آیه ۶۶ سوره مریم

سوره مریم، آیه ۶۶ · جزء ۱۶ · صفحه ۳۱۰

معنی کلمات و عبارات
«إِذَا مَا»: هر زمان که. «حَیّاً»: زنده. حال است.
نزول
نکات آیه
۱- برخورد انسان با مسأله معاد و حیات پس از مرگ، همراه با انکار و شگفتى است. «و یقول الإنسن أءذا ما متّ لسوف أُخرج حیًّا» کلمه «یقول» فعل مضارعى است که در مقام بیان حالت انسان ها به کار مى رود چنین افعالى بر استمرار در هر سه زمان دلالت دارند. «ال» در «الإنسان» براى جنس است که در مورد فراوانى افراد هم به کار مى رود . ۲- استبعاد، از مهم ترین پایه هاى باور و اندیشه منکران معاد «أءذا ما متّ لسوف أُخرج حیًّا» مبناى قرآن در نقل سخنان دیگران، گزیده گویى است. نقل این سخن از منکران معاد، نشانگر این نکته است که مهم ترین اساس بینش منکران معاد، همین استبعاد است. ۳- استبعاد و انکار معاد، از زمینه هاى گریز از عبادت و اطاعت خداى یگانه «واصطبر لعبدته ... و یقول الإنسن أءذا ما متّ لسوف أُخرج حیًّا» از جمله وجوهى که در بیان ارتباط این آیه با آیات پیشین مى توان ارائه کرد، این است که: پس از فرمان به عبادت و صبر بر آن، گویااین آیه، سؤال مقدرى را مطرح کرده و پاسخ گفته است. سؤال مقدر این است کهک: عبادت و اطاعت خداوند چه نتیجه اى دارد؟ ما که پس از مرگ حیاتى نداریم تا حالات و اعمال ما در دنیا در آن تفاوتى ایجاد کند! این آیه و آیات بعد این سؤال را پاسخ داده و عبادت را ضرورى شمرده است. ۴- عکس العمل نوع انسان ها در برابر وعده بهشت و نعمت هاى آن از جانب خداوند، انکار و استبعاد معاد است. «جنّت عدن التى وعد الرحمن ... و یقول الإنسن أءذا ما متّ» چنانچه دو آیه قبل )« و ما نتنزّل... سمیًّا») جملاتى معترضه و بریده از آیات قبل و بعد باشد، آیه مورد بحث در ادامه آیات قبل از این دو آیه خواهد بود که در مورد بهشت و نعمت هاى آن است. ۵- انسان هاپس از مرگ و فرارسیدن قیامت، دوباره زنده شده و از زمین بیرون آورده خواهند شد. «أءذا ما متّ لسوف أُخرج حیًّا» مراد از خروج در «اخراج» - به قرنیه ذهنیت متکلّم از معاد مورد قبول پیامبران - خروج از خاک و اجزاى زمین است; یعنى، «اخراج من الارض». ۶- معاد انسان ها، جسمانى و تخلف ناپذیر است. «لسوف أُخرج حیًّا» «أُخرج» مجهول است و دلالت دارد که اخراج قهرى است. اسناد آن به انسانى که گوینده سخن است، گویاى مشابهت کامل وضع کنونى او از نظر جسم بودن و... با زمان خروج وى است. جمله «أءذا متّ...» گرچه کلام منکران معاد است; ولى نقل آن بدون رد و ایراد، دلیل صحت گفتارى است که مورد تعجّب قرار گرفته است.
تفسیر (۷)
موضوعات

دسته‌بندی موضوعی

فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۲۸)
  • احتجاج در مقابل مشرکان برای اثبات امکان معاد، به زندگی و افرینش نخستین انان از سوی خدا+۱ آیه
  • دعوت از عقل و وجدان برای داوری، با طرح پرسش، از شیوههای احتجاج+۱ آیه
  • انسان، دارای حیات اخرتی+۳ آیه
  • استفاده از پرسش برای ایجاد ذهنیت مساعد جهت تفهیم حقیقت به مخاطب، از روشهای تربیت عقلانی قران+۴ آیه
  • انکار معاد جسمانی و ممکن ندانستن ان، در عین اگاهی از مبدا پیدایش انسان، امری شگفتاور+۳ آیه
  • تعجّب کافران از حیات پس از مرگ
  • تعجّب کافران از حیات پس از مرگ
  • تفکّر و اندیشه، راهی برای شناخت معاد+۶ آیه
  • تامّل در مبدا پیدایش انسان، زمینهساز باور او به قیامت+۷ آیه
  • سوگند خداوند، درباره حشر شیاطین به همراه منکران رستاخیز، در قیامت+۱ آیه
  • حضور ذلّتبار شیاطین و منکران معاد، در اطراف جهنّم، پس از حشر انان+۱ آیه
  • سوگند خدا به ربوبیّت خویش، درباره همراهی منکران معاد با شیاطین، هنگام حشر انان در قیامت+۱ آیه
  • مطلوبیّت تفکّر و اندیشیدن، در حقایق+۴ آیه
  • خداوند، پدیداورنده حیات+۴ آیه
  • سؤال انکارامیز کافران از معاد و حیات دوباره انسان بعد از مرگ+۶ آیه
  • سؤال خدا از انسانها برای اقرار به توانایی او بر احیای مجدّد انان، مثل توانایی او در افرینش اولیّه انان+۴ آیه
  • سؤال انکارامیز کافران از حیات دوباره انسان، بعد از مرگ+۵ آیه
  • تعجّب مشرکان، از زنده شدن در قیامت+۵ آیه
  • شیطان، موجودی مختار و دارای تکلیف+۳ آیه
  • تکذیب معاد، عملی ظالمانه و تکذیبگران معاد، مردمی ستم پیشه+۴ آیه
  • انکار معاد، از موانع عبادت خدای یگانه+۱ آیه
  • قسم خداوند به ربوبیّت خویش، درباره حتمی بودن احضار منکران معاد و شیاطین و گرداوری انان، در قیامت+۱ آیه
  • انکار معاد، در عین اگاهی از مبدا پیدایش انسان امری شگفت اور+۳ آیه
  • استبعاد و انکار معاد، از سوی کافران مشرک+۶ آیه
  • تعجّب انکارامیز کافران، از معاد و حیات مجدّد خود+۶ آیه
  • افرینش نخست انسان، دلیلی بر امکان معاد از جانب خدا+۵ آیه
  • معاد، امری جسمانی و روحانی+۱ آیه
  • وعده خداوند به منکران معاد، مبنی بر حشر انان همراه با شیاطین+۱ آیه
واژه‌ها