تفسیر اطیب البیان

اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب) قال‌َ فَما خَطبُک‌َ يا سامِرِي‌ُّ (95) قال‌َ بَصُرت‌ُ بِما لَم‌ يَبصُرُوا بِه‌ِ فَقَبَضت‌ُ قَبضَةً مِن‌ أَثَرِ الرَّسُول‌ِ فَنَبَذتُها وَ کَذلِک‌َ سَوَّلَت‌ لِي‌ نَفسِي‌ (96) فرمود: بسامري‌ ‌پس‌ چه‌ باعث‌ شد و ‌اينکه‌ امر عظيم‌ ‌را‌ احداث‌ کردي‌ اي‌ سامري‌ ‌گفت‌: سامري‌ بينا شدم‌ بآنچه‌ ‌که‌ ديگران‌ بينا نشدند باو ‌پس‌ گرفتم‌ يک‌ قبضه‌ خاک‌ ‌از‌ زير قدم‌ فرستاده ‌خدا‌ ‌پس‌ ريختم‌ ‌در‌ گوساله طلا ‌که‌ ساخته‌ بودم‌ و ‌اينکه‌ نحو نفس‌ ‌من‌ مرا وادار کرد و فريب‌ داد مرا ‌از‌ اثر ‌رسول‌ اثر سم‌ّ ماديان‌ جبرئيل‌ ‌بود‌ ‌که‌ مشاهده‌ کرد ‌که‌ حرکت‌ دارد برداشت‌ (سؤال‌) سامري‌ ‌از‌ قوم‌ موسي‌ ‌بود‌ و ‌از‌ دريا گذشته‌ ‌بود‌ و فرعون‌ ‌اينکه‌ طرف‌ دريا ‌بود‌ ‌که‌ جبرئيل‌ آمد مقابل‌ اسب‌ فرعون‌ بشرحي‌ ‌که‌ گذشت‌ کجا دست‌ رسي‌ پيدا کرد بخاک‌ زير سم‌ّ ماديان‌ جبرئيل‌! (جواب‌) ماديان‌ جبرئيل‌ مقابل‌ اسب‌ فرعون‌ همين‌ نحو ميرفت‌ ‌تا‌ آخر دريا و ماديان‌ ‌از‌ دريا خارج‌ شد و اسب‌ فرعون‌ رسيد ‌بما‌ قبل‌ آخر دريا ‌که‌ آب‌ها بهم‌ وصل‌ شد و تمام‌ غرق‌ شدند و بني‌ اسرائيل‌ آمدند کنار دريا تماشا ميکردند ‌اينکه‌ قسمت‌ ‌که‌ ماديان‌ جبرئيل‌ بيرون‌ دريا آمده‌ ‌بود‌ چشم‌ سامري‌ ديد خاک‌ جنبش‌ دارد ‌گفت‌: بي‌ اثر نيست‌ و ‌اينکه‌ خاک‌ دائما متحرک‌ ‌بود‌ و چون‌ گوساله‌ ‌را‌ ساخت‌ و ‌اينکه‌ خاک‌ ‌را‌ ‌در‌ جوف‌ ‌آن‌ ريخت‌ هواي‌ داخل‌ جوف‌ ‌را‌ بحرکت‌ درآورد و چون‌ ميخواست‌ ‌اينکه‌ هوا خارج‌ شود ‌آن‌ صداي‌ خوار ‌از‌ ‌او‌ ظاهر ميشد ‌اينکه‌ وسيله‌ شد ‌براي‌ سامري‌ و ‌آن‌ دعوي‌ ‌را‌ نمود، لذا حضرت‌ موسي‌ ‌عليه‌ ‌السلام‌. جلد 13 - صفحه 90 (قال‌َ فَما خَطبُک‌َ يا سامِرِي‌ُّ) خطب‌ شأن‌ و فعل‌ عظيم‌ ‌را‌ گويند و پرسش‌ موسي‌ نه‌ ‌از‌ ‌اينکه‌ ‌بود‌ ‌که‌ عمل‌ تو چه‌ بوده‌ چون‌ معلوم‌ ‌بود‌ و مشاهد ‌بود‌ سؤال‌ ‌از‌ ‌اينکه‌ ‌بود‌ ‌که‌ چه‌ باعث‌ شد ‌که‌ ‌اينکه‌ فساد عظيم‌ ‌را‌ ‌در‌ بني‌ اسرائيل‌ ايجاد کردي‌. (قال‌َ بَصُرت‌ُ بِما لَم‌ يَبصُرُوا بِه‌ِ) ‌بر‌ حسب‌ اتفاق‌ چشمش‌ افتاد ديد ‌اينکه‌ خاک‌ متحرک‌ ‌است‌. (فَقَبَضت‌ُ قَبضَةً مِن‌ أَثَرِ الرَّسُول‌ِ) ‌که‌ شرحش‌ گذشت‌. (فَنَبَذتُها وَ کَذلِک‌َ سَوَّلَت‌ لِي‌ نَفسِي‌).

آیات این صفحه