نکته‌های تفسیر نور

«مکب» به معناى کسى است که به رو افتاده باشد و «إِنْشاءً» به معناى ايجاد همراه با ابتکار و «ذرأ» به معناى آفريدن و تکثير نسل است. در اين آيه کافر به کسى تشبيه شده است که به رو بر زمين افتاده باشد و بخواهد افتان و خيزان حرکت کند ولى مؤمن به کسى که راست قامت راه مى‌رود، تشبيه شده است. «سمع» مصدر است و مفرد و جمع را شامل مى‌شود و لذا نيازى به آوردن آن به صورت جمع نيست، بر خلاف «ابصار» و «افئده» که به صورت جمع آمده‌اند. کسى‌که از رو به زمين افتاده، ديد ندارد، با زحمت و کند حرکت مى‌کند، چون موانع راه را نمى‌بيند دست و صورتش آسيب مى‌بيند، ذليل و خوار مى‌شود، ديگران مى‌روند و او تنها «1». ملک، 30. جلد 10 - صفحه 160 مى‌ماند، ولى کسى‌که ايستاده حرکت مى‌کند، عزيز است، تند و سريع مى‌رود، موانع راه را از دور شناسايى و بررسى مى‌کند، لذا سالم مى‌ماند و ديگران نيز با او همراهند. امام باقر عليه السلام فرمود: قلب چهار گونه است، يکى از آنها قلب وارونه است که آن قلب مشرک است. سپس اين آيه را تلاوت فرمود: «أَ فَمَنْ يَمْشِي مُکِبًّا عَلى‌ وَجْهِهِ» «1» خودشناسى راهى براى خداشناسى است. حضرت على عليه السلام مى‌فرمايد: گوش با استخوان مى‌شنود و چشم با پيه مى‌بيند. «جَعَلَ لَکُمُ السَّمْعَ وَ الْأَبْصارَ» با اين‌که شکر ما در برابر نعمت‌هاى خداوند بسيار کم است، ولى خداوند نعمت هايش را از ما نمى‌گيرد. در دعاى ماه رجب مى‌خوانيم: «يا من يعطى الکثير بالقليل» اى خدائى که در برابر عمل و شکر کم، عطاى بسيار مى‌کنى.