آیه ۷ سوره احزاب

سوره احزاب(الأحزاب)، آیه ۷ · جزء ۲۱ · صفحه ۴۱۹

وَإِذْ أَخَذْنَا مِنَ النَّبِيِّينَ مِيثَاقَهُمْ وَمِنكَ وَمِن نُّوحٍ وَإِبْرَاهِيمَ وَمُوسَىٰ وَعِيسَى ابْنِ مَرْيَمَ وَأَخَذْنَا مِنْهُم مِّيثَاقًا غَلِيظًا

(به خاطر آور) هنگامی را که از پیامبران پیمان گرفتیم، و (همچنین) از تو و از نوح و ابراهیم و موسی و عیسی بن مریم، و ما از همه آنان پیمان محکمی گرفتیم (که در ادای مسؤولیت تبلیغ و رسالت کوتاهی نکنند)!

معنی کلمات و عبارات
«مِیثَاقاً غَلِیظاً»: پیمان سخت و عهد استوار (نگا: نساء / ).
نزول
نکات آیه
۱ - به یادآوردن پیمان گرفتن هاى سخت خداوند از پیامبران پیشین و از خود پیامبراسلام(ص)، از جمله فرمان هاى خداوند به پیامبراکرم(ص) «و إذ أخذنا من النبیّین میثقهم و منک» «إذ» مفعول فعل مقدر «اُذکر» است. بنابراین، استفاده مى شود که پیامبر(ص) باید یادآور نکات و یا نکته اى که در آیه آمده، باشد. ۲ - خداوند، از همه انبیا، پیمان گرفته که به رسالت خویش، عمل کنند. «و إذ أخذنا من النبیّین میثقهم» آوردن «النبیین» مى تواند بیان کننده این نکته باشد که میثاق، مربوط به نبوت و رسالت انبیا بوده است. ۳ - خداوند، از پیامبراسلام(ص) و نوح و ابراهیم و موسى و عیسى(ع) پیمان و تعهّدى شدید، گرفته است. «و إذ أخذنا ... و منک و من نوح و إبرهیم و موسى و عیسى ابن مریم و أخذنا منهم میثقًا غلیظًا» ۴ - تبعیت از وحى و توکل بر خداوند، از جمله پیمان هاى خداوند با انبیاى خویش است. «و اتّبع ما یوحى إلیک ... و توکّل على اللّه ... وإذ أخذنا من النبیّین میثقهم» ۵ - پیامبر اسلام(ص) و نوح و ابراهیم و موسى و عیسى(ع) چهره هاى شاخص انبیاى الهى اند. «و إذ أخذنا من النبیّین میثقهم و منک و من نوح و إبرهیم و موسى و عیسى ابن مریم» ذکر نام این انبیا پس از آوردن واژه «النبیّین» ذکر خاص پس از عام بوده و مى تواند نشانه برترى آنان باشد. ۶ - پیامبر اسلام(ص) چهره اى ممتاز و برتر از نوح و ابراهیم و موسى و عیسى(ع) است. «و إذ أخذنا ... و منک و من نوح ... و عیسى ابن مریم» ذکر پیامبر(ص) پیش از نام چهار پیامبرى که قبل از آن حضرت بوده اند، در حالى که نام هر یک، به ترتیب تاریخى آورده شده اند، نکته یاد شده را مى رساند. ۷ - ذکر نمونه مشابه در پیمان گرفتن از انبیاى پیشین، براى پیامبر(ص)، به منظور ترغیب آن حضرت، به انجام رسالت خویش بود. «و إذ أخذنا من النبیّین میثقهم و منک و من نوح... و أخذنا منهم میثقًا غلیظًا» ۸ - پیامبران، وظیفه دار عمل به تعهّدات الهى خویش و مسؤول در مقابل آن تعهّدات هستند. «و إذ أخذنا من النبیّین ... و أخذنا منهم میثقًا غلیظًا» تکرار «أخذنا منهم میثاقاً» با تأکید «غلیظاً» نشان دهنده این نکته است که پیمان خداوند، بسیار سخت است و آنان، در برابر آن پیمان، مسؤولیت دارند. ۹ - پیمان گرفتن سخت خداوند از انبیاى خود، امرى شایسته یاد و یادآورى است. «و إذ أخذنا من النبیّین ... و أخذنا منهم میثقًا غلیظًا» ۱۰ - رعایت تقواى الهى و اطاعت نکردن از کافران و منافقان، از جمله پیمان هایى است که خداوند از انبیاى خویش گرفته است. «یأیّها النبىّ اتّق اللّه و لاتطع ... و إذ أخذنا من النبیّین میثقهم» احتمال دارد که «و إذ أخذنا...» عطف جمله به جمله باشد. در این صورت، معناى آیه چنین است: «آنچه به تو - اى پیامبراسلام! - فرمان داده شده، پیمانى است که از سَلَف تو نیز گرفته شده است و آن، همانا تقوا و اطاعت نکردن از کافران و منافقان است».
تفسیر (۱۰)
روایات و احادیث

۱۱ - «عن ابن سنان قال: قال أبوعبداللّه(ع)... فأوّل ما أخذ اللّه عزّوجلّ المیثاق على الأنبیاء له بالربوبیة و هو قوله «و إذ أخذنا من النبیّین میثاقهم» فذکر جملة الأنبیاء ثمّ أبرز أفضلهم بالأسامى فقال: و منک یا محمد(ص)! فقدّم رسول اللّه لأنّه أفضلهم و من نوح و إبراهیم و موسى و عیسى بن مریم فهؤلاء الخمسة أفضل الأنبیاء و رسول اللّه أفضلهم...; [منبع: تفسیر قمى، ج ۱۰، ص ۲۴۷; بحارالأنوار، ج ۵- ، ص ۲۳۶، ح ۱۲.] امام صادق(ع) فرمود: ...نخستین پیمانى که خداوند، از انبیا براى خود گرفت، در مورد ربوبیت خود بود. و آن این سخن خداوند است «و إذ أخذنا من النبیّین میثاقهم» که تمام انبیا را ذکر کرد، سپس برترین ها را نام برد و فرمود: «و منک یا محمد!» و بدین گونه رسول خدا را مقدم داشته; زیرا او افضل آنان بوده است. (و سپس فرمود:) «و من نوح و...» پس این پنج نفر، افضل انبیا هستند و رسول خدا(ص) افضل آنان است». ۱۲ - «إنّ أعرابیّاً قال: یا رسول! ما أوّل نبوّتک؟ قال: أخذ اللّه منّى المیثاق کما أخذ من النبیّین میثاقهم. ثمّ تلا: «و إذ أخذنا من النبیّین میثاقهم و منک و من نوح...»; [منبع: الدرالمنثور، ج ۶، ص ۵۶۸.] بادیه نشینى، از رسول خدا(ص) پرسید: آغاز نبوت تو، چه بوده است؟ فرمود: آغاز نبوت من، پیمان گرفتن خدا از من بود. همان طورى که از دیگر پیامبران نیز پیمان گرفت سپس این آیه را تلاوت فرمود: و إذ أخذنا من النبیّین میثاقهم...».

موضوعات

دسته‌بندی موضوعی

فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۴۸)
  • پیمان محکم خداوند از ابراهیم(علیه السلام) و سایر پیامبران(علیهم السلام)
  • ابراهیم(علیه السلام) از جمله انبیای میثاقبسته با خداوند
  • ابراهیم(علیه السلام)، دریافتکننده وحی+۱ آیه
  • وجود پیامبرانی میان انبیای الهی، دارای کتاب و شریعت (اولواالعزم)+۲ آیه
  • پیمان گرفتن خداوند از انبیا مبنی بر تصدیق نبوّت پیامبر اسلام(صلی الله علیه واله)
  • پیمان گرفتن اکید خداوند از انبیا مبنی بر انجام رسالت خود و دعوت انسانها به بندگی خداوند
  • برتری پیامبران اولواالعزم بر دیگر انبیای الهی
  • پیمان سخت خداوند از پیامبران اولواالعزم
  • پاداش به مؤمنان و کیفر کافران فلسفه پیمان سخت خداوند از انبیای اولواالعزم+۱ آیه
  • تفاوت درجات معنوی پیامبران اولواالعزم در مقایسه با یکدیگر و برتری برخی از انها بر برخی دیگر
  • سنگینتربودن بار مسؤولیت و تکلیف پیامبران اولواالعزم میان تمام پیامبران
  • برتری پیامبراکرم(صلی الله علیه واله) بر سایر انبیای اولواالعزم
  • انبیای اولواالعزم، مکلّف به پاسخگویی دربرابر پیمانهای محکم الهی با انان+۱ آیه
  • عیسی(علیه السلام)، پسر حقیقی مریم(علیها السلام)+۱ آیه
  • لزوم وفا به عهد و پیمان الهی+۲ آیه
  • اشکار شدن میزان راستگویی مدّعیان ایمان، فلسفه پیمان گرفتن از انبیا و ارسال انها+۱ آیه
  • شناخت راستگویان و جدا شدن انان از دروغگویان، فلسفه پیمان گرفتن خداوند از انبیا+۱ آیه
  • اشکار شدن راستگویی انبیا در روز قیامت، برای کافران+۱ آیه
  • روشن شدن راستگویی مؤمنان در برابر تکذیب کافران، فلسفه بعثت انبیا و گرفتن پیمان از انان، از سوی خدا+۱ آیه
  • سؤال تقریری خداوند از انبیا، بر طبق میثاق با انان+۱ آیه
  • میثاق خدا از پیامبران، برای پذیرش تعالیم انان از سوی انسانها و اثبات درستی و صدق گفتار انان در عمل+۱ آیه
  • وجوب پایبندی انسان به عهد و پیمانهای مقرّر بین خود و خداوند+۴ آیه
  • اخذ عهد و پیمان شدید خدا از ابراهیم(علیه السلام)
  • ایمان به پیامبر اسلام(صلی الله علیه واله) و یاری کردن او عهد و میثاق الهی از انبیای گذشته+۱ آیه
  • ایمان به پیامبر اسلام(صلی الله علیه واله) و یاری کردن او، عهد و میثاق الهی از انبیای گذشته و امّتهای انان+۱ آیه
  • پرسش خداوند از انبیا، در مورد عهد و میثاق گرفته شده از انان+۱ آیه
  • عهد و پیمان گرفتن خداوند از انبیای خود، شایسته یاداوری+۱ آیه
  • اخذ عهد و پیمان مؤکّد خداوند از عیسی(علیه السلام)
  • اخذ عهد و پیمان اکید خداوند از پیامبر اسلام(صلی الله علیه واله)
  • اخذ عهد و پیمان مؤکّد خداوند از موسی(علیه السلام)
  • اخذ عهد و پیمان اکید خداوند از نوح نبی(علیه السلام)
  • عهد و میثاق انبیا با خداوند، برای تبلیغ رسالت خود
  • یاداوری پیمان سخت خدا از پیامبر اسلام(صلی الله علیه واله)از جمله فرمانهای خدا به محمّد(صلی الله علیه واله)
  • عهد و میثاق گرفتن خدا از پیامبران، برای ایمان به پیامبر(صلی الله علیه واله) و یاری ان حضرت+۱ آیه
  • پیمان محکم خداوند از ابراهیم(علیه السلام) و سایر پیامبران
  • پیمان گرفتن سخت خداوند از عیسی(علیه السلام)
  • عیسی(علیه السلام)، از پیامبران اولواالعزم+۲ آیه
  • عیسی(علیه السلام)، نام فرزند مریم+۱ آیه
  • برتری پیامبراکرم صلی الله علیه و اله بر سایر انبیای اولواالعزم
  • عهد و میثاق گرفتن خدا از پیامبران برای ایمان به محمد صلی الله علیه و اله و یاری ان حضرت+۱ آیه
  • عیسی علیه السلام، پسر حقیقی مریم علیها السلام و نعمتی عطا شد از جانب خداوند+۱ آیه
  • پیمان گرفتن سخت خدا از انبیا و موسی علیه السلام، شایسته یاداوری و مسیولیت انان در قبال ان
  • موسی علیه السلام، از جمله پیامبران اولواالعزم+۲ آیه
  • پیمان محکم خداوند از نوح علیه السلام و سایر پیامبران
  • برتری نوح علیه السلام و دیگر انبیای اولواالعزم بر سایر پیامبران
  • نوح علیه السلام از جمله انبیای میثاق بسته با خداوند
  • نوحه و ناله بسیار نوح علیه السلام، فلسفه نامگذاری ان حضرت به این نام (نوح)+۲ آیه
  • وجوب وفابه عهد و پیمان الهی+۲ آیه
واژه‌ها