلقت خود از نطفه و دشمنی اشکار با خدا، مورد سؤال انکاری و نکوهش امیز او+۱ آیه
  • نیندیشیدن منکران معاد، درباره قدرت داشتن افریدگار جهان بر احیای مجدد انسانها، مورد پرسش انکاری و نکوهش امیز خدا+۴ آیه
  • توجّه نکردن منکران معاد، درباره قدرت افریدگار انسانها بر اعاده خلقت انان، مورد پرسش انکاری و توبیخی خدا+۳ آیه
  • سؤال انکارامیز کافران از حیات دوباره انسان، بعد از مرگ+۶ آیه
  • تعجّب مشرکان، از زنده شدن در قیامت+۱ آیه
  • مشرکان جاهلی، منکر عالم اخرت+۴ آیه
  • ابیّ بن خلف، فراموش کننده خلقت خویش
  • فراموشی ابیّ بن خلف از خلقت خویش، موجب انکار وی نسبت به حیات پس از مرگ
  • امیّه بن خلف، فراموش کننده افرینش خویش
  • فراموشی امیّه بن خلف، زمینه انکار وی نسبت به معاد
  • عاص بن وایل، فراموش کننده افرینش اوّلیّه خویش
  • فراموشی عاص بن وایل نسبت به افرینش اولیّه خود، عامل انکار معاد
  • عبداللّه بن اُبیّ، فراموش کننده افرینش خویش
  • فراموشی عبداللّه بن اُبیّ نسبت به افرینش خود، موجب انکار معاد
  • مشرکان، فراموش کننده اصل و خلقت اوّلیّه خویش+۱ آیه
  • خداوند، یاداور افرینش فراموش شده مشرکان به انان+۲ آیه
  • فراموشی و بی توجهی مشرکان به مبدا پیدایش خویش، موجب بعید دانستن قیامت و حیات مجدّد+۱ آیه
  • قدرت خداوند در تحقّق هر چیزی بر اساس اراده و مشیّت خود، مقتضی خلقت دوباره انسانها+۲ آیه
  • قدرت خداوند بر انجام دادن هر کاری بر اساس اراده و مشیّت خویش، از جلوه ها و دلایل توانمندی او بر احیای مردگان+۱ آیه
  • خلقت اسمانها، جلوه ای از قدرت مطلق الهی+۳ آیه
  • افرینش نخستین انسانها به دست خداوند، دلیل قدرت الهی بر افرینش دوباره انان پس از مرگ+۲ آیه
  • احاطه قدرت خداوند بر همه اشیا، دلیل بر احیای مردگان+۴ آیه
  • تعجّب و انکار کافران از حیات دوباره استخوانهای مردگان+۶ آیه
  • سؤال منکران معاد از پیامبر صلی الله علیه و اله، درباره چگونگی زنده شدن استخوانهای از هم جدا شده و پودر گردیده، پس از مرگ+۱ آیه
  • پوسیدن استخوان، پس از مرگ+۲ آیه
  • انکار معاد از سوی مشرکان و محدود دانستن زندگی به عالم دنیا+۳ آیه
  • ایجاد شبهه در امر معاد و استبعاد ان از سوی منکران رستاخیز، معلول غفلت از قدرت نامحدود خدا+۴ آیه
  • بازسازی و حیات مجدّد استخوانهای پوسیده مردگان، امری بعید، از نظر منکران معاد و از شبهات انان درباره رستاخیز+۳ آیه
  • افرینش انسان از نطفه پاسخ تشکیک مشرکان در معاد پس از تبدیل شدن انسانها به استخوان پوسیده+۲ آیه
  • ابطال شبه و تشکیک مشرکان در معاد پس از تبدیل انسانها به استخوانهای پوسیده با افرینش اسمانها و زمین از سوی خدا+۲ آیه
  • استبعاد و انکار معاد، از سوی کافران مشرک+۷ آیه
  • مشرکان منکر معاد و تجدید حیات برای انسانها+۳ آیه
  • مشرکان منکر معاد و محدود دانستن زندگی به عالم دنیا+۲ آیه
  • شباهت و همگونی معاد انسانها با اغاز خلقت انان+۳ آیه
  • تعجّب انکارامیز کافران، از معاد و حیات مجدّد خود+۶ آیه
  • اتشزایی بودن درخت سبز، نشانه قدرت خدا بر تجدید حیات انسانها
  • توجّه نکردن کافران درباره خلقت خود از نطفه و دشمنی اشکار با خدا، مورد سؤال نکوهشی خدا+۱ آیه
  • سرزنش مشرکان، به علت انکار قیامت+۲ آیه
  • فکر نکردن منکران معاد درباره قدرت افریدگار جهان بر احیای مجدّد انسانها، مورد سؤال نکوهشی خدا+۶ آیه
  • مالکیّت انحصاری خداوند بر ملکوت همه اشیا، دلیل قدرت او بر احیای مجدّد انسانها در قیامت+۴ آیه
  • اعتقاد و اعتراف به مالکیّت انحصاری خداوند بر ملکوت اشیا، مستلزم باور به معاد و زنده شدن مردگان در قیامت+۴ آیه
واژه‌ها