تفسیر روان جاوید (ثقفى تهرانى)
لِلَّذِينَ أَحْسَنُوا الْحُسْنى وَ زِيادَةٌ وَ لا يَرْهَقُ وُجُوهَهُمْ قَتَرٌ وَ لا ذِلَّةٌ أُولئِکَ أَصْحابُ الْجَنَّةِ هُمْ فِيها خالِدُونَ «26» وَ الَّذِينَ کَسَبُوا السَّيِّئاتِ جَزاءُ سَيِّئَةٍ بِمِثْلِها وَ تَرْهَقُهُمْ ذِلَّةٌ ما لَهُمْ مِنَ اللَّهِ مِنْ عاصِمٍ کَأَنَّما أُغْشِيَتْ وُجُوهُهُمْ قِطَعاً مِنَ اللَّيْلِ مُظْلِماً أُولئِکَ أَصْحابُ النَّارِ هُمْ فِيها خالِدُونَ «27»
ترجمه
ترجمه- از براى آنانکه نکوئى کردند نکوئى است و زيادتى و نپوشاند رويهاى ايشانرا تيرگى و نه خوارى آنگروه اهل بهشتند آنان در آن جاودانيانند
و آنانکه کسب کردند بديها را پاداش بدى است بمانند آن و فرو گيرد آنها را خوارى نباشدشان از خدا هيچ نگهدارنده‌اى گوئيا پوشانده شده است رويهاشان بپاره‌هائى از شب تار آنگروه اهل آتشند آنان در آن جاودانيانند..
تفسير
- در روز جزا نيکوکاران بجزاى نيکو خواهند رسيد بويژه فضل الهى شامل حال ايشان خواهد شد و قمّى ره فرموده که زيادتى آن نظر برحمت الهى است و از امام باقر عليه السّلام نقل شده که امّا نيکوئى بهشت است و امّا زياده خير دنيا است که خداوند بايشان عطا ميفرمايد و در آخرت با آنها حساب نميفرمايد و جمع مينمايد براى ايشان ثواب دنيا و آخرت را و قتر در لغت بمعنى گرد است و بنظر حقير در اينجا مراد تيرگى و کدورت حاصله از معاصى است چنانچه مراد از ذلّت اثر آنست و اهل بهشت منزّهند از اين آثار و بعد از دخول در آن مخلّدند در نعمت و لذّت جاودان و بدکاران در آنروز بمانند کار بدشان مجازات ميشوند و زياده از مقدار استحقاق معذّب نخواهند بود چون خداوند عادل و حکيم و رحيم است و عذاب زائد بر قدر استحقاق منافى با اين اوصاف است. و در اين بيان دلالت است بر آنکه مراد از زياده در آيه سابقه تفضّل است و کسى نيست که آنها را از عذاب خداوند حفظ نمايد يا کسى نيست از طرف خداوند که از آنها نگهدارى کند چنانچه براى اهل ايمان هست. رويهاى آنها از شدّت سياهى و تاريکى گويا بپاره‌هاى شب تار محجوب شده است و لباسى از جنس شب در بر دارد و اين کنايه از کثرت تيرگى و کدورت رخساره آنها است. و قطعا ظاهرا منصوب به نزع خافض است جمع قطعه و بسکون طاء نيز قرائت شده و مفرد است و قمّى ره از امام باقر عليه السّلام
جلد 3 صفحه 16
نقل نموده که اينها اهل بدع و شبهات و شهواتند که خداوند رويهاى آنها را سياه نموده با ذلّت و خوارى حقّ را ملاقات خواهند نمود و در عذاب آتش مخلّدند و راه نجات و خلاصى براى آنها نيست و در آيه دلالت است بر آنکه خلود در آتش زائد بر مقدار استحقاق آنها نيست.