آیه ۳ سوره آل عمران

سوره آل عمران، آیه ۳ · جزء ۳ · صفحه ۵۰

نَزَّلَ عَلَيْكَ الْكِتَابَ بِالْحَقِّ مُصَدِّقًا لِّمَا بَيْنَ يَدَيْهِ وَأَنزَلَ التَّوْرَاةَ وَالْإِنجِيلَ

(همان کسی که) کتاب را بحق بر تو نازل کرد، که با نشانه‌های کتب پیشین، منطبق است؛ و «تورات» و «انجیل» را.

معنی کلمات و عبارات
«بِالْحَقِّ»: مشتمل بر احکام و عقائد و اخبار صحیح ثابت. جار و مجرور در موضع نصب بوده و حال کتاب است. «مُصَدِّقاً»: تصدیق‌کننده. حال دوم کتاب است. تقدیر چنین خواهد بود: نَزَّلَ عَلَیْکَ الْکِتَابَ مُحَقِّقاً مُصَدِّقاً لِمَا بَیْنَ یَدَیْهِ. «مَا بَیْنَ یَدَیْهِ»: مراد کتابهای آسمانی پیشین است (نگا: سبأ / ). «وَ أَنزَلَ الْتَوْرَاةَ وَ الإِنجِیلَ»: این جمله بیانگر بعضی از (مَا بَیْنَ یَدَیْهِ) است که از شهرت بیشتری برخوردارند.
نزول
نکات آیه
۱ - نزول تدریجى قرآن بر پیامبر اکرم (ص) «نزّل علیک الکتاب بالحقّ» تنزیل، معمولاً در مورد نزول تدریجى به کار مى رود. ۲ - مصونیّت قرآن - در هنگام نزولش به پیامبر (ص) - از هر گونه باطلى که بدان آمیخته شود. «نزّل علیک الکتاب بالحقّ» بنابراینکه «بالحق»، متعلّق به «نزّل» باشد. ۳ - قرآن، پیوسته ملازم حق و پیراسته از باطل است. «نزّل علیک الکتاب بالحقّ» بنابراینکه «باء» در «بالحق» براى مصاحبت و متعلّق به محذوف باشد; یعنى کتابى که مصاحب و ملازم حق است. ۴ - نزول قرآن به صورت مکتوب بر پیامبر (ص)* «نزّل علیک الکتاب» اطلاق «الکتاب» بر قرآن، یا باید به این اعتبار باشد که نزولش به صورت نوشته بوده و یا در آن عصر به صورت کتاب و نوشته درمىآمده است، برداشت فوق بر اساس احتمال اوّل استفاده شده است. ۵ - «الکتاب»، از نامهاى قرآن* «نزّل علیک الکتاب» ۶ - نزول قرآن بر پیامبر (ص)، تکریم الهى نسبت به وى «نزّل علیک الکتاب» از تقدّم ظرف «علیک» بر مفعول صریح، و همچنین خطاب به پیغمبر (ص)، تکریم خداوند به آن حضرت استفاده شده است. ۷ - کتابت قرآن در عصر نزول توسّط کُتّاب وحى* «نزّل علیک الکتاب» اطلاق «الکتاب» بر قرآن، یا باید به این اعتبار باشد که نزولش به صورت نوشته بوده و یا در آن عصر به صورت کتاب و نوشته درمىآمده است، برداشت فوق بر اساس احتمال دوم استفاده شده است. ۸ - قرآن، کتابى منطبق با واقعیّت و حقیقت «نزّل علیک الکتاب بالحقّ» حق، خبرى را گویند که مطابق با واقع باشد (تفسیر المیزان). ۹ - نزول قرآن بر پیامبر (ص)، بر اساس شایستگى آن حضرت* بنابراینکه «بالحق» متعلق باشد به «نزّل» با قید «علیک». ۱۰ - قرآن، تأییدکننده سایر کتابهاى آسمانى (همانند تورات و انجیل) «مصدقاً لما بین یدیه و انزل التوریة و الانجیل» ۱۱ - هماهنگى و همگونى کتابهاى آسمانى «مصدقاً لما بین یدیه و انزل التوریة و الانجیل» بنابر اینکه مصدق بودن، به معناى تصدیق محتواى دیگر کتابهاى آسمانى باشد که طبعاً دلالت بر هماهنگى و همگونى آنها دارد. ۱۲ - نزول تورات و انجیل، به صورت دفعى نه تدریجى و براى هدایت انسانها* «و انزل التوریة و الانجیل. من قبل هدى للنّاس» نزول دفعى، از «انزل» استفاده شده است. ۱۳ - قرآن، تجلّى اسم جامع خداوند (اللّه) است. «اللّه لا اله الاّ هو الحىّ القیوم. نزل علیک الکتاب» زیرا اسناد تنزیل قرآن به «اللّه» (اللّه ... نزل علیک)، نشان صدورش از آن مقام است. ۱۴ - نزول قرآن و تورات و انجیل، تجلّى یکتایى، حیات و قیّومیّت (قائم به ذات و قوام دهنده هستى بودن) خداوند است. «اللّه لا اله الاّ هو الحىّ القیوم. نزل علیک الکتاب» از اسناد «نزل» به «اللّه» با صفات یکتایى، حیات و قیومیت برداشت فوق استفاده شده است. ۱۵ - قرآن، دلیلى براى حقانیّت کتب آسمانى گذشته (همانند تورات و انجیل) است.* «مصدقاً لما بین یدیه و انزل التّوریة و الانجیل» چون در تورات و انجیل، بشارت به نزول قرآن داده شده، طبعاً نزول آن، گواه راستى و صحت آن کتب خواهد بود ; و این احتمالى است براى مصدّق بودن قرآن نسبت به دیگر کتب آسمانى.
تفسیر (۹)
موضوعات

دسته‌بندی موضوعی

فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۵۶)
  • نزول انجیل از ایات الهی+۱ آیه
  • نزول تورات، از ایات الهی+۲ آیه
  • انجیل دربردارنده ایات خدا+۱ آیه
  • هماهنگی و همگونی کتابهای اسمانی (انجیل و تورات)
  • انجیل، مورد تایید و تصدیق قران
  • قران، دلیلی برای حقّانیّت کتابهای اسمانی گذشته (تورات و انجیل)
  • انجیل، مورد تایید قران+۲ آیه
  • خداوند، اعطاکننده انجیل به عیسی(علیه السلام)+۱ آیه
  • انجیل، نازل شده ازسوی خدا، پیش از نزول قران+۱ آیه
  • انجیل، کتاب هدایت برای مردم+۲ آیه
  • یگانگی خدا در افرینش و تدبیر جهان، مقتضی نزول تعالیم و کتابهای اسمانی برای هدایت مردم+۱ آیه
  • توحید، موجب هدایت، رشد و رهایی از سرگردانی+۱ آیه
  • تورات، کتابی نازل شده قبل از قران+۱ آیه
  • قران، تاییدکننده سایر کتابهای اسمانی (همانند تورات و انجیل)+۸ آیه
  • تورات، از مصادیق ایات نازل شده خدا+۱ آیه
  • هدایتگری برای تودههای مردم، از اوصاف تورات+۳ آیه
  • تورات، کتابی نازل شده و عطا شده به موسی(علیه السلام)از جانب خدا+۴ آیه
  • نزول تورات از سوی خداوند، پیش از قران+۱ آیه
  • نزول تورات به صورت دفعی، برای هدایت انسانها
  • تهدید اهلکتاب به عذاب الهی، به علّت حقستیزی و اصرار بر کفر+۱ آیه
  • مسیحیان کافر و حقناپذیر، مورد تهدید خدا به عذاب قیامت+۱ آیه
  • کافران یهود، مورد تهدید خدا به عذاب دردناک+۱ آیه
  • قران، حاوی رهنمودها و دلایلی روشن، جهت دستیابی به میزانی برای تمییز حق از باطل+۲ آیه
  • در بین دو دست بودن، کنایه از موجودی از قبل و داشته های پیشین+۶ آیه
  • هدایت، جلوه عزّت خدا+۱ آیه
  • قران، از مصادیق فرقان و جداکننده حق از باطل+۲ آیه
  • کتابهای اسمانی، از مصادیق فرقان+۱ آیه
  • حق، از صفات قران+۲ آیه
  • فرقان، از صفات قران+۲ آیه
  • کتاب، از نام های قران+۵ آیه
  • مصدّق، از صفات قران+۹ آیه
  • قران، تصدیق کننده انجیل+۹ آیه
  • قران، تصدیق کننده تورات+۹ آیه
  • تورات، مورد تایید و تصدیق قران+۸ آیه
  • تصدیق حقایق موجود در دیگر کتب اسمانی، از سوی قران، از نشانه های حقّانیّت ان+۹ آیه
  • تورات، مورد تایید و تصدیق قران
  • قران، دلیلی برای حقّانیّت کتابهای اسمانی گذشته
  • قران، تصدیق کننده دیگر کتابهای اسمانی+۸ آیه
  • کفر به ایات قران، در پی دارنده عذاب الهی+۱ آیه
  • تصدیق کتابهای اسمانی، از فلسفه های نزول قران+۱ آیه
  • نزول قران به صورت تدریج و در فواصل زمانی مختلف+۲ آیه
  • قران، تصدیق کننده دیگر کتابهای اسمانی و هماهنگ با انها+۷ آیه
  • کفرورزی به ایات الهی و کتابهای اسمانی، سبب کیفر و تهدید خداوند به انتقام شدید+۱ آیه
  • ایات خدا، از نامهای کتابهای اسمانی+۱ آیه
  • فرقان (جدا کننده حق از باطل)، از نامهای کتابهای اسمانی+۱ آیه
  • احکام و معارف کتابهای اسمانی، نازل شده از جانب خداوند و با وحی او+۱ آیه
  • نقش کتابهای اسمانی، در تشخیص حق از باطل+۱ آیه
  • همه انسانها، حتّی کافران، از مخاطبان قران و موظّف به رعایت احکام ان+۱ آیه
  • خداوند، نازلکننده کتاب (قران) بر محمّد صلی الله علیه و اله+۱ آیه
  • مسیحیان کافر و حقناپذیر، مورد تهدید خداوند به عذاب قیامت+۱ آیه
  • انجیل، کتابی نازل شده از سوی خداوند، برای هدایت مردم+۲ آیه
  • تورات، کتابی نازل شده برای هدایت مردم به سوی خدا+۲ آیه
  • قران، کتابی هدایتگر و مشتمل بر تعالیم هدایت بخش+۱ آیه
  • توحید، زمینه هدایت و رشد ادمی+۱ آیه
  • کافران یهود، مورد تهدید خداوند+۱ آیه
  • کفر یهود به ایات خداوند+۱ آیه
واژه‌ها