سوره احزاب(الأحزاب)، آیه ۲ · جزء ۲۱ · صفحه ۴۱۸
وَاتَّبِعْ مَا يُوحَىٰ إِلَيْكَ مِن رَّبِّكَ إِنَّ اللَّهَ كَانَ بِمَا تَعْمَلُونَ خَبِيرًا
و از آنچه از سوی پروردگارت به تو وحی میشود پیروی کن که خداوند به آنچه انجام میدهید آگاه است.
معنی کلمات و عبارات
«إِتَّبِعْ»: پیروی کن.
نزول
سال ۵ بعثت(دوره مکی) بازپخش وحی در این سال
در آن زمان چه میگذشت (۳ رویداد)
نکات آیه
۱ - پیامبر(ص)، موظف بود از تعالیمى که از ناحیه خداوند بر او وحى مى شد، تبعیت کند. «و اتّبع ما یوحى إلیک من ربّک»
۲ - پیامبر(ص)، دریافت کننده وحى «و اتّبع ما یوحى إلیک من ربّک»
۳ - ربوبیت الهى، مقتضى ارسال وحى به پیامبر(ص) است. «و اتّبع ما یوحى إلیک من ربّک»
۴ - نزول وحى بر پیامبر(ص)، براى پرورش و تنظیم جهت گیرى صحیح او بود. «و لاتطع الکفرین ... و اتّبع ما یوحى إلیک من ربّک»
۵ - پیامبر(ص) موظف بود تا جهت گیرى هاى رسالى خویش را بر اساس تعالیم وحى قرار دهد. «یأیّها النبىّ ... و لاتطع الکفرین ... و اتّبع ما یوحى إلیک من ربّک»
۶ - چون سرمنشأ صدور وحى، ربوبیت خداوند است، پس باید از آن تبعیت کرد. «و اتّبع ما یوحى إلیک من ربّک»
۷ - پیامبر(ص) از عنایت ویژه خداوند، برخوردار بود. «ما یوحى إلیک من ربّک»
اضافه شدن «ربّ» به ضمیر مخاطب مفرد - که مرجع آن پیامبر(ص) است - با توجه به این که خداوند، ربّ همه مؤمنان و انسان ها است، از عنایت ویژه خداوند به آن حضرت حکایت مى کند.
۸ - همه، به تبعیت از تعالیم نازل شده از جانب خداوند، موظف اند. «و اتّبع ما یوحى إلیک من ربّک إنّ اللّه کان بما تعملون خبیرًا»
اگرچه فرمان به تبعیت، به پیامبر(ص) است، اما ذیل آیه، عام است و دلالت بر عمومى بودن فرمان مى کند.
۹ - خداوند، بر همه اعمال انسان ها، آگاهى کامل دارد. «إنّ اللّه کان بما تعملون خبیرًا»
۱۰ - خداوند، به مؤمنان براى رعایت فرمان به تبعیت از تعالیم وحیانى اش، هشدار داده است. «و اتّبع ما یوحى ... إنّ اللّه کان بما تعملون خبیرًا»
جمله «إنّ اللّه...» پس از امرِ «اتّبع»، مى تواند هشدارى باشد به مخاطبان این فرمان، تا مراقب عمل به آن فرمان باشند، چون خداوند آگاه است و خبر دارد.
۱۱ - پیش گامان، موظف اند که پیش از دیگران، به رسالت الهى خویش، پابند بوده و به آن عمل کنند. «و اتّبع ما یوحى إلیک من ربّک إنّ اللّه کان بما تعملون خبیرًا»
از آن جا که ذیل آیه، قرینه است براین که همه موظف اند که از تعالیم وحى تبعیت کنند، ذکر پیامبر(ص)، به عنوان دریافت کننده وحى، مى تواند اشاره به نکته یاد شده داشته باشد.
۱۲ - خداوند، «خبیر» (آگاه و باخبر) است. «إنّ اللّه ... خبیرًا»
تفسیر (۹)
- تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۱–۸ - تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۱–۸ - تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۱–۲۷ - برگزیده تفسیر نمونه(مکارم شیرازی)
آیه ۲ - تفسیر نور(محسن قرائتی)
آیه ۲ - پیامهای تفسیر نور
آیه ۲ - تفسیر اثنی عشری(حسینی شاه عبدالعظیمی)
آیه ۲ - تفسیر روان جاوید
آیات ۱–۵ - تفسیر اطیب البیان(سید عبدالحسین طیب)
آیه ۲
موضوعات
دستهبندی موضوعی
مسؤولیت پیشگامانپیروی از دیناهمیت پیروی از دینپیروی از وحیپیروی محمد از وحیتربیت محمدمنشأ وحیخبیرهشدار به مؤمنانوحی به محمدعمل انسانمقامات محمدهشدارهای خدامشمولان لطف خداآثار ربوبیت خداعلم خدامسؤولیت محمد
فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۲۶)
- محمّد(صلی الله علیه واله) تحت تربیت خاصّ خداوند+۴ آیه
- همه انسانها، تحت تربیت و ربوبیت خداوند+۷ آیه
- ربوبیّت خداوند، مقتضی وحی به پیامبر(صلی الله علیه واله)+۴ آیه
- خداوند، اگاه به تمامی اعمال خوب و بد انسانها
- اگاهی خداوند به اعمال انسانها
- لزوم اطاعت و پیروی از احکام و معارف قران+۳ آیه
- پیامبر(صلی الله علیه واله)، موظّف به پیروی از قران و وحی الهی+۲ آیه
- رسالت تبلیغی رسول خدا صلی الله علیه و اله، نشیت گرفته از وحی الهی+۹ آیه
- محمّد صلی الله علیه و اله، تحت تربیت خاصّ خداوند+۲ آیه
- «اتّبِع»+۲ آیه
- خطاب خاص با مراد عام به محمد صلی الله علیه و اله از سوی خداوند+۴ آیه
- عمل پیامبر صلی الله علیه و اله تحت اشراف و راهنمایی وحی+۲ آیه
- پیامبراکرم صلی الله علیه و اله، دریافتکننده وحی خداوندی+۱۵ آیه
- پیامبر صلی الله علیه و اله، پیرو تعالیم وحی+۶ آیه
- محوریّت وحی در رسالت تبلیغی پیامبر صلی الله علیه و اله+۸ آیه
- پیامبر صلی الله علیه و اله، مامور پیروی از وحی پروردگار خویش+۳ آیه
- تدریجی بودن نزول وحی بر پیامبر صلی الله علیه و اله+۱۰ آیه
- پیامبر صلی الله علیه و اله موظف به پیروی از وحی+۱۲ آیه
- منشا خدایی داشتن وحی، دلیل لزوم پیروی از ان+۳ آیه
- علم و اگاهی خداوند به تمامی اعمال، دلیل ضرورت پیروی از وحی
- توجه به اگاهی همه جانبه خداوند بر اعمال، باعث پیروی از وحی
- ناسازگاری اطاعت از کافران و منافقان، با پیروی از وحی الهی+۱ آیه
- پیامبر صلی الله علیه و اله دریافت کننده وحی الهی+۱۶ آیه
- ربوبیت خداوند، مقتضی وحی به پیامبر صلی الله علیه و اله+۴ آیه
- ربوبیت خداوند، مقتضی وحی به پیامبران+۹ آیه
- تدریجی بودن نزول وحی بر پیامبر صلی الله علیه و اله+۱۰ آیه