اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
فَإِمّا نَذهَبَن‌َّ بِک‌َ فَإِنّا مِنهُم مُنتَقِمُون‌َ (41) أَو نُرِيَنَّک‌َ الَّذِي وَعَدناهُم فَإِنّا عَلَيهِم مُقتَدِرُون‌َ (42)
پس يا اينکه مي‌بريم بشما يعني پس از رحلت شما از اينکه عالم پس محققا ما از آنها انتقام خواهيم کشيد يا آنکه قبل از وفات شما بشما مي‌نمائيم آن چيزي که وعده داده‌ايم آنها را پس محققا ما بر آنها کمال قدرت و اقتدار را داريم.
فَإِمّا نَذهَبَن‌َّ بِک‌َ کلمه اما براي ترديد نيست بلکه براي تقسيم است که انتقام ما از کفار و مشرکين دو قسمت است يک قسمت پس از رحلت شما است و اينکه جمله عموم دارد زيرا پس از وفات حضرت رسالت شامل مي‌شود از زمان امير- المؤمنين تا ظهور حضرت بقية اللّه و تا دوره رجعت و تا قيامت لکن در اخبار بسياري داريم که تفسير فرموده‌اند به دوره سلطنت امير المؤمنين و جنگ بصره با عايشه و طلحه و زبير و اهل بصره لکن مکرر گفته‌ايم که اخبار بيان مصداق مي‌کند و منافي با عموم آيه ندارد و بالجمله خداوند از تمام کفار و مشرکين و ظالمين به امير المؤمنين و به ائمه طاهرين و به مؤمنين بالاخص به وجود مقدس حضرت رسالت در مراحل زيادي انتقام خواهد کشيد.
فَإِنّا مِنهُم مُنتَقِمُون‌َ حتي در قيامت.
أَو نُرِيَنَّک‌َ الَّذِي وَعَدناهُم که در جنگ بدر و حنين و احد و ساير جنگها که خداوند با اينکه عده مسلمين قليل بودند و عده کفار و مشرکين بسيار چه نحوه خداوند از آنها انتقام کشيد و پيغمبر و مسلمين را نصرت داد که خداوند وعده
جلد 16 - صفحه 33
داده بود که فرمود: إِنّا لَنَنصُرُ رُسُلَنا وَ الَّذِين‌َ آمَنُوا فِي الحَياةِ الدُّنيا وَ يَوم‌َ يَقُوم‌ُ الأَشهادُ- مؤمن آيه 54- و آيات در اينکه باب بسيار است نظر کنيد خداوند چه نحو انتقام کشيد از قتله ابي عبد اللّه (ع) از اينکه هر کدام به چه بلياتي گرفتار شدند از يزيد و إبن زياد و ديگران بعلاوه انتقام کشيد در دوره سليمان بن صرد خزاعي و مختار و احمد سفّاح تا اينکه حضرت بقية اللّه ظاهر شود که مي‌گويي در دعاي ندبه
(اينکه الطالب بذحول الانبياء و ابناء الانبياء اينکه الطالب بدم المقتول بکربلاء)
و تا حضرت سيد الشهداء رجعت نمايد و آنها را زنده کند و انتقام کشد تا قيامت و عذاب آن.
فَإِنّا عَلَيهِم مُقتَدِرُون‌َ از تحت قدرت ما بيرون نيستند «امروز اگر نکرد دو روز دگر کند».
تنبيه: تأخير در انتقام حکم و مصالحي دارد که من جمله در نسل آنها مؤمن بوجود بيايد و من جمله ازدياد عذاب آنها به اعمال سوء آنها و غير اينها.