=== قاموس قرآن ===
علی نبیّنا واله و «علیهالسلام» از انبیاء بنی اسرائیل و نام مبارکش 25 بار در قرآن ذکر شده است. اینک قسمتی راجع به آن حضرت از قرآن: ولادت عیسی علیه السلام مریم در «فلسطین» در مکانی دور از خانوادهاش قرار داشت، فرشتهای در صورت بشر مستوی الخلقة از جانب خداوند پیش او آمد، مریم گمان کرد که جوان هوسرانی است و قصد تجاوز به او دارد. گفت: اگر پرهیزکاری از تو به خدا پناه میبرم، فرشته گفت: من فرستاده پروردگار توام که پسری پاکیزه به تو عطا کنم. مریم به تعجّب گفت: چگونه مرا پسری باشد که انسانی به من دست نزده و زناکار نبودهام. فرشته گفت: پروردگار تو چنین گفته: این بر من آسان است و میخواهم آن پسر را برای مردم از جانب خویش آیتی و رحمتی کنم و کاری مقرر شده و حتمی است. (فرشته در وجود مریم دمید و در دم حامله شد چنانکه فرموده: [تحریم:12]. ضمیر «فیهِ» به فرج راجع است وگرنه میفرمود «فیها» چنانکه فرموده: [انبیاء:91]. چون مریم حامله شد با حمل خویش در مکانی دور گوشه گرفت و چون وقت وضع حمل رسید درد زادن او را سوی تنه درخت نخل کشید فکر اتّهام مردم و ترس لکّه دار شدن عفتش چنان بی تابش کرد که از ته قلب گفت: ای کاش پیش از این مرده بودم و چیزی حقیر بودم و فراموشم کرده بودند. عیسی که در همان حال متولد شده بود به قدرت خدا سخن گفت و صدا زد: مادرم محزون مباش. پروردگارت پائین تو نهری قرار داده، تنه نخل را سوی خویش تکان بده که خرمای تازه پیش تو افکند، بخور و بنوش و دلت را آرام کن. و اگر از آدمیان کسی را دیدی و از تو توضیح خواست به اشاره بگو: برای خدا روزه سکوت نذر کردهام و امروز با کسی سخن نخواهم گفت. مریم مولود مسعود را در آغوش گرفت (و با بیم و امید) پیش قومش آمد تا بچه را در آغوشش دیدند همه از جا در رفته و گفتند: مریم چیز شگفت آوری آوردهای؟!! ای خواهر هارون پدرت مرد بدی نبود و مادرت زناکار نبود این چه وضعی است پیش آوردهای؟! مریم اشاره به عیسی کرد که از خودش بپرسید، گفتند با بچهای که در گهواره است چگونه سخن گوئیم؟! عیسی به سخن درآمد و گفت: من بنده خدایم مرا کتاب داده و پیغمبر کرده است. و هر کجا که باشم با برکتم نموده و به نماز کردن و زکوة دادن سفارشم کرده است نسبت به مادرم نیکوکارم و خدا ستمگر بدبختم نکرده است. سلام بر من روزی که تولد یافتم و روزی که میمیرم و روزی که زنده برانگیخته میشوم. (سوره مریم آیه 17-33 ترجمه آزاد). در جواب آنان که ایراد کرده و میگفتند: چگونه میشود انسان بدون پدر به دنیا آید و آن را دلیل پسر خدا بودن میگرفتند فرموده: [آل عمران:59]. داستان عیسی نظیر جریان آدم ابوالبشر است که خدا او را (بدون پدر و مادر) از خاک آفرید و گفت: باش... هرچه رطب و یابس درباره ولادت عیسی «علیهالسلام» گفته شود قابل قبول نیست و از درجه اعتبار ساقط است حق همان است که از قرآن کریم کلام دست نخورده خدا نقل کردیم [مریم:34-35]. معجزات عیسی علیهالسلام هر پیامبری باید معجزه داشته باشد که دلیل نبوّت و حقانیّت وی شود قرآن مجید برای عیسی «علیهالسلام» معجزاتی نقل میکند که ذیلاً میآوریم: 1- میتوانست از گل چون شکل مرغی بسازد و در آن بدمد و به اذن خدا مرغی بشود. 2- کور مادرزاد و برص زده را به اذن خدا شفا میداد و مردهها را به اذن خدا زنده میکرد. 3- از آنچه مردم میخوردند و یا در خانهها ذخیره میکردند خبر میداد. [آل عمران:48]. قابل دقت است که قید «بِاِذْنِ اللَّهِ» دوبار در آیه ذکر شده یعنی اینکارها با اراده و اجازه خدا میکنم و اوست که تصّرف تکوینی را به من میدهد. وانگهی آیه به صورت وعده و اظهار قدرت است و از اینکه آن حضرت چنان کرد یا نه ساکت ولی بالملازمه میشود فهمید که عملی کرده است اما اینکه خدا چنان قدرت را به او داده بود بی شک است. فضیلت عیسی علیهالسلام او رسول با عظمت خداست دارای معجزات و مؤیّد به روح القدس [بقره:87]. دین مبین اسلام در کلیّات دین عیسی است چنانکه دین نوح، ابراهیم و موسی علیهمالسلام نیز هست [شوری:13]. پیامبر پاک خدا از عباداللَّه الصالحین است [انعام:85]. او در زائیده شدن و مادرش در زائیدن بی شوهر، نشانه قدرت بی پایان خدا هستند [مؤمنون:50]. روز قیامت از شهداء اعمال است [نساء:159]. او از مقرّبان درگاه خدا و از راهنمایان توحید و دارای جاه و شرف در دنیا و آخرت است [آل عمران:45]. خرافه پسر خدا بودن آن حضرت از راهنمایان توحید بود، مردم را به یگانگی و عبادت خدا دعوت میکرد و میگفت: [آل عمران:51]. [مائده:72]. پیغمبری بود از پیامبران و مانند مردمان طعام میخورد [مائده:75]. ولی پس از وی نصاری درباره او غلوّ کردند عدّهای گفتند: او خداست!!!، عدّهای گفتند: پسر خداست!!، عده دیگر قائل شدند که او یکی از سه خداست که عبارت اخرای تثلیث است قرآن مجید هر سه قول را به نصاری نسبت میدهد و از آن میفهمیم که آنها در عقیده به حضرت عیسی به سه گروه منقسم شدهاند اینک آیات را به ترتیب بررسی میکنیم: 1- [مائده:17]. این لفظ عیناً در آیه 72 همین سوره تکرار شده است. پر روشن است که عدهای از نصاری قائل بودند که عیسی «علیهالسلام» خداست و ظهور آن در این است که عیسی و خدا یکی است والعیاذباللَّه خدا به بشر مبدّل شده است. این آیه را گرچه میشود با تثلیث و ابن اللَّه بودن تطبیق کرد ولی ظهورش در اتحاد و یکی بودن خدا و عیسی است (معاذاللَّه). 2- [توبه:30]. ظهور آیه در فرزند بودن عیسی است گرچه با عقیده تثلیث نیز قابل تطبیق است. 3-[نساء:171]. [مائده:73]. مراد از سه خدا، خدا و روحالقدس و عیسی است از «وَلاتَقُولُوا ثَلثَةٌ» روشن میشود که به هر سه نسبت الوهیّت میدادهاند و نیز از «ثالِثُ ثَلثَةٍ» خدا سومی یعنی سه خدا هست. این خرافات پس از عیسی «علیهالسلام» رونق گرفت و مشخّص گردید و چنانکه در «بنو-ابن» گفتهایم از ملل دیگر به نصاری راه یافت و در زمان عیسی «علیهالسلام» از این خرافهها خبری نبود و اینکه خداوند فرموده: [مائده:116]. یعنی آنگاه که خدا فرمود: ای عیسی پسر مریم آیا تو به مردم گفتهای که مرا و مادرم را جز خدا دو معبود بگیرید؟ گفت: پاک و منزّهی تو، مرا نرسد آنچه به من سزاوار نیست بگویم. این آیه به قرینه آیات ذیل مخصوصاً آیه [مائده:119]. راجع به قیامت است و در قیامت واقع خواهد شد. خرافه صلب نصاری عقیده دارد: هر که بر دار آویخته شود ملعون است. آنگاه اصرار دارند که عیسی «علیهالسلام» به دار آویخته شد و قتل او با آن وضع کفّاره گناهان است. و آن حضرت فدیه گناهان بشر است. پولس در رساله غلّاطیان فصل 3 بند 13 گوید: مسیح مارا از لعنت شریعت فدا کرد چون که در راه ما لعنت شد چنانکه مکتوب است: ملعون است هر که بر دار آویخته شود. یوحنّای رسول در رساله اول باب دوم بند اول میگوید: ای فرزندان من، این را به شما مینویسم تا گناه نکنید و اگر کسی گناهی کند شفیعی داریم نزد پدر یعنی عیسی مسیح عادل. و اوست کفّاره به جهت گناهان ما و نه گناهان ما فقط بلکه به جهت تمام جهان نیز (تمام شد). میگویند: چون آدم گناهکار شد او و فرزندانش مستحّق عذاب اخروی گشتند و چون فرزندان آدم نیز گناه کردند مستحق عذاب گشتند چنانکه قبلاً به وسیله گناه پدرشان مستحق شده بودند. از طرف دیگر خدا هم عادل است و هم مهربان. عذاب گناهکاران مخالف مهربانی و عفو از آنها مخالف عدل بود. این مشکل لاینحل مانده بود تا خداوند به برکت عیسای مسیح آن را حل کرد. بدین طریق که خدا پسر خود را که در عین حال خود خدا بود به شکم زنی از فرزندان آدم وارد نمود و از وی به صورت انسانی کامل متولد شد. از گناهان معصوم بود و تا مدّتی با مردم زندگی کرد انسان کامل بود که از انسان متولّد گردید و در عین حال خدا بود زیرا که پسر خدا بود و پسر خدا خود خداست. سپس خدا دشمنان را بر او مسلّط کرد تا وی را با فجیعترین قتلی که دار آویختن باشد بکشتند با آنکه شخص مصلوب در کتاب الهی مورد لعن است بدین طریق عیسی متحمّل لعن و صلب شد تا کفّاره گناهان تمام بشر گردید (المیزان ج 3 ص 320- المنار ج 6 ص 24 به بعد). از اینجاست که نصاری صلیب را همه جا زینت مجالس کردهاند و گویند هر که به صلیب و کفاره گناهان بودن عیسی ایمان نداشته باشد اهل آتش است. *** ناگفته نماند: موضوع فداء و کفاره گناهان بودن عیسی «علیهالسلام» افسانهای بیش نیست و با موازین عقل و شرع سازگاری ندارد و به تصریح قرآن مجید عیسی به دار آویخته نشده و نیز به دست یهود کشته نشده است اینک کلام قرآن را بررسی میکنیم: [نساء:157]. این آیه صریح است در اینکه عیسی به دست یهود نه به دار آویخته شده و نه کشته شده است ادّعای نصاری و پیراهن عثمان کردن صلب عیسی «علیهالسلام» بیجا و افسانه است. و نیز روشن است که کار بر آنها مشتبه شده. با مراجعه به کتب تاریخ و تفاسیر و تحقیقات رجال اسلامی روشن خواهد شد که یهود به جای عیسی«علیهالسلام» مردی به نام یهودای اسخریوطی را که شبیه به حضرت عیسی بود گرفته و کشتند و گمان کردند عیسی را کشتهاند. عیسی با حواریّون در باغی بود، لشکریان قیصر شبانه با کاهنان یهود برای گرفتاری او وارد باغ شدند، شاگردان عیسی پراکنده شده پابهفرار گذاشتند، یهودای اسخریوطی که شبیه عیسی بود و جای عیسی را نیز او نشان داده بود به دست آنها افتاد او را با هلهله و غوغا کشانکشان بردند و چون مجال تحقیق بیشتر نبود به دارش زدند گوئی کاهنان یهود و لشکریان قیصر را مقصود آن بود که طرفداران عیسی را در مقابل عمل انجام شده قرار بدهند لذا بی آنکه تحقیق کنند و به داد و بیداد آن بدبخت گوش بدهند در میان هلهله به صلیبش کشیدند. ظاهراً معنای «وَ لکِنَ شُبِّهَ لَهُمْ» این است که یهودا به جای عیسی به دار رفت و یهود پنداشتند که عیسی است به روایتی یکی از حواریّون پس از اجازه حضرت عیسی خود را عیسی معرفی کرد و او را گرفته و به دار زدند و امر برآنان مشتبه شد. آنگاه فرمود: آنان که درباره عیسی اختلاف کردند در شّکاند و علمی ندارند و فقط از گمان پیروی میکنند و سپس تأکید فرموده «وَ ما قَتَلُوهُ یَقیناً» عیسی را روی یقین نکشتند بلکه ظّن کردند که او را کشتهاند. اصرار و پافشاری قرآن در اینکه عیسی به دست یهود کشته نشده برای از بین بردن افسانه کفاره گناهان بودن است که نصاری نغمه آن را ساز کرده و دست بردار نیستند وگرنه از نظر قرآن مهم نبود که عیسی را به دار زنند یا نه. عجب است از مسلمانان بی اطلاع بی آنکه از دین و قرآن خود خبری داشته باشند و تحقیق کنند این افسانه را زنده میکنند. در فرهنگ امیرکبیر زیر لفظ «عیسی» نوشتهاند که عیسی را به صلیب کشیدند. در گذشته نصراللَّه فلسفی استاد دانشگاه در صفحه 240 از کتاب تاریخ سال اول دبیرستانها نوشت: حاکم رومی به سبب اعتراض و اصرار یهود به کشتن عیسی رضا داد پس عیسی را با اجازه او بر صلیب کشیدند و بدین وسیله صورت صلیب پیش عیسویان محترم و مقدس گردیده است. تعجّب است از چنین اشخاص که در محیط اسلام و ناف تشیع زندگی میکنند و عمری در طلب دانش میگذرانند ولی از سادهترین قضایای دینشان بیاطلاع میمانند و کورکورانه از غربیها تقلید میکنند. حقّا که عذر اینان قابل پذیرش نیست. پایان کار عیسی علیهالسلام مشهور است که عیسی (علیهالسلام) به آسمانها بالا رفت و در آسمان زنده است. بعضی نیز عقیده دارند که: به وضع ناشناس به اجل طبیعی مرد. اینک آیات را بررسی کرده آنگاه به رویات میرسیم: 1- [نساء:158]. از این استفاده کردهاند که خدا عیسی را زنده به سوی خود بالا برد و جمله «عَزیزاً حَکیماً» نیز مؤیّد آن است گرچه خدا در همه جا هست ولی «رَفَعَهُ اللَّهُ اِلَیْهِ» هم بالا رفتن را میرساند و هم تقرّب را. ولی در المیزان فرموده: این رفع نوع تخلیص عیسی از دست آنهاست خواه در آن وقت به حتف انف مرده باشد یا نه... 2- [آل عمران:55]. توّفی به معنی تمام اخذ است و آن در قرآن بیشتر در موت به کار رفته مثل [نساء:97]. [انعام:61]. [اعراف:126]. و گاهی در مطلق اخذ آمده است مثل: [نساء:15]. یعنی آنها را در خانه نگاه دارید تا مرگ آنها را دریابد یا خدا بر ایشان راهی قرار دهد. ایضاً [زمر:42]. و در آیه [انعام:60]. اخذ به واسطه خواب است. در آیه مورد بحث که فرموده: «اِنّی مُتَوَّفیکَ وَ رافِعُکَ اِلَیَّ...» اگر توّفی به معنی اخذ باشد مثل آیه: «بَلْ رَفَعَهُ اللَّهُ» است یعنی: ای عیسی من تو را اخذ میکنم و به سوی خود بالا میبرم، اگر به معنی مرگ باشد آنوقت مرگ عادی عیسی «علیهالسلام» را میرساند. 3- [مائده:117]. این آیه کلام عیسی است که روز قیامت به خدا خواهد گفت: من تا در میان مردم بودم بر آنها گواه بودم و چون مرا وفات دادی تو خودت بر آنها مراقب بودی. درباره «تَوَّفَیْتَنی» همان سخن هست که در آیه بالا گفته شد. خلاصه سخن ناگفته نماند: توّفی گرچه به معنی تمام اخذ است ولی در قرآن فقط در میراندن به کار رفته نه در مطلق اخذ، و در آیه «یَتَوَفَّاهُنَّ الْمَوْتُ» نیز اخذ برای مرگ است لذا در آیه «مُتَوَّفیکَ وَ رافِعُکَ اِلَیَّ» قهراً باید میراندن مراد باشد و به قرینه آن میشود گفت که «بَلْ رَفَعَهُ اللَّهُ» با قید توّفی است یعنی «تَوَفَّا اللَّهُ وَ رَفَعَهُ» در بحار در یک حدیث نبوی که خواهیم گفت نقل شده: «وَلکِنْ رَفَعَهُ اللَّهُ بَعْدَ اَنْ تَوَفَّاهُ» و خلاصه آنکه: به نظر نگارنده آیات در زنده زنده به آسمان رفتن عیسی صریحاند نه در مردن او به اجل طبیعی ولی اینکه به دست یهود کشته نشده و به دار آویخته نشده یقین است. اگر گویند:[مریم:33]. که کلام عیسی است و از مرگ خود به لفظ «اَمُوتُ» خبر داده در مردن او صریح است؟ گوئیم: صریح است که مرگ حتماً او را خواهد یافت ولی اگر زنده به آسمان رفتن ثابت شود، مرگ قهراً پس از آن خواهد بود. نظری به روایات فکر میکنم جامعتر از همه راجع به آسمان رفتن آن حضرت از حیث روایات بحارالانوار است مجلسی رحمةاللَّه در ج 14 بحار چاپ جدید از ص 335 تا 339 در اینباره پانزده حدیث آورده بعضی مجمل و دارای دو احتمال است مثل آنکه از حضرت مجتبی «علیهالسلام» نقل کرده که چون امیرالمؤمنین صلواتاللَّهعلیه از دنیا رفت حضرت مجتبی «علیهالسلام» در خطبه خود به مردم فرموده: «اَیُّهَا النَّاسُ فی هذِهِ اللَّیْلَةِ رُفِعَ عیسَی بْنُ مَرْیَمَ...» ایضاً روایت دوم، سوم، چهارم، پنجم، پانزدهم و بعضی مطلقا خالی از ذکر رفع است. امّا بعضی در بالا رفتن به حالت زنده صریحاند در حدیث ششم نقل شده: خدا عیسی را از زاویه خانه بالا برد در حالیکه یارانش نگاه میکردند «ثُمَّ رَفَعَ اللَّهُ عیسی اِلَیْهِ مِنْ زاویَةِ الْبَیْتِ وَ هُمْ یَنْظُرُونَ اَلَیْهِ» ایضاً روایت 9-10-11 و در حدیث 14 هست: «فَیُقالُ اَنَّهُ ماتَ وَ لَمْیَمُتْ» گویند: امام زمان«عج» مرده ولی نمرده است. و در این امر شبیه به عیسی است. در مجمع ذیل آیه «اِنّی مَتَوَفّیکَ وَ رافِعُکَ...» فرموده: «...روی عن النبی (علیهالسلام) اَنَّهُ قالَ:اِنَّ عیسَی بْنَ مَرْیَمَ لَمْ یَمُتْ وَ اَنَّهُ راجِعٌ اِلَیْکُمْ قَبْلَ یَوْمِ الْقِیامَةِ» ایضاً فرماید به صحّت رسیده که آن حضرت «صلیاللَّه و علیه و آله» فرموده: «کَیْفَ اَنْتُمْ اِذا اُنزِلَ ابْنُ مَرْیَمَ فیکُمْ وَ اِمامُکُمْ مِنْکُمْ» چنانکه بخاری و مسلم در صحیح خود نقل کردهاند. نزول عیسی علیهالسلام از مجمعالبیان از بخاری و مسلم نقل شد که عیسی به میان مردم نازل میشود حال آنکه امام مردم از مردم است. این روایت راجع به نزول حضرت عیسی است در زمان مهدی «علیهالسلام». در المیزان ج 5 ص 152 فرموده: روایات از طرق اهل سنت و نیز از طرق شیعه از رسول خدا و اهل بیت علیهمالسلام مستفیض است در اینکه هنگام ظهور مهدی «علیهالسلام» عیسی «علیهالسلام» نازل خواهد شد. نگارنده گوید: اگر مرگ عیسی ثابت شود باید گفت: معنی روایات نزول در ظهور مهدی «علیهالسلام» آن است که عیسی به دستور خدا زنده خواهد شد و اگر زنده باشد که مطلب روشن است. لفظ عیسی عیسی اصل آن یسوع است به معنی نجات دهنده لفظ «عیسو» مقلوب یسوع است و شاید «عیسی» تحریف «عیسو» باشد در قاموس کتاب مقدس زیر لغت یسوع گوید: آن به معنی نجات دهنده و مقصود از آن مسیح است. و در زبان عبرانی میان لفظ یسوع و یوشع فرقی نیست. در اقرب الموارد گوید: عیسی لفظی است عبرانی یا سریانی به قولی آن مقلوب یسوع است آن نیز عبرانی است و شاید عیسی تحریف عیسو باشد لفظ عیسی را مسلمانان به سیّدما یسوع مسیح نام نهادهاند. در المیزان ج 3 ص 211 فرموده اصل عیسی یشوع (با شین) است و آن را نجات دهنده تفسیر کردهاند در بعضی اخبار آن را به «یعیش» تفسیر کردهاند و آن انسب است... لفظ مسیح مسیح لقب حضرت عیسی «علیهالسلام» است هاکس در قاموس کتاب مقدس زیر لفظ مسیح میگوید:...عیسی به مسیح ملقب گشته زیرا که از برای خدمت و فدا معین و قرار داده شده است. ولی چون قرآن مجید این لقب را برای آن حضرت قبول کرده حتماً معنی فدا در آن ملحوظ نیست و هاکس اشتباه کرده است. زمخشری ذیل آیه [آل عمران:44]. گفته: اصل مسیح در عبرانی مشیحا است به معنی مبارک. المیزان نیز اختیار کرده که آن معرّب مشیحا باشد که در کتب عهدین واقع است معنی آن پادشاه یا مبارک است. نگارنده احتمال میدهم در آیه «...اسْمُهُ الْمَسیحُ عیسَی بْنُ مَرْیَمَ» لفظ «المسیح» صفت «اسمه» باشد یعنی نام مبارک او عیسی بن مریم است.
ما به موسی کتاب (تورات) دادیم؛ و بعد از او، پیامبرانی پشت سر هم فرستادیم؛ و به عیسی بن مریم دلایل روشن دادیم؛ و او را به وسیله روح القدس تأیید کردیم. آیا چنین نیست که هر زمان، پیامبری چیزی بر خلاف هوای نفس شما آورد، در برابر او تکبر کردید (و از ایمان آوردن به او خودداری نمودید)؛ پس عدهای را تکذیب کرده، و جمعی را به قتل رساندید؟!
بگویید: «ما به خدا ایمان آوردهایم؛ و به آنچه بر ما نازل شده؛ و آنچه بر ابراهیم و اسماعیل و اسحاق و یعقوب و پیامبران از فرزندان او نازل گردید، و (همچنین) آنچه به موسی و عیسی و پیامبران (دیگر) از طرف پروردگار داده شده است، و در میان هیچ یک از آنها جدایی قائل نمیشویم، و در برابر فرمان خدا تسلیم هستیم؛ (و تعصبات نژادی و اغراض شخصی، سبب نمیشود که بعضی را بپذیریم و بعضی را رها کنیم.)»
بعضی از آن رسولان را بر بعضی دیگر برتری دادیم؛ برخی از آنها، خدا با او سخن میگفت؛ و بعضی را درجاتی برتر داد؛ و به عیسی بن مریم، نشانههای روشن دادیم؛ و او را با «روح القدس» تأیید نمودیم؛ (ولی فضیلت و مقام آن پیامبران، مانع اختلاف امتها نشد.) و اگر خدا میخواست، کسانی که بعد از آنها بودند، پس از آن همه نشانههای روشن که برای آنها آمد، جنگ و ستیز نمیکردند؛ (اما خدا مردم را مجبور نساخته؛ و آنها را در پیمودن راه سعادت، آزاد گذارده است؛) ولی این امتها بودند که با هم اختلاف کردند؛ بعضی ایمان آوردند و بعضی کافر شدند؛ (و جنگ و خونریزی بروز کرد. و باز) اگر خدا میخواست، با هم پیکار نمیکردند؛ ولی خداوند، آنچه را میخواهد، (از روی حکمت) انجام میدهد (و هیچکس را به قبول چیزی مجبور نمیکند).
(به یاد آورید) هنگامی را که فرشتگان گفتند: «ای مریم! خداوند تو را به کلمهای [= وجود باعظمتی] از طرف خودش بشارت میدهد که نامش «مسیح، عیسی پسر مریم» است؛ در حالی که در این جهان و جهان دیگر، صاحب شخصیّت خواهد بود؛ و از مقرّبان (الهی) است.
هنگامی که عیسی از آنان احساس کفر (و مخالفت) کرد، گفت: «کیست که یاور من به سوی خدا (برای تبلیغ آیین او) گردد؟» حواریان [= شاگردانِ مخصوصِ او] گفتند: «ما یاوران خداییم؛ به خدا ایمان آوردیم؛ و تو (نیز) گواه باش که ما اسلام آوردهایم.
(به یاد آورید) هنگامی را که خدا به عیسی فرمود: «من تو را برمیگیرم و به سوی خود، بالا میبرم و تو را از کسانی که کافر شدند، پاک میسازم؛ و کسانی را که از تو پیروی کردند، تا روز رستاخیز، برتر از کسانی که کافر شدند، قرارمیدهم؛ سپس بازگشت شما به سوی من است و در میان شما، در آنچه اختلاف داشتید، داوری میکنم.
مَثَل عیسی در نزد خدا، همچون آدم است؛ که او را از خاک آفرید، و سپس به او فرمود: «موجود باش!» او هم فوراً موجود شد. (بنابر این، ولادت مسیح بدون پدر، هرگز دلیل بر الوهیّت او نیست.)
بگو: «به خدا ایمان آوردیم؛ و (همچنین) به آنچه بر ما و بر ابراهیم و اسماعیل و اسحاق و یعقوب و اسباط نازل گردیده؛ و آنچه به موسی و عیسی و (دیگر) پیامبران، از طرف پروردگارشان داده شده است؛ ما در میان هیچ یک از آنان فرقی نمیگذاریم؛ و در برابرِ (فرمان) او تسلیم هستیم.»
و گفتارشان که: «ما، مسیح عیسی بن مریم، پیامبر خدا را کشتیم!» در حالی که نه او را کشتند، و نه بر دار آویختند؛ لکن امر بر آنها مشتبه شد. و کسانی که در مورد (قتل) او اختلاف کردند، از آن در شک هستند و علم به آن ندارند و تنها از گمان پیروی میکنند؛ و قطعاً او را نکشتند!
ما به تو وحی فرستادیم؛ همان گونه که به نوح و پیامبران بعد از او وحی فرستادیم؛ و (نیز) به ابراهیم و اسماعیل و اسحاق و یعقوب و اسباط [= بنی اسرائیل] و عیسی و ایّوب و یونس و هارون و سلیمان وحی نمودیم؛ و به داوود زبور دادیم.
ای اهل کتاب! در دین خود، غلوّ (و زیاده روی) نکنید! و در باره خدا، غیر از حق نگویید! مسیح عیسی بن مریم فقط فرستاده خدا، و کلمه (و مخلوق) اوست، که او را به مریم القا نمود؛ و روحی (شایسته) از طرف او بود. بنابر این، به خدا و پیامبران او، ایمان بیاورید! و نگویید: «(خداوند) سهگانه است!» (از این سخن) خودداری کنید که برای شما بهتر است! خدا، تنها معبود یگانه است؛ او منزه است که فرزندی داشته باشد؛ (بلکه) از آن اوست آنچه در آسمانها و در زمین است؛ و برای تدبیر و سرپرستی آنها، خداوند کافی است.
(به خاطر بیاور) هنگامی را که خداوند به عیسی بن مریم گفت: «یاد کن نعمتی را که به تو و مادرت بخشیدم! زمانی که تو را با» روح القدس «تقویت کردم؛ که در گاهواره و به هنگام بزرگی، با مردم سخن میگفتی؛ و هنگامی که کتاب و حکمت و تورات و انجیل را به تو آموختم؛ و هنگامی که به فرمان من، از گل چیزی بصورت پرنده میساختی، و در آن میدمیدی، و به فرمان من، پرندهای میشد؛ و کور مادرزاد، و مبتلا به بیماری پیسی را به فرمان من، شفا میدادی؛ و مردگان را (نیز) به فرمان من زنده میکردی؛ و هنگامی که بنی اسرائیل را از آسیب رساندن به تو، بازداشتم؛ در آن موقع که دلایل روشن برای آنها آوردی، ولی جمعی از کافران آنها گفتند: اینها جز سحر آشکار نیست!»
در آن هنگام که حواریون گفتند: «ای عیسی بن مریم! آیا پروردگارت میتواند مائدهای از آسمان بر ما نازل کند؟» او (در پاسخ) گفت: «از خدا بپرهیزید اگر با ایمان هستید!»
عیسی بن مریم عرض کرد: «خداوندا! پروردگارا! از آسمان مائدهای بر ما بفرست! تا برای اول و آخر ما، عیدی باشد، و نشانهای از تو؛ و به ما روزی ده! تو بهترین روزی دهندگانی!»
و آنگاه که خداوند به عیسی بن مریم میگوید: «آیا تو به مردم گفتی که من و مادرم را بعنوان دو معبود غیر از خدا انتخاب کنید؟!»، او میگوید: «منزهی تو! من حق ندارم آنچه را که شایسته من نیست، بگویم! اگر چنین سخنی را گفته باشم، تو میدانی! تو از آنچه در روح و جان من است، آگاهی؛ و من از آنچه در ذات (پاک) توست، آگاه نیستم! بیقین تو از تمام اسرار و پنهانیها باخبری.
(به خاطر آور) هنگامی را که از پیامبران پیمان گرفتیم، و (همچنین) از تو و از نوح و ابراهیم و موسی و عیسی بن مریم، و ما از همه آنان پیمان محکمی گرفتیم (که در ادای مسؤولیت تبلیغ و رسالت کوتاهی نکنند)!
آیینی را برای شما تشریع کرد که به نوح توصیه کرده بود؛ و آنچه را بر تو وحی فرستادیم و به ابراهیم و موسی و عیسی سفارش کردیم این بود که: دین را برپا دارید و در آن تفرقه ایجاد نکنید! و بر مشرکان گران است آنچه شما آنان را به سویش دعوت می کنید! خداوند هر کس را بخواهد برمیگزیند، و کسی را که به سوی او بازگردد هدایت میکند.
و هنگامی که عیسی دلایل روشن (برای آنها) آورد گفت: «من برای شما حکمت آوردهام، و آمدهام تا برخی از آنچه را که در آن اختلاف دارید روشن کنم؛ پس تقوای الهی پیشه کنید و از من اطاعت نمایید!
و (به یاد آورید) هنگامی را که عیسی بن مریم گفت: «ای بنی اسرائیل! من فرستاده خدا به سوی شما هستم در حالی که تصدیقکننده کتابی که قبل از من فرستاده شده [= تورات] میباشم، و بشارتدهنده به رسولی که بعد از من میآید و نام او احمد است!» هنگامی که او [= احمد] با معجزات و دلایل روشن به سراغ آنان آمد، گفتند: «این سحری است آشکار»!
ای کسانی که ایمان آوردهاید! یاوران خدا باشید همانگونه که عیسی بن مریم به حواریون گفت: «چه کسانی در راه خدا یاوران من هستند؟!» حواریون گفتند: «ما یاوران خدائیم» در این هنگام گروهی از بنی اسرائیل ایمان آوردند و گروهی کافر شدند؛ ما کسانی را که ایمان آورده بودند در برابر دشمنانشان تأیید کردیم و سرانجام بر آنان پیروز شدند!