سوره آل عمران، آیه ۲ · جزء ۳ · صفحه ۵۰
اللَّهُ لَا إِلَٰهَ إِلَّا هُوَ الْحَيُّ الْقَيُّومُ
معبودی جز خداوندِ یگانه زنده و پایدار و نگهدارنده، نیست.
معنی کلمات و عبارات
نزول
سال ۱۵ بعثت(دوره مدنی) · این آیه در همچون دیگر آیات سوره آل عمران در مدینه بر پیامبر اسلام صلی الله علیه و آله نازل گردیده است. بازپخش وحی در این سال
شأن نزول
«شیخ طوسی» گوید: ابن اسحق و ربيع گويند: که از اول سوره آل عمران تا شصت و اندى آيات آن درباره وفد نجران نازل گرديده، هنگامى که نزد رسول خدا صلى الله عليه و آله آمده بودند و محاجه و مجادله مينمودند.
طبرسي، مجمع البيان في تفسير القرآن، ج ۲، ص ۶۹۳. محمدباقر محقق، نمونه بينات در شأن نزول آيات از نظر شيخ طوسي و ساير مفسرين خاصه و عامه، ص ۱.۶. در تفاسير مجمع البيان و ابن ابىحاتم و نيز در دلائل بيهقى از ربيع بن انس روايت نمايند و نيز محمد بن اسحق از محمد بن سهل بن امامة روايت كند كه از اول سوره آل عمران تا هشتاد و اندى آيات آن درباره وفد نجران نازل شده است و اينان شصت نفر سوار بودند كه در مدينه به رسول خدا صلى الله عليه و آله وارد گرديدند چهارده نفر آنها از اشراف و بزرگان آنها بوده و سه نفر بنام عاقب عبدالمسيح و سيد الايهم و ابوحارثة بن علقمة متصدى امور آنها بوده اند و پادشاهان روم نيز به آنان احترام مى گذاشتند و كليساهاى متعدد براى آنان ساخته بودند وقتى كه وارد مدينه شدند. موقع عصر بود و رسول خدا نماز گذارده بود اينان به طرف مسجد رفتند و به سوى مشرق نماز خواندند. اصحاب وقتى كه آنها را ديدند، گفتند: ما نظير اين افراد را نديده ايم سپس عاقب و سيد به سخن آمدند. پيامبر به آنها فرمود: مسلمان شويد، گفتند: ما قبلا اسلام آورده ايم. پيامبر فرمود: دروغ مى گوئيد زيرا هنوز به صليب معتقد مى باشيد و گوشت خوك ميخوريد پس از سخنان زيادى كه از طرف پيامبر ايراد گرديد و نتوانستند در مقام جواب برآيند، سكوت اختيار نمودند و خداوند اين آيات را نازل فرمود.
در آن زمان چه میگذشت (۱۰ رویداد)
- فرض شدن روزه رمضانمرتبط با نزول
15 بعثت · مدینه - کشته شدن کعب بن اشرف
15 بعثت · مدینه - تغییر قبله از بیتالمقدس به کعبه
15 بعثت · مدینه - غزوه بحران
15 بعثت · بحران - غزوه ذی امر
15 بعثت · ذی امر - غزوه قرقرة الکدر
15 بعثت · قرقرة الکدر - اخراج بنیقینقاع از مدینه
15 بعثت · مدینه - سریه نخله
15 بعثت · نخله - غزوه سویق
15 بعثت · قرقرة الکدر / اطراف مدینه - تشریع زکات فطر و نماز عید
15 بعثت · مدینه
نکات آیه
تفسیر (۹)
روایات و احادیث
احادیث مرتبط (بر اساس موضوع)
- حدیث درباره مردانگى , آرزو , حسد , دروغ , هوس در کتاب الکافي جلد ۱ کِتَابُ الْعَقْلِ وَ الْجَهْل
الکافی (ط - الاسلامیه) - جلد ۱ - حدیث امام محمّد باقر (ع) درباره عبادت , دانش و دانايى در کتاب الکافي جلد ۱ کِتَابُ فَضْلِ الْعِلْم باب صِفَةِ الْعِلْمِ وَ فَضْلِهِ وَ فَضْلِ الْعُلَمَاء
الکافی (ط - الاسلامیه) - جلد ۱ - حدیث امام جعفر صادق (ع) درباره عبادت , دانش و دانايى در کتاب الکافي جلد ۱ کِتَابُ فَضْلِ الْعِلْم باب صِفَةِ الْعِلْمِ وَ فَضْلِهِ وَ فَضْلِ الْعُلَمَاء
الکافی (ط - الاسلامیه) - جلد ۱ - حدیث حضرت محمد (ص) درباره عبادت , آمرزش خواهى از خدا , دانش و دانايى , بهشت در کتاب الکافي جلد ۱ کِتَابُ فَضْلِ الْعِلْم ثَوَابِ الْعَالِمِ وَ الْمُتَعَلِّم
الکافی (ط - الاسلامیه) - جلد ۱ - حدیث امام على (ع) درباره خوبى , عبادت , دانش و دانايى در کتاب الکافي جلد ۱ کِتَابُ فَضْلِ الْعِلْم باب صِفَةِ الْعُلَمَاء
الکافی (ط - الاسلامیه) - جلد ۱ - حدیث امام على (ع) درباره عبادت , دانش و دانايى , پرسيدن در کتاب الکافي جلد ۱ کِتَابُ فَضْلِ الْعِلْم بَابُ حَقِّ الْعَالِم
الکافی (ط - الاسلامیه) - جلد ۱ - حدیث درباره عبادت , خرد در کتاب الکافي جلد ۱ کِتَابُ الْعَقْلِ وَ الْجَهْل
الکافی (ط - الاسلامیه) - جلد ۱ - حدیث امام محمّد باقر (ع) درباره همنشينى , عبادت , دانش و دانايى در کتاب الکافي جلد ۱ کِتَابُ فَضْلِ الْعِلْم بَابُ مُجَالَسَةِ الْعُلَمَاءِ وَ صُحْبَتِهِم
الکافی (ط - الاسلامیه) - جلد ۱
موضوعات
دستهبندی موضوعی
فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۲۵)
- خداوند، اله حقیقی و یگانه+۱۰ آیه
- یگانگی خدا در افرینش و تدبیر جهان، مقتضی نزول تعالیم و کتابهای اسمانی برای هدایت مردم+۲ آیه
- توحید، موجب هدایت، رشد و رهایی از سرگردانی+۶ آیه
- قوام و تدبیر تمام (هستی) موجودات (ما سوی اللّه)، وابسته به ذات پاینده خداوند+۱ آیه
- انحصار الوهیّت و معبود به حق، در ذات خدای یگانه+۱۲ آیه
- تدبیر جهان از سوی خدا، مقتضی یگانگی الوهیّت او+۴ آیه
- اختصاص داشتن حیات حقیقی به خداوند، دلیل شایستگی و یگانگی او در الوهیّت+۲ آیه
- شناخت صفات خدا، راه پی بردن به الوهیّت یگانه او+۷ آیه
- یگانگی ذات خدا با صفات خدا+۱۰ آیه
- خدا، موجودی جاودانه و همیشگی+۶ آیه
- خداوند، تدبیرکننده جهان افرینش و عوالم متعدّد ان+۴ آیه
- حفاظت گسترده خداوند، از جهان افرینش+۷ آیه
- حیات و قیومیّت مطلق، ملاک معبود بر حق+۱ آیه
- حکمت مطلق خدا، مقتضای الوهیّت و شایستگی او برای عبادت+۴ آیه
- حفاظت و نگهداری خداوند، از موجودات جهان+۷ آیه
- تنها خداوند، زنده قایم به ذات خویش+۲ آیه
- انحصار حیات حقیقی به خداوند+۴ آیه
- انحصار حیات به خدا، دلیل انحصار پرستش به او+۲ آیه
- خداوند، قایم به ذات و نگه دارنده همه هستی+۲ آیه
- خداوند، تدبیرکننده جهان هستی+۲ آیه
- وجود نداشتن هیچ گونه شریک برای خدا+۱۰ آیه
- داشتن حیات حقیقی مستقل و جاوید، از اوصاف معبود حقیقی+۳ آیه
- قیّومیّت و قایم به ذات بودن، از صفات معبود راستین+۱ آیه
- قیّوم / اسماوصفات+۲ آیه
- توحید، زمینه هدایت و رشد ادمی+۶ آیه