سوره زخرف(الزخرف)، آیه ۴۱ · جزء ۲۵ · صفحه ۴۹۲
فَإِمَّا نَذْهَبَنَّ بِكَ فَإِنَّا مِنْهُم مُّنتَقِمُونَ
و هرگاه تو را از میان آنها ببریم، حتماً از آنان انتقام خواهیم گرفت؛
معنی کلمات و عبارات
«فَإِمَّا نَذْهَبَنَّ بِکَ ...»: روی سخن به پیغمبر گرامی است و این آیه و چند آیه بعدی، برای تسلّی و آرامش خاطر مبارک او است.
نزول
سال ۵ بعثت(دوره مکی) بازپخش وحی در این سال
در آن زمان چه میگذشت (۳ رویداد)
نکات آیه
۱ - گمراهان و مخالفان پیامبر(ص)، در آرزوى فقدان و رحلت آن حضرت «فإمّا نذهبنّ بک»
آیه شریفه گویا درصدد پاسخ گویى به نکته اى مقدر است; یعنى، کافران و منکران در آرزوى فقدان پیامبر(ص) بودند; با این گمان که با درگذشت آن حضرت، آنان قادر به پیشبرد اهداف خویش خواهند بود.
۲ - وجود پیامبر در جامعه، مهلتى به گمراهان براى حق شنوى و مایه تأخیر انتقام الهى از ایشان «فإمّا نذهبنّ بک فإنّا منهم منتقمون»
۳ - پندار مشرکان عصر بعثت، خاموش شدن فروغ دین و آیین نبوى، با رحلت پیامبر(ص) «فإمّا نذهبنّ بک فإنّا منهم منتقمون»
آیه شریفه، گویا در پاسخ توهم مشرکان است که مى پنداشتند با رحلت پیامبر(ص)، تمامى مسائل خاتمه خواهد یافت.
۴ - حمایت خداوند از مکتب حق، وابسته به حیات پیامبران و رهبران الهى نیست. «فإمّا نذهبنّ بک فإنّا منهم منتقمون»
خداوند مى فرماید: حتى در صورت رحلت پیامبر(ص) ما انتقام خویش را از مخالفان خواهیم گرفت. از این نکته حمایت مستمر او از آیین حق استفاده مى شود.
۵ - مرگ و حیات تمامى انسان ها، حتى پیامبران، به اراده خداوند است. «فإمّا نذهبنّ بک فإنّا منهم منتقمون»
برداشت یاد شده با توجه به این نکته است که خداوند «إذهاب» را - که در این جا به معناى میراندن است - به خود نسبت داده است.
۶ - مرگ، مرحله اى از حرکت وجودى انسان است; نه فنا و نابودى. «فإمّا نذهبنّ بک»
به کار رفتن واژه «إذهاب» در مورد مرگ، مى تواند از این جهت باشد که مرگ نابودى نیست; بلکه انتقال از مرحله اى به مرحله دیگر است.
۷ - انتقام از مشرکان و کافران، سنت تخلّف ناپذیر الهى است. «فإنّا منهم منتقمون»
تفسیر (۸)
موضوعات
دستهبندی موضوعی
آثار مرگ محمدآرزوی مخالفان محمدآرزوی گمراهانانتقام از مشرکاناهمیت نقش محمدحمایت از دینسنت انتقامعوامل تأخیر انتقامهای خداعوامل نابودی اسلامنقش اجتماعی محمدزمینه هدایت گمراهانبینش مشرکان مقارن بعثتمهلت به گمراهانآرزوی مرگ محمدانتقام از کافراننقش رهبران دینیحتمیت سنتهای خداحمایتهای خدامنشأ حیاتحقیقت مرگمنشأ مرگنقش انبیافضایل محمدآثار اراده خدا
فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۱۲)
- بهانهجوییها و رفتار تحقیرامیز و مستبدّانه فرعون، در برابر دعوت موسی(علیه السلام)+۱ آیه
- تهدید کافران به انتقام درصورت نبودن پیامبر میان انان
- قدرتِ شکستناپذیر خدا، ضامن تحقّق وعدههای او در انتقام+۲ آیه
- تهدید کافران صدر اسلام به عذاب و کیفر، از سوی خدا+۷ آیه
- اعراض و رویگردانی از ذکر خدا، موجب استحقاق کیفر دنیایی+۲ آیه
- گمراهان و مخالفان پیامبر، در ارزوی فقدان و رحلت ان حضرت+۱ آیه
- تهدید کافران به انتقام، در صورت نبودن پیامبر(صلی الله علیه واله) میان انان
- ارامش بخشیدن خداوند به محمّد صلی الله علیه و اله با خطاب تسلّیبخش+۱ آیه
- دشمنان پیامبراکرم، در ارزوی مرگ ان حضرت+۴ آیه
- تهدید خداوند به انتقام از مشرکان، در صورت مرگ پیامبر صلی الله علیه و اله
- منتقم/ اسماوصفات+۱ آیه
- قدرت شکستناپذیر خداوند، ضامن تحقّق وعدههای او در انتقام+۲ آیه