سوره زخرف(الزخرف)، آیه ۸۹ · جزء ۲۵ · صفحه ۴۹۵
فَاصْفَحْ عَنْهُمْ وَقُلْ سَلَامٌ فَسَوْفَ يَعْلَمُونَ
پس (اکنون که چنین است) از آنان روی برگردان و بگو: «سلام بر شما»، امّا بزودی خواهند دانست!
معنی کلمات و عبارات
«إصْفَحْ»: روی بگردان (نگا: بقره / مائده / ، حجر / ). «سَلامٌ»: بدرود. این سلام، برای جدائی بوده و نشانه بیاعتنائی است (نگا: فرقان / ، قصص / ).
نزول
سال ۵ بعثت(دوره مکی) بازپخش وحی در این سال
در آن زمان چه میگذشت (۳ رویداد)
نکات آیه
۱ - رهنمود خدا به پیامبر(ص)، در وانهادن مشرکان حق ناپذیر به حال خویش «فاصفح عنهم»
۲ - پیامبر(ص)، مأمور ترک مناظره و منازعه با مشرکان لجوج مکه و دعوت ایشان به مسالمت اجتماعى با مسلمانان «فاصفح عنهم و قل سلم»
با توجه به مفهوم «سلام» که به معناى مسالمت است، برداشت یاد شده استفاده مى شود.
۳ - سعى در هدایت گمراهان، پس از یأس از حق پذیرى آنان، لازم نیست. «إنّ هؤلاء قوم لایؤمنون . فاصفح عنهم»
۴ - پیامبراکرم(ص)، در تمامى مراحل رسالت خویش، محتاج به کسب تکلیف از درگاه الهى بود. «و قیله یربّ ... فاصفح عنهم»
۵ - حق ناپذیران لجوج، شاهد بازتاب کفر و شرک خویش در فرجامى نه چندان دور «فسوف یعلمون»
۶ - قیامت، آینده اى محتوم و نه چندان دور «فسوف یعلمون»
۷ - دلجویى خداوند از پیامبراکرم(ص)، در قبال حق ناپذیرى مشرکان «فاصفح عنهم ... فسوف یعلمون»
۸ - همگرایى دینى و اعتقادى، نخستین هدف ادیان آسمانى و همزیستى اجتماعى، کمترین انتظار دین از بشر «فاصفح عنهم و قل سلم»
تفسیر (۸)
موضوعات
دستهبندی موضوعی
آثار شرک حق ناپذیرانآثار کفر حق ناپذیرانآثار یأس از حق پذیری گمراهاناهمیت اتحاد دینیاهمیت همزیستی مسالمت آمیزترک مجادله با مشرکان مکهشرایط هدایت گمراهاندعوت به همزیستی مسالمت آمیزفرجام حق ناپذیراندعوت از مشرکان مکهفرجام شرکفرجام کفرآثار حق ناپذیری مشرکاناهداف ادیان آسمانیاعراض از مشرکاننزدیکی قیامتحتمیت قیامتمحدوده مسؤولیت محمددلداری به محمدمسؤولیت محمداوامر خدا
فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۱۴)
- پیامبر(صلی الله علیه واله) موظّف به عفو از (اذیّتهای) مشرکان و برخورد مسالمت امیز با انان+۱ آیه
- مشرکان، مستحقّ کیفر و عذاب خداوندی+۲ آیه
- اعراض از جاهلان، از اداب عفو+۱ آیه
- فراخوانده شدن پیامبراکرم(صلی الله علیه واله) به عفو و گذشت از خطاکاران+۴ آیه
- لزوم علم و توجّه به کیفر و عذاب اخرتی+۶ آیه
- ارامش بخشیدن خداوند به محمّد صلی الله علیه و اله با خطاب تسلّیبخش+۱ آیه
- خطاب خاص با مراد عام به محمد صلی الله علیه و اله از سوی خداوند+۲ آیه
- تسلّا و دلداری خداوند به پیامبر صلی الله علیه و اله، در برابر تکذیب و مخالفتهای مشرکان+۳ آیه
- دلجویی خداوند از پیامبر صلی الله علیه و اله در پی شکایت ان حضرت، از حقناپذیری قومش+۱ آیه
- امر خدا به پیامبر صلی الله علیه و اله به عفو و ترک مناظره با مشرکان، در پی شِکوه ان حضرت از ایشان به درگاه پروردگار+۱ آیه
- دلجویی خداوند از پیامبر صلی الله علیه و اله در پی شکایت ان حضرت، از حق ناپذیری قومش+۱ آیه
- امر خداوند به پیامبر صلی الله علیه و اله به عفو و ترک مناظره بامشرکان، در پی شِکوه ان حضرت ازانان به درگاه پروردگار+۱ آیه
- پیامبر صلی الله علیه و اله، مامور پیشه ساختن عفو از خطاکاران+۵ آیه
- لزوم نادیده گرفتن لغزشهای مردم و گذشت از خطای انان در معاشرت با انان+۶ آیه