سوره زخرف(الزخرف)، آیه ۴۲ · جزء ۲۵ · صفحه ۴۹۲
أَوْ نُرِيَنَّكَ الَّذِي وَعَدْنَاهُمْ فَإِنَّا عَلَيْهِم مُّقْتَدِرُونَ
یا اگر (زنده بمانی و) و آنچه را (از عذاب) به آنان وعده دادهایم به تو نشان دهیم، باز ما بر آنها مسلّطیم!
معنی کلمات و عبارات
«أَوْ نُرِیَنَّکَ الَّذِی ...»: (نگا: غافر / ). در قید حیات رسول، چنین شد، و همه سران قریش بعدها به پناه ایمان خزیدند. (نگا: قاسمی)
نزول
سال ۵ بعثت(دوره مکی) بازپخش وحی در این سال
در آن زمان چه میگذشت (۳ رویداد)
نکات آیه
۱ - انتقام الهى، گریبان گیر کافران و حق ستیزان، در حیات و یا پس از رحلت پیامبر(ص) «و من یعش عن ذکر الرحمن ... فإمّا نذهبنّ ... أو نرینّک الذى وعدنهم»
۲ - حضور رهبران الهى در جوامع، مانع از تحقق انتقام الهى نسبت به کافران و حق گریزان نخواهد بود. «أو نرینّک الذى وعدنهم»
۳ - روى گردانى از یاد خدا، موجب استحقاق کیفر دنیوى است. «و من یعش عن ذکر الرحمن ... فإنّا منهم منتقمون . أو نرینّک الذى وعدنهم»
۴ - تأخیر خداوند در انتقام گرفتن از حق گریزان، مهلتى به ایشان و احترامى به وجود پیامبر(ص) «فإمّا نذهبنّ بک ... فإنّا علیهم مقتدرون»
از آیه قبل استفاده شد که اگر پیامبر رحلت کند، خداوند از مخالفان حق ستیز او انتقام خواهد گرفت. مفهوم این سخن آن است که حضور پیامبر(ص) مانع تسریع در انتقام است; ولى این مانع، قطعى نیست و خداوند مى تواند حتى در زمان حضور پیامبر(ص)، مخالفان دین را مجازات کند.
۵ - کیفر دنیوى خداوند درباره مشرکان، پس از اتمام حجت بر آنان است. «أو نرینّک الذى وعدنهم»
از این که خداوند تحقق کیفر خویش را پس از ابلاغ وعده عذاب به مشرکان (وعدناهم) مطرح مى کند، مطلب بالا استفاده مى شود.
۶ - انسان ها هر چند مقتدر و توانمند باشند، مقهور قدرت مطلق خداوند هستند. «فإنّا علیهم مقتدرون»
۷ - خداوند، به انتقام گرفتن از حق ستیزان - چه در دنیا و چه در آخرت - توانا است. «فإنّا علیهم مقتدرون»
تفسیر (۱۰)
- تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۱۵–۴۵ - تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۲۶–۴۵ - تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۲۶–۵۶ - برگزیده تفسیر نمونه(مکارم شیرازی)
آیه ۴۲ - تفسیر نور(محسن قرائتی)
آیه ۴۲ - نکتههای تفسیر نور
آیه ۴۲ - پیامهای تفسیر نور
آیه ۴۲ - تفسیر اثنی عشری(حسینی شاه عبدالعظیمی)
آیه ۴۲ - تفسیر روان جاوید
آیات ۴۱–۴۵ - تفسیر اطیب البیان(سید عبدالحسین طیب)
آیات ۴۱–۴۲
موضوعات
دستهبندی موضوعی
انتقام از حق ستیزانانتقام از حق ناپذیرانانتقام دنیوی خداحتمیت انتقام خدافلسفه تأخیر انتقام خدافلسفه مهلت به حق ناپذیرانکیفر دنیوی مشرکانمقهوریت انساناحترام به محمدانتقام اخروی خداعوامل کیفر دنیویآثار اعراض از خداانتقام از کافراناتمام حجت بر مشرکاننقش رهبران دینیقانونمندی کیفرهای خداوسعت قدرت خداآثار اتمام حجت
فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۱۰)
- بهانهجوییها و رفتار تحقیرامیز و مستبدّانه فرعون، در برابر دعوت موسی(علیه السلام)+۲ آیه
- گذشت از انتقامگیری، مورد تشویق و درپیدارنده پاداش الهی+۱ آیه
- قدرتِ شکستناپذیر خدا، ضامن تحقّق وعدههای او در انتقام+۲ آیه
- تهدید کافران صدر اسلام به عذاب و کیفر، از سوی خدا+۴ آیه
- دلداری خدا به پیامبر(صلی الله علیه واله) در برابر جدالها و ستیزه جوییهای مشرکان+۳ آیه
- اعراض و رویگردانی از ذکر خدا، موجب استحقاق کیفر دنیایی+۱ آیه
- رایی / اسماوصفات+۷ آیه
- قدیر / اسماوصفات+۲ آیه
- قدرت شکستناپذیر خداوند، ضامن تحقّق وعدههای او در انتقام+۲ آیه
- وعده خداوند به عذاب استیصال مشرکان+۴ آیه