صفح

تکرارها: ۸آیات: ۷

۰۱۲۱۳۵۷۹۱۱۱۳۱۵۱۷۱۹۲۱۲۳سال ۱: ۰سال ۲: ۰سال ۳: ۲سال ۴: ۰سال ۵: ۲سال ۶: ۰سال ۷: ۰سال ۸: ۱سال ۹: ۰سال ۱۰: ۰سال ۱۱: ۰سال ۱۲: ۰سال ۱۳: ۰سال ۱۴: ۱سال ۱۵: ۰سال ۱۶: ۰سال ۱۷: ۲سال ۱۸: ۰سال ۱۹: ۰سال ۲۰: ۰سال ۲۱: ۰سال ۲۲: ۰سال ۲۳: ۰
مشتقات
اصْفَحُوا (۱)اصْفَحْ‌ (۱)فَاصْفَحِ‌ (۱)الصَّفْحَ‌ (۱)لْيَصْفَحُوا (۱)صَفْحاً (۱)فَاصْفَحْ‌ (۱)تَصْفَحُوا (۱)
قاموس قرآن
قاموس قرآن: اغماض. ناديده گرفتن. راغب گويد: آن از عفو ابلغ است. طبرسى فرموده: صفح و عفو و تجاوز از ذيب به يك معنى اند. قول راغب به نظر بهتر مى‏رسد كه در چند آيه عفو وصفح با هم آمده و صفح بعد از عفو واقع شده است [نور:22]. يعنى بخشيد و مطلب را ناديده گيرند آيا نمى‏خواهيد خدا شما را بيامرزد؟ هكذا [تغابن:14]. بايد دانست اصل صفح به معنى جانب و ر.ى چيز است مثل صفحه صورت، صفحه سنگ صفح صفحاً يعنى از او اعراض كرد حقيقتش اين است از او اعراض كرد حقيقتش اين است كه صفحه صورت خويش را از او بر گرداند. در مجمع فرموده: به ظاهر به پوست بدن انسان صفحه گويند ايضاً به ظاهر هر چيز صفحه گفته مى‏شود «صافَحْتُهُ» يعنى ظاهر كف دستم ظاهر كف دست او را ملاقات كرد. در معنى «صَفَحْتُ عِنْهُ» دو قول است يكى اينكه: او را به گناهش مؤاخذه نكردم و روى خوش نشان دادم. ديگرى اينكه: چيزيكه باعث تغيير صورتش باشد كه من نديد گويند «صَفَّحْتُ الْوَرَقَةَ» يعنى از ورقى به ورقى گذشتم. از همين است «صَفَحْتُ الْكِتابَ» كتاب را ورق زدم. * [زخرف:89]، [حجر:85]. يعنى: قيامت حتمى است خداوند به حق داورى خواهد كرد به نكوئى اعراض كن زحمات را ناديده بگير از آنهااعراض كن مثل [سجده:30]. و سلام بگو (و تا در حال مدارا هستند مدارا كت) به زودى خواهند دانست. * [زخرف:5-6]. ضرب در آيه به معنى برگرداندن است در مجمع فرموده: اصل «اضربت عند الذكر» آن است كه راكب چون بخواهد اسب خود را به طرفى بگرداند آن را با عصا يا شلاق مى‏زند تا برگردد ضرب به جاى صرف و برگرداندن گذاشته شده است . مراد از «ذكر» وحى و قرآن است. و «صفحاً» گفته‏اند مفعول له است و «اَنْ كُنْتُمْ» تعليل است براى «اَفَنَضْرِبُ». يعنى: آيا بع علت اعراض از شما، ذكر و قرآن را از شما برگردانيم و امر و نهى نكنيم زيرا كه قومى اسرافكار هستيد؟ كمنظور اين است كه خداوند بنا به قانونيكه دارد در اثر اسراف بندگان از آنها اعراض نمى‏كند و آنها را مهمل و بى شريعت نمى‏گذارد لذا در آيه بعدى فرموده: [انسان:3]. شايد «صَفْحاً» مفعول مطلق باشد از «اَفَنَضْرَبُ» مثل قَعَدْتُ جُلُوساً.

آیات (۷)

بقره · ۱۰۹

وَدَّ كَثِيرٌ مِّنْ أَهْلِ الْكِتَابِ لَوْ يَرُدُّونَكُم مِّن بَعْدِ إِيمَانِكُمْ كُفَّارًا حَسَدًا مِّنْ عِندِ أَنفُسِهِم مِّن بَعْدِ مَا تَبَيَّنَ لَهُمُ الْحَقُّ فَاعْفُوا وَاصْفَحُوا حَتَّىٰ يَأْتِيَ اللَّهُ بِأَمْرِهِ إِنَّ اللَّهَ عَلَىٰ كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ

بسیاری از اهل کتاب، از روی حسد -که در وجود آنها ریشه دوانده- آرزو می‌کردند شما را بعد از اسلام و ایمان، به حال کفر باز گردانند؛ با اینکه حق برای آنها کاملا روشن شده است. شما آنها را عفو کنید و گذشت نمایید؛ تا خداوند فرمان خودش (فرمان جهاد) را بفرستد؛ خداوند بر هر چیزی تواناست.

مائده · ۱۳

فَبِمَا نَقْضِهِم مِّيثَاقَهُمْ لَعَنَّاهُمْ وَجَعَلْنَا قُلُوبَهُمْ قَاسِيَةً يُحَرِّفُونَ الْكَلِمَ عَن مَّوَاضِعِهِ وَنَسُوا حَظًّا مِّمَّا ذُكِّرُوا بِهِ وَلَا تَزَالُ تَطَّلِعُ عَلَىٰ خَائِنَةٍ مِّنْهُمْ إِلَّا قَلِيلًا مِّنْهُمْ فَاعْفُ عَنْهُمْ وَاصْفَحْ إِنَّ اللَّهَ يُحِبُّ الْمُحْسِنِينَ

ولی بخاطر پیمان‌شکنی، آنها را از رحمت خویش دور ساختیم؛ و دلهای آنان را سخت و سنگین نمودیم؛ سخنان (خدا) را از موردش تحریف می‌کنند؛ و بخشی از آنچه را به آنها گوشزد شده بود، فراموش کردند؛ و هر زمان، از خیانتی (تازه) از آنها آگاه می‌شوی، مگر عده کمی از آنان؛ ولی از آنها درگذر و صرف‌نظر کن، که خداوند نیکوکاران را دوست می‌دارد!

حجر · ۸۵

وَمَا خَلَقْنَا السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضَ وَمَا بَيْنَهُمَا إِلَّا بِالْحَقِّ وَإِنَّ السَّاعَةَ لَآتِيَةٌ فَاصْفَحِ الصَّفْحَ الْجَمِيلَ

ما آسمانها و زمین و آنچه را میان آن دو است، جز بحق نیافریدیم؛ و ساعت موعود [= قیامت‌] قطعاً فرا خواهد رسید (و جزای هر کس به او می‌رسد)! پس، از آنها به طرز شایسته‌ای صرف‌نظر کن (و آنها را بر نادانیهایشان ملامت ننما)!

نور · ۲۲

وَلَا يَأْتَلِ أُولُو الْفَضْلِ مِنكُمْ وَالسَّعَةِ أَن يُؤْتُوا أُولِي الْقُرْبَىٰ وَالْمَسَاكِينَ وَالْمُهَاجِرِينَ فِي سَبِيلِ اللَّهِ وَلْيَعْفُوا وَلْيَصْفَحُوا أَلَا تُحِبُّونَ أَن يَغْفِرَ اللَّهُ لَكُمْ وَاللَّهُ غَفُورٌ رَّحِيمٌ

آنها که از میان شما دارای برتری (مالی) و وسعت زندگی هستند نباید سوگند یاد کنند که از انفاق نسبت به نزدیکان و مستمندان و مهاجران در راه خدا دریغ نمایند؛ آنها باید عفو کنند و چشم بپوشند؛ آیا دوست نمی‌دارید خداوند شما را ببخشد؟! و خداوند آمرزنده و مهربان است!

زخرف · ۵

أَفَنَضْرِبُ عَنكُمُ الذِّكْرَ صَفْحًا أَن كُنتُمْ قَوْمًا مُّسْرِفِينَ

آیا این ذکر [= قرآن‌] را از شما بازگیریم بخاطر اینکه قومی اسرافکارید؟!

زخرف · ۸۹

فَاصْفَحْ عَنْهُمْ وَقُلْ سَلَامٌ فَسَوْفَ يَعْلَمُونَ

پس (اکنون که چنین است) از آنان روی برگردان و بگو: «سلام بر شما»، امّا بزودی خواهند دانست!

تغابن · ۱۴

يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِنَّ مِنْ أَزْوَاجِكُمْ وَأَوْلَادِكُمْ عَدُوًّا لَّكُمْ فَاحْذَرُوهُمْ وَإِن تَعْفُوا وَتَصْفَحُوا وَتَغْفِرُوا فَإِنَّ اللَّهَ غَفُورٌ رَّحِيمٌ

ای کسانی که ایمان آورده‌اید! بعضی از همسران و فرزندانتان دشمنان شما هستند، از آنها برحذر باشید؛ و اگر عفو کنید و چشم بپوشید و ببخشید، (خدا شما را می‌بخشد)؛ چرا که خداوند بخشنده و مهربان است!