قاموس قرآن:
تَرَفُّه يعنى توسّع در نعمت (مفردات) ترف يعنى نعمت ابن عرفه گفته مُترَف كسى است كه به سر خود گذاشته شده آنچه بخواهد مىكند و از وى جلوگيرى نمى شود مجمع البيان ذيل آيه 16:اسراء. بنابراين مُترَف به معنى ثروتمند است، يعنى كسى كه به او نعمت زياد داده شده و آن در صورت عدم ايمان سبب طغيان و سركشى است [علق:6]، و از موارد استعمال آن در قرآن مجيد بدست مىآيد كه ثروتمند و قدرتمند سركش مراد است و شايد به همين جنت است كه مجمع البيان آن را در آيه [واقعة:45]، ممتنع از اداء واجبات گفته است. [مؤمنون:33]، ملاقات آخرت را تكذيب كرده و در دنيا آنها را مرفّه و صاحب نعمت كرديم [هود:116]، ستمكاران به آنچه در آن وسعت يافته بودند برگشتند و گناهكاران بودند. [سباء:34]، در هيچ شهرى انذار كنندهاى نفرستاديم مگر آنكه ثروتمندان آن گفتند: ما به آنچه فرستاده شدهايد كافريم. از آيه شريفه به خوبى روشن مىشود كه در وحله اوّل طبقه سوّم، از انبیاء حمايت كردهاند زيرا انبیاء به حمايت آنها و غيره برخاستهاند. نيز ثروتمندان در مرحله اوّل به مبارزه برخاستهاند زيرا پيامبران از عيّاشى و خيره سرى آنها جلوگيرى كرده و به تعديل و انصاف وادار مىنمودند و آن بر خلاف ميل خود كامگان بود. نا گفته نماند: اين مادّه در همه جاى قرآن مجيد درمقام ذمّ به كار رفته است.
چرا در قرون (و اقوام) قبل از شما، دانشمندان صاحب قدرتی نبودند که از فساد در زمین جلوگیری کنند؟! مگر اندکی از آنها، که نجاتشان دادیم! و آنان که ستم میکردند، از تنعّم و کامجوئی پیروی کردند؛ و گناهکار بودند (و نابود شدند)!
و هنگامی که بخواهیم شهر و دیاری را هلاک کنیم، نخست اوامر خود را برای «مترفین» (و ثروتمندان مست شهوت) آنجا، بیان میداریم، سپس هنگامی که به مخالفت برخاستند و استحقاق مجازات یافتند، آنها را به شدّت درهم میکوبیم.
(گفتیم:) فرار نکنید؛ و به زندگی پر ناز و نعمت، و به مسکنهای پر زرق و برقتان بازگردید! شاید (سائلان بیایند و) از شما تقاضا کنند (شما هم آنان را محروم بازگردانید)!
ولی اشرافیان (خودخواه) از قوم او که کافر بودند، و دیدار آخرت را تکذیب میکردند، و در زندگی دنیا به آنان ناز و نعمت داده بودیم، گفتند: «این بشری است مثل شما؛ از آنچه میخورید میخورد؛ و از آنچه مینوشید مینوشد! (پس چگونه میتواند پیامبر باشد؟!)
و اینگونه در هیچ شهر و دیاری پیش از تو پیامبر انذارکنندهای نفرستادیم مگر اینکه ثروتمندان مست و مغرور آن گفتند: «ما پدران خود را بر آئینی یافتیم و به آثار آنان اقتدا میکنیم.»