أَصَاب

تکرارها: ۵

=== قاموس قرآن === نزول. قصد. «صاب المطر انصب و نزلو صاب السهم نحوالرمیة: قصدها» (اقرب). اصابه به معنی درک، یافتن، طلب و اراده است. [هود:89]. یعنی بگیرد شما را مانند عذابی که قوم نوح را گرفت. طلب و اراده معنی کردن نیز صحیح است [ص:36]. باد را سلیمان مسخر کردیم با دستور او هر کجا که اراده می‏کرد به آسانی می‏وزید. اصابه در آیه به معنی اراده است. مصیبت: بلیّه و گرفتاریکه به انسان می‏رسد. گوئی که انسان را قصد می‏کند. راغب گوید: اصل آن تیر انداختن است سپس به نائبه اختصاص یافته. [بقره:156]. صواب: حق و درست یعنی آنچه حقیقت را درک کرده [نباء:38]. یعنی قول حق و مطابق حکمت و عقل بگوید. صیّب: باران و ابر [بقره:19]. یا مثل باران سختی از آسمان که در آن ظلمات هست. اصل آن صیوب است (به سکون یا و کسر واو) واو بیا قلب و درآن ادغام شده است مثل سیّد و جیّد (مجمع) تند بودن آن از لفظ استفاده می‏شود در مجمع آن را باران و در مفردات و اقرب ابر مخصوص به بارش گفته است مناسب آیه فوق ابر است. * [نساء:79]. این آیه ما قبل آن در «حسن» بررسی شده مراجعه شود. مقیسه دو آیه‏ در اینجا مناسب است دو آیه ذیل را که در بادی امر مخالف هم به نظر می‏آیند با همدیگر مقایسه کنیم. اول آیه [شوری:30]. این آیه روشن می‏کند که میان مصائب و گناهان پیش می‏آید اثر اعمال مردم است و از گناهان بیشتر هم خدا عفو می‏کند و گرنه لازم بود همه از بین بروند [فاطر:45]. و این خطاب به عموم مجتمع بشری است و به خطابات جزئی منحل نمی‏شود. و در نتیجه، گناهان عدّه‏ای باعث ابتلاء عموم می‏گردد نظیر [روم:41]. و اگر مردم طریق انصاف در پیش گرفته و با عدل و مروّت و دین فطرت زندگی می‏کردند برکات آسمانها و زمین به سوی آنها سرازیر می‏شد. [اعراف:96]. و ممکن است آیه به خطابات جزئی منحل شود یعنی گرفتاری هر کس از ناحیه عملش می‏باشد. دوم آیه [حدید:22-23]. لحن این دو آیه لحن تسلیت و آرامی است که از وقوع مصیبت ناراحت نباشید که‏آن پیش از وقوع درکتاب عالم بوده بر انچه از دست رفته تأسف نخورید و آنچه خدا داده باعث تکبّر شما نشود، بر خلاف آیه اول که لحن ملامت دارد قهراً باید مورد این دو آیه غیر از مورد آیه اول باشد. لذا باید گفت: دو آیه اخیر درباره گرفتاری‏ها و مصائبی است که از روی امتحان و عمل به دستور خدا روی می‏آورند و اهل آنها هیچ گناهیس که مصداق «بِما کَسَبَتْ اَیْدیکُمْ» باشند ندارند مثل انبیاء و اولیاء و شهداء و مردان پاک الهی. مصائب و شدائد آنها نتیجه اعمال بد نیست بلکه سبب بلندی مقام و عظمت شأن آنها است و موجب غفران و رضوان خداوندی است چنانکه قرآن درباره مؤمنان فرموده:نباید از رسول خدا صلی اللّه علیه و آله و سلم تخلف کنند که در مقابل هر گرفتاری اجری و مقامی پیش خدا دارا خواهند بود [توبه:120]. در روایات هست که چون اهل بیت علیهم السلام وارد مجلس یزید شدند. یزید آیه «ما اَصابَکُمْ مِنْ مُصیبَهٍ فَبِما کَسَبَتْ اَیْدیکُمْ» را خواند حضرت سجاد «علیه السلام» در جواب فرمود: آن آیه در حق ما نیست. بلکه روشنگر حال ما این‏است «ما اَصابَ مِنْ مُصیبَةٍ فی الْاَرْضِ اَنْفُسِکُمْ اِلَّا فِی کِتابٍ...». ممکن است: دو آیه اخیر اعم از آیه اول بوده باشند ولی در آن صورت باید گفت از گناهکاران که مبتلا شده‏اند فقط کسانی را شامل است و تسلّی می‏دهد که در مقام توبه باشند و مثلاً بگویند: اشکالی ندارد این گرفتاری که در اثر عمل بد پیش آمد قبلاً در کتاب خدا بود باید تأسف نخوردیم شکر خدا را که بیدارمان فرمود.
۰۱۲۱۳۵۷۹۱۱۱۳۱۵۱۷۱۹۲۱۲۳سال ۱: ۰سال ۲: ۰سال ۳: ۰سال ۴: ۰سال ۵: ۱سال ۶: ۰سال ۷: ۰سال ۸: ۱سال ۹: ۲سال ۱۰: ۰سال ۱۱: ۰سال ۱۲: ۰سال ۱۳: ۰سال ۱۴: ۰سال ۱۵: ۰سال ۱۶: ۰سال ۱۷: ۱سال ۱۸: ۰سال ۱۹: ۰سال ۲۰: ۰سال ۲۱: ۰سال ۲۲: ۰سال ۲۳: ۰
هود · ۸۹

وَ يَا قَوْمِ لاَ يَجْرِمَنَّكُمْ شِقَاقِي أَنْ يُصِيبَكُمْ مِثْلُ مَا أَصَابَ قَوْمَ نُوحٍ أَوْ قَوْمَ هُودٍ أَوْ قَوْمَ صَالِحٍ وَ مَا قَوْمُ لُوطٍ مِنْكُمْ بِبَعِيدٍ

و ای قوم من! دشمنی و مخالفت با من، سبب نشود که شما به همان سرنوشتی که قوم نوح یا قوم هود یا قوم صالح گرفتار شدند، گرفتار شوید! و قوم لوط از شما چندان دور نیست!

روم · ۴۸

اللَّهُ الَّذِي يُرْسِلُ الرِّيَاحَ فَتُثِيرُ سَحَاباً فَيَبْسُطُهُ فِي السَّمَاءِ كَيْفَ يَشَاءُ وَ يَجْعَلُهُ كِسَفاً فَتَرَى الْوَدْقَ يَخْرُجُ مِنْ خِلاَلِهِ فَإِذَا أَصَابَ بِهِ مَنْ يَشَاءُ مِنْ عِبَادِهِ إِذَا هُمْ يَسْتَبْشِرُونَ

خداوند همان کسی است که بادها را می‌فرستد تا ابرهایی را به حرکت در آورند، سپس آنها را در پهنه آسمان آن گونه که بخواهد می‌گستراند و متراکم می‌سازد؛ در این هنگام دانه‌های باران را می‌بینی که از لا به لای آن خارج می‌شود، هنگامی که این (باران حیاتبخش) را به هر کس از بندگانش که بخواهد می‌رساند، ناگهان خوشحال می‌شوند...

ص · ۳۶

فَسَخَّرْنَا لَهُ الرِّيحَ تَجْرِي بِأَمْرِهِ رُخَاءً حَيْثُ أَصَابَ

پس ما باد را مسخّر او ساختیم تا به فرمانش بنرمی حرکت کند و به هر جا او می‌خواهد برود!

حدید · ۲۲

مَا أَصَابَ مِنْ مُصِيبَةٍ فِي الْأَرْضِ وَ لاَ فِي أَنْفُسِكُمْ إِلاَّ فِي كِتَابٍ مِنْ قَبْلِ أَنْ نَبْرَأَهَا إِنَ ذٰلِكَ عَلَى اللَّهِ يَسِيرٌ

هیچ مصیبتی (ناخواسته) در زمین و نه در وجود شما روی نمی‌دهد مگر اینکه همه آنها قبل از آنکه زمین را بیافرینیم در لوح محفوظ ثبت است؛ و این امر برای خدا آسان است!

تغابن · ۱۱

مَا أَصَابَ مِنْ مُصِيبَةٍ إِلاَّ بِإِذْنِ اللَّهِ وَ مَنْ يُؤْمِنْ بِاللَّهِ يَهْدِ قَلْبَهُ وَ اللَّهُ بِكُلِ شَيْ‌ءٍ عَلِيمٌ

هیچ مصیبتی رخ نمی‌دهد مگر به اذن خدا! و هر کس به خدا ایمان آورد، خداوند قلبش را هدایت می‌کند؛ و خدا به هر چیز داناست!